Кіріспе
Бенгал мысығы – Азиялық барс мысығы (Prionailurus bengalensis) мен үй мысықтарының, әсіресе, дақты Мысыр Мауының будандастыру нәтижесінде пайда болған мысық тұқылы. Кейіннен оны көбінесе жайлы мінез-құлық көрсететін тұқыммен шағылыстырады, себебі үй мысығын жабайы мысықпен шағылыстырғанда, баласында жайлы мінез-құлық көрінбеуі мүмкін. Тұқымның атауы барс мысығының таксономиялық атауынан шыққан. Бенгал мысықтары жабайы көрінеді; олардың алтын түсті жылтыры барс мысығының тегінен мұра болған, ал олардың терісінде дақтар, розеткалар, жебе бастары немесе мраморлы суреттер болуы мүмкін. Олар өте белсенді тұқым, сондықтан оларға көп қозғалыс пен ойын қажет.
The Bengal cat is a breed of hybrid cat created from crossing of an Asian leopard cat (Prionailurus bengalensis), with domestic cats, especially the spotted Egyptian Mau. It is then usually bred with a breed that demonstrates a friendlier personality, because after breeding a domesticated cat with a wildcat, its friendly personality may not manifest in the kitten. The breed's name derives from the leopard cat's taxonomic name. Bengals have a wild appearance; their golden shimmer comes from their leopard cat ancestry, and their coats may show spots, rosettes, arrowhead markings, or marbling. They are an energetic breed that needs much exercise and play.
Ерте тарих
Азиялық барс мысығы мен үй мысығының будандасуы туралы ең алғашқы айтылым 1889 жылы жасалды, сол кезде Харрисон Вейр олар туралы «Біздің мысықтар және олар туралы» еңбегінде жазған болатын.
Бенгал тұқымы
Калифорниялық Жан Милл қазіргі бенгал тұқымын жаратқаны үшін мақталады. Ол Азиялық барс мысығы мен үй мысығын (қара калифорниялық томкат) алғаш рет әдейі шағылыстырды.
Мысықтардың тізілімдері
1986 жылы Халықаралық мысық қауымдастығы бұл тұқымды "жаңа тұқым" деп мойындады; Бенгал мысықтары 1991 жылы TICA чемпионатының мәртебесіне ие болды. Мысықтарды ұстаушылар кеңесі (GCCF) 1997 жылы Бенгал мысықтарын қабылдады. 1999 жылы Халықаралық фелинология федерациясы (FIFe) бұл тұқымды өз тізіміне енгізді. Сондай-ақ 1999 жылы Бенгал мысықтары Австралиялық мысық федерациясына (ACF) қабылданды. Мысықтарды жақсы көретін қауымдастық 2016 жылы Бенгалды CFA-ның "Әртүрлі" санатына қабылдады, бірақ "ол F6 немесе одан кейінгі ұрпақтан (Азиялық барс мысығынан немесе Бенгал емес үй мысығының ата-анасынан 6 буын алыс болуы керек)" деген талап қойылды.
Ерте ұрпақтар
Тұқымның алғашқы үш ұрпағы (F1, G2 және G3) бенгал мысықтары "негізгі" немесе "алғашқы ұрпақ" бенгалдар болып саналады. Алғашқы ұрпақтың еркектері көбінесе сүексіз болады. Сондықтан, алғашқы ұрпақтың аналық бенгалдары кейінгі ұрпақтың құнарлы, үйретілген бенгал еркектерімен шағылыстырылады. Дегенмен, бұл термин көп жылдар бойы қате қолданылғандықтан, көптеген адамдар мен өсірушілер әлі де мысықтарды F2, F3 және F4 деп атайды, тіпті бұл термин дұрыс емес деп есептелсе де.
Түстер
Бенгал мысықтары әр түрлі түстес болып келеді. Халықаралық Мысықтар Ассоциациясы (TICA) бірнеше бенгал түсін мойындайды: қоңыр дақты, мөр түсті сүлгі нүктесі (қар), сепия, күміс және норкалы дақты.
Тіктелген, қызыл түсті
Бенгал мысығы – розеткалы белгілері бар жалғыз үй мысығы. Адамдар бенгалды көбінесе ең танымал түсімен – қоңыр дақты/розеткалы бенгалмен байланыстырады. Дегенмен, бенгалдардың әртүрлі белгілері мен түстері болады. Тіпті қоңыр дақты/розеткалы санатта да бенгал мысығы қызыл, қоңыр, қара, жолақты, сұр, дақты, розеткалы, бұлтты болуы мүмкін. Көптеген адамдар бенгал мысығының леопардқа (барысқа) ұқсастығына таңғалады. Үй мысықтарының арасында бенгалдың белгілері ең алуан түрлі және бірегей.
