Кіріспе

Неміс туылған француз суретшісі (17881856) Шарль Огюст Гийом Штубен (Карл Август Вильгельм фон Штубен; 18 сәуір 1788 - 21 қараша 1856), сонымен қатар Шарль де Штубен, неміс туылған француз романтикалық суретшісі және литограф, Наполеоннан Екінші империяға дейінгі дәуірлерде белсенді болды.

Ерте өмір

Де Штубен Вюртемберг герцогы офицері Карл Ханс Эрнст фон Штубеннің ұлы болып дүниеге келді. Он екі жасында ол әкесінің қасына көшті, ол ресейлік қызметке капитан ретінде кірді, Санкт-Петербургке, онда ол өнер академиясының сыныптарында қонақ студент ретінде сурет салуды оқыды. Әкесінің патша сарайындағы әлеуметтік байланыстарының арқасында 1802 жылдың жазында ол жас Ресейдің Ұлы герцогинясы Мария Павловнаны (17861859) және Фридрих II Евгенийдің немересі, Вюртемберг герцогы, Тюрингияның мәдени қаласы Веймарға ертіп барды, онда патшаның қызы екі жылдан кейін Карл Фридрихке, Саксонияның Ұлы герцогы Веймар Эйзенахқа (17831853) үйленді. Ол кезде он төрт жастағы Стьюбен герцог сарайында паж болды, бұл лауазымның мансаптық перспективалары әскери немесе әкімшілік салаларда болатын. Ақын Фридрих Шиллер отбасы досы болды, ол бірден Де Штубеннің көркемдік талантын таныды және оған саяси идеалды, сарайлық шектеулерге қарамастан, еркін өзін-өзі анықтауды ұсыныңыз.

Білім беру және оқыту

1803 жылы Стьюбен Парижге досы суретші Франсуа Жерарға хатпен саяхаттайды. Жерар көптеген ақшасы жоқ өнерпаздарды және студенттерді оқыту үшін қабылдады. Екі жылдық дайындықтан кейін, 1805 жылдың ақпан айында Стьюбен беделді École nationale supérieure des Beaux Arts-қа оқуға түсті, онда ол белгілі ұстаздардан, соның ішінде Жак Луи Дэвид пен Пьер Пол Прудоннан сабақ алды. Студияда жұмыс істеп жүрген кезінде жас суретші алғаш рет натуралист Александр фон Гумбольдтпен кездесті, оның ағасы Вильгельм фон Гумбольдт Берлин университетінің негізін қалаушы болды. Александр фон Гумбольдт Штубен отбасының өзін көркемдік және экономикалық тұрғыдан нығайту үшін күш-жігерін қатты көтермеледі: ұзақ хаттарда Гумбольдт бірнеше рет Де Штубенге қолдау сұрап, оған өнерлік жұмыс іздестірді, оның ішінде Пруссия министрі Генрих Фридрих Карл фон фон фон Штейн мен Мекленбург герцогинясы Хелена Швериннен.

Карьерасы мен саяхаттары

1812 жылы Де Штубен Париж салонында Ладога көліндегі дауылда Ұлы Петр суретімен дебют жасады, бұл сурет кәсіби әлемде назар аударды. Осы алғашқы табысынан жігер алған Стьюбен бірнеше тарихи суреттерін салуды жалғастырды. 1820 жылы ол Элеонора Троле атты портрет суретшісіне үйленді, онымен оқу кезінде танысқан болатын. Үйлену тойы кезінде ерлі-зайыптылардың Жозеф Александр (1814 жылы туған) есімді ұлы болған. Пьер Фонтеннің тапсырысы бойынша 1828 жылы де Штубен "Иври шайқасынан кейін Генри IV-дің кешірімі" атты картинасын суреттеп, Иври шайқасында Франция патшасы Генри IV-ді бейнеледі. Де Штубеннің Bataille de Poitiers, en octobre 732, 1834 және 1837 жылдар аралығында суреттелген, Тур шайқасында жеңімпаз Шарль Мартельді көрсетеді, ол Пуатье шайқасы деп те аталады. Ол Жанна ла Фолле картинасын да сол уақытта суреттеп, Луи Филипптің тапсырысы бойынша Франция корольдерінің портреттерін суреттеп шығарды. Франция астанасындағы өмір Стьюбен үшін ішкі жанжалдың қайта-қайта көзі болды. Богемалық Париждің тартымдылығы мен әскери тәрбиесі оны әлемдер арасында көшпелі етті. Өзінің туған еліне деген ресми берілдігі үшін ол 1823 жылы француз азаматы болды. Алайда, оның еркін жұмысшы ретінде алатын табысының ретсіздігі оның әлеуметтік жауапкершілігі мен міндет сезімінен айрықша ерекше болды. Отбасын қаржылай қамтамасыз ету үшін ол Эколь Политехникте сурет мұғалімі болып жұмысқа орналасты, онда ол қысқа уақыт бойы Густав Курбеге жаттықты. 1840 жылы ол өзінің жоғары бағаланған суреттері үшін Париж салоннан алтын медальмен марапатталды.

Кейінгі жылдар

1843 жылы Стьюбен Ресейге 11 жылға оралды. Санкт-Петербургте ол Санкт-Исаак соборына жеті сурет салды. Инсульттан кейін суретші 1854 жылы Парижге қайтып оралды, ол ауру адам болды, онда тағы екі инсульт болды, ақыр соңында жұмыс істеу қабілетін жоғалтты. Де Штубен 1856 жылы 68 жасында өзінің туған қаласы Парижде қайтыс болды. Стьюбеннің ұлы Жозеф Александр сурет салуды әкесі үйреткен, ол ата-анасының Ресей өнер сахнасымен тығыз байланысын пайдаланған. Парижде оқып, Римде екі жыл тұрып, Жозеп әкесіндей Санкт-Петербургке барды, онда оны патша Николай I тапсырды, сондай-ақ Санкт-Исаак соборына суреттер түсірді.

Стиль

Классикалық суретке деген сүйіспеншілік Стьюбеннің өмір бойына созылып келген құмарлығы болды. Ол француз романтикалық сурет мектебінің жетекшісі Эжен Делакруамен жақын дос болды, оны бірнеше рет суретке түсірді. Стьюбен де француз суретінде классицизмді алмастырған осы көркемдік қозғалыстың бір бөлігі болды. "Революцияның суретшісі", Жаку Луи Дэвидті студенттері осылай атаған, ол өзінің шығармаларында өнерді саясатпен біріктірді. Оның тарихи суреттеріндегі тақырыптар тарихи өзгерістерді қолдады. Ол негізінен өткір түстер қарама-қарсылықтарында, қатты контурлар мен айқын контурларда сурет салған. Бұл стильдің қаталдығы көптеген заманауи суретшілерді, соның ішінде Прудхонды романтикалық қарсы қозғалысқа әкелді. Олар итальяндық қайта өрлеу дәуіріндегі Леонардо да Винчи мен Антонио да Корреджио сияқты суретшілердің көлеңкелі жұмсақ және жұмсақ түстерін ұнататын. Сонымен қатар, Дәуітпен бірге жаттыға бастаған Стьюбен мектептің қатаң және догматикалық болып бара жатқанын сезінді. Оның композициясын сыншылар мақтаған, оның бояуы мен бояуы өте жақсы. Алайда оның бай адамдарды бейнелеудегі драматикалық бейнесін кейде көркем суреттерге бейімдеуі де байқалады.