Кіріспе

Бельгияның Малле муниципалитеті – Бельгияның Антверпен провинциясының Кампин аймағында орналасқан муниципалитет. Бұл муниципалитетте Остмалле және Вестмалле ауылдары бар. 2021 жылы Малле муниципалитетінің халқы 15 620 адамды құрады. Жалпы ауданы 51,99 км².

Ерте тарих

Малле сөзінің шығу тегі мен мағынасы белгісіз: бір жағынан ол кең жазықты, шекараны немесе тоқтау орнын білдіруі мүмкін, бірақ одан да ықтимал, бұл франктар заңдық мәселелерді шешкен орынды білдіреді. Малум – графтың төрағалық еткен жалпы сот отырысы. Ирланд тілінде Ó Maoileoin деген есім – Әулие Жоханға табынушы дегенді білдіреді. Малле есімі туралы алғашқы жазба 1194 жылы пайда болды, сол кезде Камериджк епископы Малле және Ворсель алтарьларын Антверпендегі Мейірімді Ханым шіркеуіне сыйлады. Бастапқыда Остмалле, Вестмалле және Зорсел бір доменге біріктірілді: Малле, ол Токсандрия графтығының бір бөлігі болды. Остмалленің тарихы рим дәуіріне дейін жетеді, сол кезде Trajectum ad Rhenum (Утрехт) қаласынан Бавайға (қазіргі Lierselei және Hoogstraatsebaan бойында) дейінгі римдік жол бойында елді мекен құрылды. Орта ғасырларда (476–1492) Остмалле Брабант герцогтығының құрамына кірді, оны Ян Ван Гесселбеке және Ян Волкарт (шамамен 1300 жылдары) сияқты билеушілер басқарды. Төменгі феодалдық құқықтар Бреда үйіне тиесілі болса, жоғары құқықтар Брабант герцогына тиесілі еді. Вестмалленің тарихы 1100 жылға дейін соқталады, сол кезде Брабант герцогының өкілінің (Вилликус немесе Мейер) тұрақты орны (Мансус) тарихи жазбаларда айтылған. Вестмалле қамалының тарихы Вестмалле билеген отбасылардың тарихын көрсетеді. Брабант герцогы Генрих I, Вестмалледе монастырь салынған жағдайда Виллерс аббаттығының иесіне бірнеше феодалдық құқықтар берді. Алайда, монастырь Хемиксемде салынды.

Малле бөлінеді

13 ғасырдың бірінші жартысында Мальле Стриен графтығы бөлінген кезде екіге бөлінді; Остмаль Бреда графтығының құрамына, ал Вестмаль және Зорсель Брабант герцогтығының құрамында қалды. Вестмальді жергілікті Мейер басқарды, ол кейіннен ван дер Молен, де Котерео және Повис отбасыларына, сондай-ақ Виллерс аббаттығының иесіне бағынды. 1300 жыл шамасында Остмальдің феодалдық құқықтары Ян ван Гесселбеке мен Якоб ван Дворп арасында бөлісті. Ян Волкарт I, Ян ван Гесселбекедің қызына үйленді. Ол Остмальдің феодалдық құқығының жартысына ие болды, ал қалған жартысы оның қайнағасы Якоб ван Куриге тиесілі еді. Кейіннен феодалдық құқықтар Берхем иелеріне көшті. 1431 және 1464 жылдар аралығында Виллем ван Берхем Остмальде қамал салды. 16 ғасырдың соңында, 1602 жылдан бастап, бүкіл Ескі Режим кезеңінде Остмальдің барлық феодалдық құқықтары Ян ван Ренседен тараған ван Ренсе (французша: de Renesse) отбасына тиесілі болды.