Мәрмәр
Үй мысықтарының төрт ерекше және тұқым қуалайтын түк үлгілері бар – жолақты, макрельді, дақты және сыпырғылы – бұл үлгілер жиынтығы "табби" белгілері деп аталады. Стэнфорд университетінің генетигі Кристофер Каэлин отандық бенгал мысықтарындағы дақты ген мен мәрмәр генін анықтау үшін зерттеу жүргізді. Каэлин Солтүстік Калифорниядағы жабайы мысықтардың түс және үлгісінің айырмашылықтарын зерттеді және бенгал мысықтарындағы мәрмәр үлгісіне жауапты генді анықтады.
Заңдық шектеулер
Австралияда G5 (бесінші буын) бенгал мысықтарына шектеулер қойылмаған, бірақ оларды әкелу қиын. Бенгал мысықтары Ұлыбританияда реттелген. Алайда, 2007 жылы Қоршаған орта, тағам және ауыл шаруашылығы департаменті бұрынғы лицензиялау талаптарын жойды. АҚШ-та штат және муниципалитет деңгейінде заңдық шектеулер, тіпті тыйымдар да болуы мүмкін. Гавайиде бенгал мысықтарына заңмен тыйым салынған (барлық жабайы мысық түрлеріне, сондай-ақ үй және жабайы жануарлардың барлық будандарына да тыйым салынған). Коннектикут штатында бенгал мысығының кез келген буынын ұстауға тыйым салынған. Аляскада бенгал мысықтары Азиялық барс мысығынан төрт буын алыс болуы керек. Алдыңғы төрт буынды көрсететін рұқсат пен тіркелген тегі қажет. Калифорниядағы ережелердің 14-тарауының K бөлімінде Азиялық барс ерекше шектеулер енгізілген түр ретінде тізімделмеген. Делавэрде бенгал мысықтарын ұстау үшін рұқсат алу қажет. Нью-Йорк штатында, Джорджияда, Массачусетс және Индианада F1 G4 буындағы бенгал мысықтары да реттеледі. Әртүрлі қалалар шектеулер енгізді; Нью-Йорк қаласында бенгал мысықтарына тыйым салынған, ал Сиэтл (Вашингтон), Денвер (Колорадо) қалаларында бенгал мысықтарын ұстауға шектеулер бар. Жоғарыда көрсетілген жағдайларды қоспағанда, G5 және одан кейінгі буын бенгал мысықтары үй жануарлары саналады және АҚШ-та көбінесе заңды болып табылады.
Гипертрофиялық кардиомиопатия (ГКМ)
Гипертрофиялық кардиомиопатия (ГКМ) бенгал мысықтары үшін маңызды мәселе болып табылады. Бұл жүрек бұлшық етінің (миокардтың) қалыптан тыс қалыңдауымен (гипертрофиямен) сипатталатын ауру. Жүрек бұлшық етінің қалың болуы мысықтың жүрегіне қанды айдауды қиындатуы мүмкін. Бенгал мысықтарының көбейтуге жарамдылығын анықтаудың жалғыз жолы – кардиологтың жүрек сканерінен өту. ГКМ бенгал мысықтарында кең таралған генетикалық ауру, және 2018 жылға дейін генетикалық тесттер қолжетімді емес еді. АҚШ-та ГКМ-ді анықтаудың қазіргі әдісі – бенгал мысықтарын сертификатталған ветеринарлық кардиологқа алып бару және эхокардиограмма жасау. Көбейту үшін пайдаланылатын бенгал мысықтары гипертрофиялық кардиомиопатияның жоқтығын анықтау үшін жыл сайын тексеруден өтуі керек. Қазіргі уақытта Солтүстік Каролина штатының университеті бенгал мысығында ГКМ-нің генетикалық маркерлерін анықтауға тырысуда. "Journal of Internal Veterinary Medicine" журналында жарияланған бір зерттеуде бенгал мысықтарындағы гипертрофиялық кардиомиопатияның таралуы 16,7% (95% CI = 13,2–46,5%) құрайды деп хабарланды.
