Кіріспе

Лаперм - мысық тұқымы. Лапермнің жүндері қиыршықты (осыдан "перм" деген атау пайда болды), ең тығыз қиыршықтар мойын мен құлақтың түбінде болады. Лапермдердің түстері мен үлгілері әр түрлі. Лапермдердің мінез-құлқы өте сүйкімді.

Тұқымның профилі

Лаперм - бұл рекс тұқымы, ол АҚШ-та пайда болды және қазір әлемнің көптеген елдерінде бар. Бұл тұқым генетикалық жағынан ерекше және басқа рекс мысық түрлерімен байланысты емес, олардың қисық жамылғыларына себепші болатын доминантты ген бар. Олардың дене бітімі сымбатты, спорттық, сүйіспеншілікке толы, белсенді, араласатын. Олар гипоаллергенді мысықтар деп танылады, олар адамдарда қалыпты мысықтардан гөрі аллергиялық реакцияның айтарлықтай төмен деңгейін тудырады. Олардың ең ерекшелігі - бұл жұмсақ толқындардан, бұйралардан және сақиналардан тұратын, шаң-тозаңнан жасалған жүн.

Тарих

Лаперм 80-жылдардың басында зиянкестерді жою үшін өсірілген мысықтардың өздігінен өзгеруі ретінде пайда болды. Тұқымның негізін салушылар Линда және Ричард Кохл болды, олардың мысығы Спиди бүктелген түкті мысықты тудырды, оны Кёрли деп атады, одан барлық ЛаПермдер тарайды. Кольдер мысықтардың мүшелерімен байланысқа түсіп, ресми асылдандыру бағдарламасын бастамас бұрын он жыл бойы қисық түкті мысықтардың еркін өсіру колониясын дамытуға мүмкіндік берді. Бұл тұқымға олардың түкті перммен ұқсайтын қисық шапанының аты берілген. Атау француз сөздерін қабылдаудың Чинуокан дәстүріне сәйкес келеді, сонымен бірге белгілі бір сөзді жаңа сөз жасау үшін енгізеді; мысалы, Чинук Вава тілінде "пип" - лапеп, ал "алма" - лапом, (француз тілінде тиісінше ла пип және ла помме).

Сипаттама

Лаперм - бұл көптеген жағынан экстремизмге ұшырамайтын, әлі де өзінің бастапқы түріне адал мысық. Алайда оның ерекше түктілігі бар. Тұқым стандарты бұлшықетті, орта өлшемді, ұзын аяғы мен мойыны бар шеткі типті денеді сипаттайды. Басы - дөңгеленген контурлары бар және кеудесі кеуден сәл кең болатын модификацияланған клин. Профильде, тік мұрын көздер арасындағы үзіліске дейін жалпақ маңдайға дейін жетеді. Лапермдердің танауы кең, құлақтары кең, ал көздері бадам тәрізді. Басқа рекстер сияқты, барлық түстер мен үлгілер қабылдауға болады, бірақ олардың шығу тегіне байланысты табу, қызыл және тортилер өте жиі кездеседі. Сонымен қатар, тұқымның алғашқы күндеріндегі ерекше түстер таңдалды, сондықтан қызғылт, шоколад және түстер ұнайды. Сонымен қатар, жаңа сорттар, мысалы, тырналы, көлеңкелі және қараңғы нүктелер өсірілуде. Оның терісі пішінді болып келеді. Ол жібекті емес, мохаир сияқты қолға белгілі бір тартылыс бар. Бұл әдетте жұмсақ, бірақ қысқа шаштылардың жамылғылары көбірек болады. Оның терісі еріген, серпімді және дененің астынан қалың емес. Оның түбі маусымға және мысықтың жетілуіне байланысты өзгереді, бірақ негізінен толқынды немесе бүктелген, ең ұзын және ең белгілі бүктелгендері қапшықта және мойында болады. Ұзын түктілердің құйрығы құйрықпен қапталған, ал қысқа түктілердің құйрықтары бөтелке щеткаларына ұқсас, ал екеуінің де ұзын құйрықпен қапталған шашы бар. Кейде терісі артқы жағында табиғи жолмен бөлінеді.