16-18 ғасырлар

Кампино ауылдары дерлік үнемі тоналып, қоршауға алынды; шетелдік әскерлер зор қиындықтар туғызды, сонымен қатар бубондық оба сияқты ауруларды да әкелді. Остмалле 1575 және 1605 жылдар аралығында обадан ең көп зардап шекті. 1542 жылы Карл Гюльдерстің Карл V-ге қарсы соғыстары кезінде Остмалле және Рензе қамалы Мартен ван Россум әскерлерімен қиратылды. Бүкіл аймақ сексен жылдық соғыс кезінде, протестанттық Солтүстік Нидерланды мен испандықтар бақылауындағы Оңтүстік Нидерланды арасында ауыр зардап шекті. 16 ғасырдың 80-ші жылдары Вестмалледе бар болғаны 23 отбасы тірі қалды және олар испан әскерлерінен қашу үшін төрт жыл бойы Вестмалле қамалында жасырынуға мәжбүр болды, олар аймақты қиратып жатқан болатын. 17 ғасырда аймақ Голландия Республикасының бірнеше шабуылдарына ұшырады. 1620 жыл шамасында испан әскерінің хорват (ескі фламанд тілінде: Krawaten) сарбаздары Мальлені басып алды. 1626 жылы Салфенде обадан қашып келген Остмалле тұрғындары үшін Сент-Антонидің шіркеуі салынды. 17 ғасырдың соңында Голландия соғысы (1672–1678) кезінде Вестмалле дерлік толығымен өртеніп, күлге айналды. 18 ғасырдың басында аймақ 1703 жылы француз әскерлері Мальлені басып алған кезде Испания мұрагерлік соғысы кезінде зардап шекті. Француз революциялық соғыстарынан кейін Австриялық Нидерланды 1792 жылы Бірінші Француз Республикасымен басылып алынып, қосылды. Француз әскерінің шабуылынан кейін көп ұзамай Мальдеде дизентерия эпидемиясы болды.

Қазіргі заман

1814 жылы Франция королі Наполеон I жеңілгеннен кейін, казактар Мальді басып алып, ауылды тонады. Нидерланд Біріккен Корольдігі (1815–1830) кезеңіндегі голланд үкімдігінен және Бельгия Корольдігінің құрылуынан кейін ғана аймақтағы өркендеу кезеңі басталды. 1885 жылы Оостмалле аймақтың трамвай желісінің орталығына айналды, ол 1962 жылға дейін сақталды. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде Мале ауыр зақымдардан құтылды. 1967 жылдың 25 маусымында Оостмаллеге торнадо соқты, ол шіркеуді және 135 үйді қиратты. 1977 жылдың 1 қаңтарында Оостмалле мен Вестмалле біріктіріліп, бастапқыда Вестмалле деп аталды, ал 1979 жылдың 30 маусымынан бастап Malle атауымен қайта аталды.

Туризм

Мальдедегі қызықты орындарға Вестмаль траппист аббаттығы мен оның сыра зауыты, Ренсе сарайы, Шерпенберг жел тегірмені, 1100 жылға дейін сақталған Вестмаль сарайы және Бломмершот сарайы жатады. Herentalsebaan көшесіндегі Мәңгілік жәрдемші Әйел Анамыз (голланд тілінде: Onze Lieve Vrouw van Bijstand) шіркеуі 1837 жылы Леонард Пьер Жозеф дю Бус де Гисиньес салған. 1930 жылы шіркеуге Лурд үңгірі қосылды (1933 жылдың 7 мамырында ашылды), ал 1934 жылы Бельгия королі Альберт I есіне арнап Крест жолы орнатылды. Бұл ескерткіштің авторы Саймон Госсенс. Малледе үш шіркеу бар: Сент-Лоуренс шіркеуі (голланд тілінде: Sint Laurentius, Oostmalle), Сент-Пол шіркеуі (голланд тілінде: Sint Paulus, Westmalle) және Сент-Мартин шіркеуі (голланд тілінде: Sint Martinus, Westmalle). Ең маңызды жергілікті фестиваль – "Salphenkermis", ол Сент-Антони құрметіне Сальфен ауылында өткізіледі. Сонымен қатар, Херенбос, Моленбос (Дрибумкесберг), Брульберген және Шраббенбос ормандарына да барып көруге болады.

Тарих

Мальле Кампин (голланд тілінде: Kempen) аймағында орналасқан. Бұл аймақ тарихи тұрғын халықтың тығыз қоныстанбаған, үлкен сортаңдар мен батпақтардан, арасында орман мен сазды жерлерден тұратын өңір болған. Орта ғасырлардан бері Кампиннің көп бөлігі өңделген. 18 ғасырға дейін Остмалле қара топырақтан жасалған ыдыстармен, соның ішінде қыста бөлмелерді жылытуға қолданылатын кішкентай пештер – "Лоллепоттен" деп аталатын бұйымдармен танымал болды.

Қазіргі заман

Қазіргі уақытта Маль – өңірлік экономикалық орталық. Онда ETAP Lighting, ETAP Yachting, Ecover және Meubelfabrieken Karel Mintjens (Бельгия компанияларының ТОП-500 тізімінде) сияқты бірнеше компания орналасқан.

Біріктіруден кейін

Жыл 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2006 Тұрғындар саны 9798 10.520 11.353 12.096 13.301 13.922 14.150 14.083 Ескерту: 01/01 күні тұрғындар саны – Көз: NIS