Бенгалдық прогрессивті ретиналық атрофия (PRA-b)
Бенгал мысықтары бірнеше генетикалық ауруға шалдығумен белгілі, соның бірі – Бенгал прогрессивті ретиналық атрофиясы, сондай-ақ Бенгал ПРА немесе ПРА b деп те аталады. Бенгал мысықтарын көбейтетін әркім осы тестті жасауы керек, себебі ол арзан, инвазивті емес және орындалуы оңай. Егер селекционерлер өз мысықтарының "ветеринарлық тексерілгенін" айтса, бұл ветеринар дәрігердің оларды тексергенін білдірмейді: тест ветеринарлық кабинеттен тыс жерде, селекционерлердің өзі жасап, нәтижесі тікелей зертханаға жіберіледі (ветеринар дәрігер жасаған жағдайлар сирек кездеседі).
Эритроциттік пируваткиназаның жетіспеушілігі (PK- жетіспеушілігі немесе PK- def)
ПК-дефициті – бенгал мысықтарында жиі кездесетін генетикалық ауру. ПК-дефицитін анықтау – өсіруші жүргізетін тағы бір тест. Екі ПК-дефициті тасымалдаушысы шағылыспауы үшін, бенгал мысықтарын көбейту алдында тексеру қажет. Бұл тестті өсіруші өздігінен жасауы тиіс. Өсіруші мақта тампонымен мысықтың аузының ішкі бетін сүртіп, тампонды зертханаға жібереді.
Ұрынның жаралы дерматиті
Бенгал мысықтарының мұрын жапырағында (ринариум немесе мұрын терісінде) кездесетін жаралы дерматиттің ерекше түрі алғаш рет 2004 жылы хабарланды. Бұл жағдай 4-12 ай аралығында басталады, құрғақ қабыршақталу түрінде көрініс береді және гиперкератозға тән қабыршақтар мен жарықтарға ұласады. Нақты себебі әлі анықталған жоқ; бұл жағдай тұқым қуалайтын және емделе алмайтын сипатта, бірақ преднизолон және такролимус майы сияқты жергілікті стероидтік емдерге жақсы жауап беруі мүмкін. Ұлыбританияда жүргізілген бір зерттеуде 100 Бенгал мысығы тексерілді. Зерттеу нәтижесінде, тексерілген 100 Бенгал мысығының барлығының қан тобы А екендігі анықталды.
Құю және күту
Бенгалдық мысықтарды көбінесе өсірушілер мен үй жануарларын асырап алу агенттіктері аллергия тудырмайтын тұқым деп есептейді – аллергиялық реакцияны тудыру мүмкіндігі аз. Бенгал мысығының аллерген деңгейі орташа көрсеткіштен төмен болады деседі.
Бенгалдық ұзын шашты (Кешмир бенгал)
Кейбір ұзын шашты бенгал мысықтары (дәлірек айтқанда, жартылай ұзын шашты) бенгал тұқымын өсіруде әрқашан кездесіп келген. Бенгал тұқымын жасау үшін көптеген әртүрлі үй мысықтары пайдаланылды, және ұзын шашты ген осы аралас тұқымдардың бірінен келген деген теория бар. UC Davis университеті бенгал шаруашыларына ұзын шашты генді анықтау үшін генетикалық тест әзірледі, осылайша олар өсіру бағдарламаларында рецессивті ұзын шашты генді тасымалдаушы бенгал мысықтарын таңдай алады. Көбінесе, бенгал мысықтары ұзын шашты рецессивті генді тасымалдайды. Егер еркек және әйел бенгалдың әрқайсысында ұзын шашты геннің бір-бір көшірмесі болса, және олар бір-бірімен жұптасса, онда ұзын шашты бенгал мысықтары дүниеге келеді. (Қараңыз: Мысықтардың терісінің генетикасы#Жүннің ұзындығы мен текстурасына жауапты гендер.) Бұрын бенгалдың ұзын шашты балапандары стерильдендірілген немесе қадаланған, бірақ кейбір өсірушілер ұзын шашты бенгалды (кейде Кашмир бенгалы деп аталады) өсіруді жөн көрді. Ұзын шашты бенгал мысықтары кейбір мысық тұқымдарының тізілімдерінде мойындала бастады, бірақ кеңінен қабылданбады. 2013 жылдан бері олар Жаңа Зеландияның Мысықтар қауымдастығы (NZCF) тізілімінде "алдын ала" тұқым статусына ие, Кашмир Бенгалы деген тұқымдық атаумен. 2017 жылдан бастап Халықаралық Мысықтар қауымдастығы (TICA) Бенгал Ұзыншашын мысықтарын жарыстарға қабылдады.