Америка Құрама Штаттары

Алғашқы лапермдер Орегондағы фермасында тұқым негізін қалаушылар Линда мен Дик Коельге тиесілі болды. Линдаға қосылған басқа селекционерлерге тұқымның АҚШ-тағы бастапқы дамуы бойынша жұмыс істегендер кірді. Солвейг Пфлегер (Манауиддан), ол жақсы құрметтелген мысық генетигі, Энн Д. Лоуренс (Улуру), Бет Филлман (Каликороза) және Ди Боргардт (Дибор және Дариленд). Дегенмен, селекциялық бағдарламаның алғашқы күндері оларға Пит Мейзингер және Донна Лори (Вудландакр және Хаткат), Морин Нейхардт (Лакотаспирит), Линн Даггет (Лоурайдер) және Мэри Шарум (Секани) сияқты басқа да селекционерлер қосылды. Американың Лаперм қоғамы (LPSA) 1997 жылы құрылды және CFA-ға қосылды, бұл ұйымның тұқымын алға жылжытуға көмектесті. LPSA-ның асыл тұқымның дамуына үлес қосқан және префикстері негізгі LaPerm тұқымдықтарында көрінетін бағалы мүшелеріне Эрика Фетц (Ванкадия), Шерил Кук (ПацификГем) Дайан Данн (Лакме), Андреа Брю (Мунрайз), Сэнди Брю (Санфолл), Дэннис Ганоэ (Дэнниган) және Дебби Эстеп (Шоалвотер) жатады. 2003 жылы TICA Лаперм үшін чемпионат мәртебесін мақұлдаған кезде, чемпион атанған алғашқы мысық - Ч Денниганның француздық Шолвотер қызын, оны Деннис Ганоэ өсірді және Дебби Эстеп иеленді. 2008 жылы CFA чемпионатында бірінші болып танылды. Бірінші гран-при - Кэти Хёрлидің "КавальерКэтс" клубының "Гранд Премьер Улуру" клубының "Клаудфит" клубы.

Ұлыбритания

Ұлыбританиядағы алғашқы Лаперм - Чемпион Улуру BC Omaste Po of Quincunx, ақ шашы бар қызғылт торти, оны АҚШ-та А.Д. Лоуренс пен Морин Нейдхардт өсірді. Ол 2002 жылы мамыр айында PETS үй жануарлары паспортын пайдаланып, Энтони Николс (Квинкункс) Лаберм селекционері Корин Джадкинспен Нидерландыда тоқтағаннан кейін импорттаған. Ол жүкті болып келді және көп ұзамай Ұлыбританияда асылдандыру бағдарламасының негізін қалау үшін пайдаланылған бес мысық баласын дүниеге әкелді. Кейіннен Еуропа, Жаңа Зеландия және АҚШ-тан басқа да көптеген мысықтарды әкелді. Джуди Уайтфорд (Асвани) және Кейт Манслоу (Канонна) сол алғашқы құйрықтан қатысып, екеуі де жаңа мысықтарды импорттады және Корин Джадкинс (Криарви) Уэльске көшіп, мысықтарды өзімен бірге алып келді, оның ішінде Ұлыбританиядағы алғашқы құйрықты тудырған тұқымшыл. Ұлыбританиядағы тұқымдықтарда кездесетін басқа да негізгі тұқымдық желілерге Эдвина Сипос (Цикада), Пенни Крагг (Ваканда), Джун Гиллис (Галлего), Кейт Экангер (Клаудборн), Сью Амор (Аморкац) және Сью Пирк (Бэйн) жатады. Асыл тұқымды бағу бағдарламасы ұрпақтардың өсуі үшін ауткросс желілерінен, ескі желілер мен импорт желілерін біріктіру арқылы ауткросс желілерден ұрпақ алу үшін күш салумен сипатталады. Ұлыбританияда қазір Лапермді асылдандыру бағдарламасы белсенді және Лаперм мысық клубының үйі. Бұл тұқым GCCF-де жақсы жетістіктерге қол жеткізді және оны британдық мысық көрмелерінде жиі көруге болады. 2004 жылы тұқым алдын ала танылды және Лаперм мысық клубы құрылды. 2008 жылдың маусым айында Лаперм GCCF-те уақытша танылуды алды және аралық сертификат алған алғашқы мысық Асвани Миранда Кис болды. 2012 жылдың маусым айында Лаперм GCCF толық чемпионатты таныды және алғашқы сертификат иегері де Асвани Миранда Кис болды. GCCF чемпионы атанған алғашқы ЛаПерм - әйел, Балего Хэппи Глэдис, ол сонымен бірге алғашқы Ұлы чемпион болды, ал GCCF премьері атанған алғашқы ЛаПерм - Профессор Ваканда Гарриет Поттер болды. Бірінші ерлер чемпионы Ч Квинкункс Умберто Экарль болды. Императорлық атақ алған алғашқы лаперм де Асвани Миранда Кис болды, бұл атақ әлемдегі алғашқы лаперм тұқымы шоуында, оны лаперм мысық клубы өткізді. Императорлық атақ алған алғашқы еркек ЛаПерм - Кейт Экангер өсірген және Никола мен Рой Ловелл иелік еткен Императорлық Ұлы Премьер Клаудборн Барб Дуайер.

