Кіріспе
Неміс романтикалық суретшісі Филипп Вайт (13 ақпан 1793 – 18 желтоқсан 1877) – неміс романтикалық суретшісі және Назареттік қозғалыстың бас серкесі. Фреска салудың дерлік ұмытылған тәсілін қайта жаңғыртуға Вит ең бірінші болып үлес қосты.
Philipp Veit (13 February 179318 December 1877) was a German Romantic painter and one of the main exponents of the Nazarene movement. It is to Veit that the credit of having been the first to revive the nearly forgotten technique of fresco painting is due.
Өмірбаян
Вайт Пруссияның Берлин қаласында дүниеге келді. Ол банкир Саймон Вейттің және оның әйелі Бренделдің, Мұса Мендельсонның қызының ұлы болды. 1799 жылы ата-анасы ажырасқаннан кейін, Вайт бастапқыда анасымен бірге қалды және оның және оның жаңа күйеуі Фридрих Шлегельмен бірге Йена, Париж және Кельн қалаларында өмір сүрді. 1806 жылы ол Берлиндегі әкесіне оралып, "Грауес монастырында" оқуын аяқтады. 1808 жылдан бастап Вайт өзінің алғашқы өнер білімін Дрездендегі Корольдік Көркемсурет академиясында алды, онда ол Фридрих Маттай және Каспар Давид Фридрихтен, кейіннен Венада оқыды. Сурет салуда керемет талант иесі болғанымен, Вайт майлы бояумен жұмыс істеуге қолайлы емес еді, сондықтан Венада акварельді сурет салуға көшті. Венада ол Шлегельмен танысты және оның арқылы бірнеше Вена романтиктерін таныды, олардың бірі - ақын және романист Иосиф фон Эйхендорф. 1813–1814 жылдары Наполеонға қарсы күреске қатысқанда (1813 жылғы Германия науқаны немесе Алтыншы коалиция соғысы), алдымен Лютцоуэр Егері және Лютцоу еркін корпусының бір бөлігі, содан кейін Фридрих Граф Клейст фон Нолендорф басқарған Клейще Армеекорпсының мүшесі ретінде, және қысқа мерзімге Берлинге оралғанда, Вайт аталған ақын Иосиф Фрайхерр фон Эйхендорфпен және өзінің лейтенанты Фридрих де ла Мотте Фукемен жақын дос болды. 1815 жылдан бастап Иоганн Фридрих Овербек, Петер фон Корнелиус, Фридрих Вильгельм Шадоу және кейіннен Вайт Пинциан төбесіндегі "Каса Бартольди" деп аталатын Палаццо Цукари бөлмесінде фрескалар салды, ол сол кезде Пруссияның бас консулы Якоб Саломон Бартольдиге тиесілі болды. Оларға Жозефтің ағалары туралы тақырыпты таңдап берді және осы тапсырманы Шадоу мен оның жас отандастарына жүктеді. "Қанды пальто" және "Түрмедегі Жүсіп" Шадоуға берілді, ал Вайт Потифардың әйелі мен Жеті жылдық молшылық суретін салды (1867 жылы фрескаларды Зуккар отбасы Берлиндегі Алте Ұлттық галереяға сатты). 1817 жылы Вайт Музео-Кьярамонтиде (Ватиканның бір бөлігі, Белведер сарайы мен Ватиканды біріктіретін ұзын лоджияда) "Діннің жеңісі" тақырыбындағы фреска салуға тапсырыс алды. Сол кезде жасалған көшірмесі (майға салынған) 1819 жылы Капитолий төбесіндегі Палаццо Каффареллиде көрсетілді және бүгінде Берлиндегі Ұлттық галерея коллекциясының бөлігі болып табылады. Римдегі назареттік өнердің құрама жұмыстарының екінші танымал үлгісі - Казино Массимодағы фрескалардың ішінде Вайт Данте бөлмесінің төбесіндегі, мысалы, "Парадизо" сахналарын орындады. Сонымен қатар, 1824 жылы Вайтқа канон Кристиан Лебрехт фон Ампахтың тапсырмасы бойынша Германиядағы Наумбург соборындағы Үш патшалар шіркеуі үшін "Зәйтүн тауындағы Мәсіх" (Christus am Ölberg, 1825 жылы аяқталды) суретін салуға тапсырыс берілді. 1821 жылы Вайт үй иесі, мүсінші Джоакино Пулинидің (1777–1857) қызы Каролина Пулиниге (1807–1890) үйленді. Каролина бес бала туды: 1822 жылы Доротея, 1824 жылы Тереза, 1826 жылы Франциска, 1828 жылы Мария Бенедетта және 1830 жылы Фридрих. 1824 жылы Римде болған кезде Вайт неміс суретшілерінің топтарының мүшесі ретінде Франц Людвиг Кательдің Римдегі испан шарапханасындағы атақты топтық портретіндегі Таңдаулы ханзада Людвигті бейнеледі; Вайт - үстелдің оң жағында фон Вагнер мен доктор Рингсейстің екі тік фигурасының арасында отырған адам. 1829–30 жылдары Вайт Санта-Тринити деи-Монтидің Капелла Орсини (солтүстік шіркеу) үшін "Мария-Иммакулата" суретін салды, сонымен қатар оның римдік кезеңінің соңғы жұмысы, Рафаэль мен Перуджиноның стильдік әсері анық байқалады.
