Кіріспе
"Баффи вампирлерді өлтіруші" сериалының кейіпкері Анянка Кристина Эммануэлла "Аня" Дженкинс (туған кезде Ауды есімді) – Джосс Уэддонның "Баффи вампирлерді өлтіруші" телесериалы үшін жасаған ойдан шығарылған кейіпкері. Ол сондай-ақ телешоу негізіндегі комикс кітаптар сериясында да пайда болады. Эмма Колфилд осы кейіпкерді сомдаған, ол шоудың үшінші және төртінші маусымдарында эпизодтық түрде пайда болған, ал кейін бесінші, алтыншы және жетінші маусымдарында тұрақты кейіпкерге айналған. Кейіпкер соңғы рет 2003 жылы теледидарда көрсетілді, 20 мамыр 2003 жылы эфирде болған шоудың соңғы эпизодында ойнады. Сериалдың сюжеті бойынша Аня бастапқыда Ауды есімді адам болған, бірақ мың жылдан астам уақыт Анянка, кек алуға құмар демон ретінде, ер адамдардан зардап көрген әйелдердің тілектерін орындап, құлқылық тудырған. Кейіпкер алғашқы рет пайда болғанда қайтадан адам болып келеді және келесі эпизодтарда адам болудің мәнін қайтадан үйренуге мәжбүр болады. Жазушылар мұны көбінесе комедиялық эффект үшін пайдаланады; Аняның қандай мінез-құлықтың орынды екені туралы түсінігі өте нашар, ол өте тікелей және шыншыл сөйлейді, ал флэшбэктер оның демонға айналмас бұрын да осылай болғанын көрсетеді. Дегенмен, жазушылар мұны терең мағыналы жағдайларда да қолданды, мысалы, Аня өліммен күрескенде. Сериалдың соңғы эпизодында қаза тапқаннан кейін он жылдан астам уақыт өткен соң, Аня "Баффи вампирлерді өлтіруші" комикс сериясының он маусымында канондық кейіпкер ретінде қайта оралды.
Anyanka Christina Emmanuella "Anya" Jenkins (born as Aud) is a fictional character created by Joss Whedon for the television series Buffy the Vampire Slayer. She also appears in the comic book series based on the television show. Portrayed by Emma Caulfield, the character appears as a recurring star in the third and fourth seasons of the show before becoming a series regular in the show's fifth, sixth, and seventh seasons. The character made her last television appearance in 2003, appearing in the series finale of the show that aired on May 20, 2003. Within the series' narrative, Anya was originally a human named Aud, but spent over a thousand years as Anyanka, a vengeance demon, wreaking havoc by granting the wishes of women who had been wronged by men. The character becomes human again in her first appearance, and is forced to learn what it means to be human again in subsequent episodes. Primarily, this is used by the writers for comic relief; Anya has a very poor sense of what behaviors are appropriate, and speaks very bluntly and honestly, and flashbacks show that her manner was much the same before she became a demon. However, the writers have also used this for more poignant purposes, such as when Anya finds herself struggling to deal with death. Over a decade after being killed in the series finale, Anya returned as a ghost in the canonical comic book series Buffy the Vampire Slayer Season Ten.