Әлем бойынша

Лапермді асылдандыру бағдарламалары әлемнің көптеген елдеріне тарады. Тұқым Канадаға Констанс және Мартин Сансуси (Butterpaws), Жаңа Зеландияға Твинк Маккейб (Coiffurr) және Глин Джексон (Wakijaki), Австралияға Кристин Брелсфорд (Curlz) және кейіннен Энн Луиза Маги (Frisson), Оңтүстік Африкаға Йохан Лампрехт (Les Beaux Chats) және кейін Грант Лейх (Silkenclaw). LaPerms сондай-ақ Жапонияда да бар, ол алғаш рет 1997 жылы Anne D Lawrence компаниясымен экспортталды. Еуропадағы алғашқы лапермдерді Германияға Сабин Альбрехт (Исаньяти) әкелді, олардың ішінде алғашқы лаперм чемпионы Ч Улуру Б.С. Вияка да бар. Алайда, бұл елде селекциялық бағдарламаны жүргізген Сильви Гренвельд (Смеральданың баласы) болды. Нидерландыға алғашқы импорт Corine Judkins (Crearwy) компаниясына жіберілді және тұқым клубы құрылды: LaPerm Raskatten Vereniging, Frank және Rina Stapel (Taricats), Karin Langeveld (Takoda) және Angela Bruynswyck (Brunswick's) иелік ететін негізгі префикстерімен. Бірінші скандинав селекционері Швециядағы Элинор Копп (Шангри Ла) болды, ол Ұлыбританиядан Grand Champion Quincunx Qinkifurr және Champion Crearwy BC Madryn Merch Cari импорттады. Бірінші ресейлік селекционер Светлана Пономарева (Руссикурл) болды. Тайваньдағы алғашқы лаперм - Юми Масуда өсірген және Арчи Ван Жапониядан әкелген Үштік тиара нейрон. Қазір басқа да бірнеше елдерде лаперм бар және тұқымның танымалдылығы жалғасуда. FIFe 2013 жылы 2013 жылдың 1 қаңтарынан бастап уақытша танылды, бұл FIFe-де бірінші рет ЛаПерм чемпионы S*Bla Katten KombiSmart болып табылады.