Франкфурт қаласы
1830 жылдың қазан айында Вайт әйелі Каролина және бес баласымен бірге Майндағы Франкфуртқа келді. Майндағы Франкфуртта, оның ең маңызды туындылары Штедель мұражайында сақталған, ол 1830 жылдан 1843 жылға дейін өнер коллекцияларының директоры және сурет салу профессоры ретінде жұмыс істеді. Оның ең белгілі шәкірттерінің арасында Альфред Ретль және Эдвард фон Штайнле бар. Шамамен 1832 жылы Вайт алғаш рет Стадельдің «Антикензале» залдарының бірінің төбесінде ежелгі мифология сюжеттерін (мысалы, «Ахиллдің қалқаны») бейнелеуді шешті. Ескі Штедель ғимаратын безендірген басқа да элементтер – Германия және Италия аллегориялары бар «Христиандық дін Германияға өнерді әкелу» фрескасы. Алғашқыда үш бөліктен тұратын фреска Неуэ Майнцер көшесіндегі институттың ескі ғимаратын көркейтіп тұрды. Іс жүзінде, ол орталық бөлігінде (Әулие Бонифацийдің уағызы арқылы) дінге келу көрінісін бейнелейді, ал бүйірлік бөліктердегі Германия мен Италия аллегориялары – зайырлы және рухани билікті көрсетеді. 1877 жылы ол демонтаждалып, жаңа ғимаратқа көшірілді. 1848 жылғы ұлттық жиналыс үшін, онда Франкфурт-на-Майндағы Санкт-Павлов соборы жиналыс залы ретінде пайдаланылды, Вайт Германия суретінің екінші нұсқасын (кенеп майымен) жасады, ол төрағалардың үстіндегі қабырғада толық көрініс тапты. Бұл сурет алғашқы жалпыгермандық парламентте барлық неміс мемлекеттеріне біртұтас конституция құруға шақыру ретінде қызмет етті. 1840 және 1852 жылдар аралығында Вайт төрт «неміс билеушілерінің портретін» (іс жүзінде, Киелі Рим императорларының суреттерін) салды: Фридрих II (Киелі Рим императоры), Генрих VII (Киелі Рим императоры), Ұлы Отто және Шарлемагнь, оларды Франкфурт қалалық әкімшілігіндегі «Императорлар залына» сыйлық ретінде тапсырды. 1853 жылдан 1877 жылы қайтыс болғанға дейін Майнц қалалық галереясының директоры қызметін атқарды. Өзінің назареттік достары сияқты, ол суретшіге қарағанда көбірек сурет салушы болды, және оның түс сезімі Овербек пен Корнелиусқа қарағанда күшті болғанымен, оның туындылары көбінесе қазіргі заманғы мағынадағы суреттерге қарағанда түсті эскиздерге ұқсайды. Вайттың басқа да маңызды туындыларының бірі – Франкфурт соборындағы «Аспанға көтерілу» суреті, ал Берлиндегі Alte Nationalgalerie мұражайында оның «Құрбандыққа келген екі Мария» суреті сақталған. Вайт Майнцте қайтыс болды.