Тарих
Анянка "Аня" Дженкинс 9-шы ғасырда Сьорнжост атты шағын скандинавиялық ауылында Ауд ретінде дүниеге келді. Ауд қоян өсіріп, қоғамда шеттетілген адамға айналды, оны "ерекше" деп есептеді (Ауд есімімен ұйқасқандықтан), өйткені оның ерекше мінез-құлқы мен қалыптан тыс идеялары болды (мысалы, өсірген қояндарын сатқысы келмей, ауыл адамдарына сыйлық ретінде таратқан). Соңында ол тролль аулауды және барда ішімдік ішуді ұнататын викинг сарбазы Олафқа ғашық болады. 880 жылы ашулы Ауд Олафтың Ранвейг есімді бар қызметкерімен опасыздық жасағанын біліп, оған кек қайтару үшін сиқыр қолданып, оны тролльге айналдырады. Бұрын да Ауд өзінің бұрынғы жандарға қарсы сиқыр қолданған, мысалы, жыныс мүшесінде ісік тудыру үшін сиқырлы дұғалар оқыған, бірақ Олафқа жасаған осы кек қайтару әрекеті Д'Хофрин атты демоннің назарын аударды, ол оған мұңайған әйелдер үшін кек алу демонына айналуды ұсынды. Д'Хофрин Аудқа Анянка, Мұңайған әйелдердің қасиетті қамқоршысы деген жаңа есім берді және тілектерді орындау қабілетіне ие болатын медальон сыйлады. 1199 жылы Анянка адал емес ер адамды қарғыс үшін Орал тауларының үстіндегі Косков аңғарына барады. Ол бір соқырдың таза демон түріне көтерілуін көрді. Өлім мен қырғын – тек аз ғана адам аман қалды – тіпті оны да дүркілдетті. 1580 жылы Анянка Дракуламен танысып (кездесіп) және кейін 1692 жылы Массачусетс штатындағы Салемде сиқыршылық сот кезінде болады. 19-шы ғасырда Анянка Хальфрек атты кек алу демонымен жақын дос болып, оның қатал бәсекелесіне айналады, оның маманы – қиянатқа ұшыраған балалардан кек алу. Олар Қырым соғысы кезінде бірге уақыт өткізеді. Анянка 1905 жылы Ресейдегі Санкт-Петербургте революцияны тудырған "Халлидің" тілегін орындайды. 1914 жылы Анянка Иллинойс штатының Чикаго қаласына Стюарт Бернс есімді адамнан кек алу үшін барады, оны демонға айналдырып, мәңгілік азапталу үшін тозаққа жібереді.
Қайталанатын кейіпкер ретінде сюжет желілері
Аня 1998 жылы Саннидейл орта мектебіне ("The Wish" эпизодында) Аня Эмерсон есімді оқушы ретінде келеді. Ол Саннидейлге Корделияның күйзелісіне жауап ретінде келді, Корделия өзінің сүйіктісі Ксандер Харристі олардың досы Уиллоумен сүйіскенін көріп ашуланған еді. Бірнеше рет сұрағаннан кейін Корделия: "Бәфи Саммерстің Саннидейлге ешқашан келмегенін тілеймін" дейді. Аня Корделияға өзінің нағыз жын-пері бейнесін көрсетіп, "Болды" дейді. Әлем Баффи Саннидейлге келмеген және вампирлер саны көбейіп, күші артып кеткен басқа бір шындыққа айналады. Джайлз Корделияның өлімінен бұрын онымен кездеседі және не болғанын анықтайды. Ол Анянканы шақырып, оның әшекейін жояды. Соның салдарынан Аня қайтадан өлшеуге жатқан, күшсіз адамға айналады және әлем бұрынғы қалпына келеді. Коулфилд: "Менің білуімше, Джосс Уэдсон Аняны бір эпизодтан артық сақтауға ниеттенбегенін ойлаймын". Бірақ Аня "Doppelgangland" эпизодында оралады, Уиллоуды Корделияға берілген тілегін кері қайтару үшін Джайлз жойған әшекейді қалпына келтірудің сәтсіз сиқырлық әрекетіне көмектесуге алдайды. Бұл әрекеттер сәтсіз аяқталған соң, ол қалыпты жоғары сынып оқушысы болып өмір сүруге мәжбүр болады. Енді адамдық сезімдері болғандықтан, ол барлық еркектерді жек көруіне қарамастан, мектепке түскен кеште болуды армандайды; ирониялық түрде, оның кездесуге үміті бар жалғыз адам – ол жазалауға жіберілген соңғы адам, Ксандер. Коулфилд былай дейді: "[Уэдсон] оны үшінші маусым бойы дамыған оқиғалармен өзара әрекеттесудің керемет жолын тапты". Аня Ксандерге сезімдер дамытады және бітіру алдында оны тағы шақырады, тіпті Ксандер оған қызығушылық танытпаса да. Оның романтикалық жоспарлары күйреп қалады, өйткені ол оған қала мэрінің өзінің "Көтерілісі" жоспары туралы айтады, яғни түлектер кешінде таза жынға айналу. Аня Саннидейлден қашуға шешім қабылдап, Ксандерді өзімен бірге келуге шақырады, егер оған бірдеңе болса, "ішінде жаман сезінетінін, тіпті құсып кететінін" айтады. Ксандер "достары қауіпте" болғандықтан, оларды тастап кете алмайды. Ол онысыз кетеді. Аня төртінші маусымның басында Саннидейлге қайта оралады, әлі де Ксандерге ғашық. Ол оны азғырады ("The Harsh Light of Day" эпизодында). Адамдармен қарым-қатынас тәжірибесі болмағандықтан, ол тікелей, көбінесе дипломатиялық емес пікірлер айтады, бұл оны көп ұзамай басқа Скуби топ мүшелерімен, әсіресе бұрынғы жынға сенімсіздікпен қарайтын Уиллоумен келіспеушілікке ұшыратады. Аняның әдепсіздігі күлкілі жағдайлар тудырады және басқалар ашық сөйлеуге тартынғанда шындықты айқын көрсетеді. Бұл "The Body" эпизодында ең анық көрінеді, онда ол Бәфидің анасының өлімін түсінбеуі салдарынан, алдымен басқаларды ашуландыратын, бірақ содан кейін катарсис пен жеңілдік әкелетін орынсыз пікірлер айтады.
