Кіріспе
Швед магнаты Эренгисле Суннессон, Оркнидің графы (қайтыс болған 26 желтоқсан 1392) - XIV ғасырдағы маңызды швед магнаты. Өмірінің соңғы жылдары ол Швецияда Ярл Эренгисле деген атпен танылды. Ол рыцарь, жоғары кеңесші және титулярлық (норвегиялық) jarl болды.
Erengisle Sunesson of Hultboda, jarl of Orkney (died 26 December 1392) was an important Swedish magnate in the 14th century. In his later life, he was known as Jarl Erengisle in Sweden. He was knight, high councillor, and titular (Norwegian) Jarl.
Отбасы
Ол кейіннен Смоландтан шыққан Bååt (Ескі швед тілінде қайық) деп аталатын асыл отбасында, Тиохарадтың заң шығарушысы Сунь Джонссон мен оның алғашқы әйелі Кэтрин Хенриксдаттер Глисингтің ұлы болып дүниеге келді. 1320 жылы Эренгисленің әкесі Сюне және ағасы Питер Финляндияның шығыс жағалауындағы Вийпури қамалының мұрагерлік мәртебесін сатып алып, оны губернатордан сатып алды. Оны Швецияның құлатылған патшасы Биргер орнатты. Петр мен Сунь Швецияның жаңа патшасы Магнус IV-ді мойындады және маңызды артықшылықтар алды, бұл Випуриді дербес феодалдық феодалды, шынайы маркграфтықтың бастауын болды.
Өмір
Эренгисле Швецияның бірнеше провинциясында мол байлыққа ие болды. Випури провинциясында оның мұрасына Кименкартано иелік еткен, бұл жерде кейіннен Котка қаласы тұрғызылды. Оның басты ордасы Ветланданың сыртындағы Несбидегі Хултабода (қазіргі Хултаби) ортағасырлық қамалы болды. Сонымен қатар, сол аудандағы Флишульт елордасы да оған тиесілі. Ол әдетте өзінің королі Норвегия мен Швеция королі Магнус VII-ді қолдады, бірақ кейбір жағдайларда ол корольдің қарсыластарымен одақтасты. Корольдің Норвегиядағы тапсырмалары оның Оркни (оның ішінде Кейтнес) графы Маол Исаның аты аталмаған қызымен (бәлкім Агнеспен) және Стратхерн графына үйленуіне әкелді. Маол Исаның ұлдары болмағандықтан, оның қыздарының отбасылары оның мұрасына бөлініп, бәсекеге түсті. Эренгисл Оркни жарлы болды, бірақ ол оны жоғары атақтан басқа нәрсе ретінде қарастырғанына дәлел аз, бұл оған сол кездегі атағы жоқ швед дворяндарына қарағанда бедел әкелді; ол тіпті өзінің жарлдығын көрген жоқ. 1357 жылы Эренгисль король Магнустың үлкен ұлы Эрикті әкесі орнына патша етіп жариялаған магнаттардың бірі болды. Содан кейін ол әке мен ұлының татуласуына әкелген келіссөздерді жүргізді, олар патшалықты бөлісті. Норвегияның Хакон VI-нің Данияның Вальдемар IV-нің қызымен некелесуі және Эриктің кенеттен өлімі (Плагадан) Скандинавияның саяси динамикасын түбегейлі өзгертті, бұл 1359 жылы Эренгисльді Ярльдіктан шығарып салды. 1375 жылы Вальдамар қайтыс болғанға дейін герцогтік бос тұрды. Хакон Маол Иосаның күйеу баласы Александр де л'Ардты таңдады, бірақ ол көңілсіз болып шықты және бірнеше айдан кейін шығарылды. 1379 жылы Хакон герцогтік атағын Маол Иосаның (ең жас) немересі Генри Синклерге берді. Дегенмен, Эрнгисл өзінің өліміне дейін Оркнидің граф титулын пайдалануды жалғастырды (мысалы, оның соңғы өсиетіндегі атағы).
Елтаңба
Еренгислдің отбасынан қалған қалқанның бетіне қайық бейнеленген. Осылайша ол кең тараған Бонда тайпасына қарасты. Белгілі бонд магнаттары, мысалы, Жоғарғы констебль Торд және король Карл VIII, Эренгислидің отбасын өздерінің туыстары деп санайтын көрінеді. Ол Бонда тайпасының Хаак Баот тармағына қарасты (Хаак деген лақап аты оның белгілі ағасы үшін де қолданылған), ол Бонданың агнаталары ретінде аталады. Эренгиследің жақын туысы Линчепингтік Карл епископ болды, бірақ олардың нақты қандай туысы болғаны белгісіз. Сондай-ақ ерлік еренгисл Джонсон "кіші" (1335 жылы өркендеген) олардың туысы болды. Оның гербінде, Баот және Бонд отбасылары сияқты, қайық бейнеленген.