Өсімдіктерді асылдандыру саясаты

Асыл тұқымды өсіру саясаты әр түрлі тіркелімдерде әртүрлі, бірақ олардың барлығы тұқымның генетикалық қорындағы салауатты генетикалық әртүрлілікті сақтау үшін кез-келген уақытта бақыланатын ауткроссингті қолдануға шақырады. Кішігірім сан алуан тұқымдық тұқымдар, сондай-ақ тұқымдық емес үй мысықтары мақұлданған. Асыл тұқымды емес малды араласқанда, беделді селекционерлер лаперм дене түріне жақын, өте қалың емес түкті малды іздестіреді. Бұл тәжірибе тұқымның бастапқы негізін құраған мысықтардың түрін пайдалануды жалғастырады және қол жетімді ең кең гендік қорды пайдалану арқылы генетикалық денсаулықты сақтауға көмектеседі. Алайда, Ұлыбритания сияқты кейбір елдерде, 1968 жылғы "Төнеркәсіптің сипаттама туралы" заңға сәйкес, Ұлыбританиядағы тұқымдық мысықтың заңды анықтамасы, әдетте, толық тіркелген үш буын тұқымдық малды қамтиды. Ата-анасы белгісіз мысыққа шағылысқаннан кейін, толық тұқымдық деректерді құру үшін кем дегенде үш ұрпақ өсіру керек. TICA-да үй жануарларын араласқанда негізінен үй жануарларын араласқанда қысқа түкті үй жануарлары мен үй жануарларын араласқанда ұзын түкті үй жануарлары кездеседі, бірақ тіркеу ережелері басқа тұқымдарды қолдануға және оларды TICA-ның үй жануарларын араласқанда кіруге болатын F3 ұрпағынан бастап асылдандыруға мүмкіндік береді. Cat Fanciers' Association (CFA) селекционерлері Ocicat-ті екі жыл бойы 2002 жылдың 1 мамырында аяқтады; Осы кезеңде тіркелген LaPerms-те Ocicat ата-анасы және кеңейту арқылы бір немесе екі абиссиниялық ата-анасы болуы мүмкін, өйткені абиссиниялық Ocicat-тің бекітілген кроссы. Қазіргі уақытта CFA селекционерлері тек текті емес үй мысықтарын ғана пайдалана алады, ал 2025 жылдан кейін CFA-да ешқандай тұқымдық үй мысықтарын пайдалануға рұқсат етілмейді. Алайда, CFA LaPerms-ті екі тұқым үшін де және егер олар басқа тізілімнен импортталған болса, басқа тұқымдармен бірге олардың тұқымдықтарында көрсету үшін де қабылдайды. GCCF тіркеу саясатының ең қатаң және толық тіркеуге тек толық үш буындық тұқымдық (яғни ата-аналар, ата-бабалар және ата-бабалар) жалғыз LaPerm-дан LaPerm-ға дейін өсіруіне рұқсат етіледі. Тек қана лаперм немесе мақұлданған тұқымдар тізімінен шыққан мысықтарға 4 және 5-ші ұрпақта рұқсат етіледі. Бесеу ұрпақ тұқымындағы мақұлдалмаған тұқымдағы мысықтарды, әсіресе басқа рекс гендері барларды ЛаПерм ретінде тіркеуге болмайды. Тұқымның генетикалық қоры үшін зиянды шектеулер жасамау үшін, тұқымдан тыс тұқымдандыру бағдарламасының бір бөлігі ретінде өсірілген лапермдерді тіркеу үшін қосымша тіркелім бар. Лаперм малдары тек қана бес ұрпақ тұқымдық тізімінде Лаперм малдары мен мақұлдалған кросс тізіміндегі мысықтар болса ғана қосымша тіркеуге тіркелуі мүмкін. GCCF-те бұл тізімге сомалиялық/абесиниялық, азиялық/тифаньелік/еуропалық) бирмалық, оцикат және тонкин тілдері кіреді. Үй жануарлары қысқа және ұзын түкті үй жануарлары сырттан шағылысуда қолданылуы мүмкін, бірақ белгілі бір шектеулер қолданылады және бастапқы ұрпақ анықтамалық тіркелімге енгізіледі және алдымен үш судьяның бағалауы мен мақұлдауысыз көрсетілмейді. Басқа тіркелімдерде мақұлдалған тізім (кейбір кішкене өзгерістермен) ауткроссинг үшін қолданылады және ата-анасы белгісіз мысықтарға әрқашан рұқсат етілмейді. FIFe-де, оның ең белсенді LaPerm селекционерлері Швеция мен Нидерландыда, ауткроссинг әрбір жағдай бойынша жүзеге асырылады. Антиподалық елдерде сомали, тифни және шығыс та пайдаланылды, бірақ отандық қысқа және отандық ұзын түктер қазір ауткросстың артықшылықты таңдауы болып табылады.