Әңгіме желісі:
Аня шоудың бесінші маусымында тұрақты қатысушы болады. "Өмір ойындарын" ойнаған кезде ол ақшаға және капитализмге деген сүйіспеншілігін (XX ғасырдың басында коммунизмге деген сеніміне және Ауд ретінде өмір сүрген жылдарындағы қайырымдылық көзқарасына қарама-қарсы) табады. Аняның саудадағы дағдылары Джайлсты оны "Сақша қорапшасында" кассир ретінде жұмысқа алуға талпындырды. "Checkpoint" эпизодында Аняны Күзетшілер кеңесінің мүшелері тергеді, ол толық атын Аня Кристина Эммануэла Дженкинс деп ойлап табады және Индианада шілде айының төртінші күні туылған деп мәлімдейді. Бесінші маусымның соңында Глорияның әкелген апат кезінде Ксандер Аняға ұсыныс жасайды және олар алтыншы маусымның көп бөлігінде некелеседі. Алайда, Ксандердің күмәні артады, сондықтан Стюарт Бернске тозақтан құтылып, Ксандердің болашақ тұлғасын кейіп танытып, оны Аняның тойда Аняны алдап, кейін екеуінің арасындағы дау-дамайда ("Тұзақтың қоңыраулары") өлтірілген иллюзиялық өмірді көрсетіп, Аняны үйлену тойында қалдыруға көндіру қиын емес. Қайғыға батқан Аня Д'Хоффриннің айла-шарғысына бейімделеді және қайтадан кек алушы жынға айналады. Алтыншы маусымның "Энтропия" эпизодында Аня Саннидейлге оралады. Көрермендер оны кек алушы жын ретінде көреді, бірақ басқа кейіпкерлер "Жұртшылдар" сериясына дейін білмейді. Аня Ксандерден кек алатын ешкімді таба алмайды, сондықтан ол Спайкпен жыныстық қатынаста жұбаныш табады, бұл оның Ксандер мен Баффимен қарым-қатынасы мен достығын қауіпке тігеді. Спайк Ксандерден қайырымдылық күтеді, бірақ оның әрекеті қаншалықты ауыр тиетінін көргеннен кейін, Аня оны тоқтатады. Алтыншы маусымның финалында Уиллоу Сиқырлы қорапты жояды, Аняны өлілер әлемінде жұмыссыз қалдырады. Аня кек алушы жынға қайта оралғанды ұнатпайды, оның адам ретінде тәжірибесі жанашырлыққа әкелді, бұл кек алуды оған оңайлықпен басқаруға мүмкіндік бермейді. Ол жаз бойы жартылай тілектерді орындап, жын-шайтандар арасында "Мейірімді Қызметші" деген атаққа ие болады. Аняның кейіпкерін қандай бағытта көргісі келетінін сұрағанда, Эмма Колфилд жетінші маусымда Аня "қалай да қатал" болады деп үміттенетінін айтты. Коулфилд Аняның әрқашанда ерекше күшті болғанын, бірақ "Мен оның күшін көбірек көргісі келетінін" айтты. Ол Аняның бұрынғы жұмысына оралуын қалайды, алайда Аня колледж оқушыларына қарсы Grimslaw демоны сияқты жәндікті жіберіп, өте қаһарлы жазасын алады. Бұл Баффимен шайқасқа әкеледі, онда олар тең тең. Соғыс Д'Хофриннің Саммерлердің үйінен Уиллоу шақырған кезде тоқтатылады. Д'Хофрин Анядан не қалайтынын сұрайды, ал ол оның кек алуын сұрайды. Д'Хофрин оған сол үшін кек алушы жынның өмірі керектігін айтады; Аня келіседі, өлетін ол деп санайды, бірақ Д'Хофрин Хальфректі шақырып, оны Анядан бұрын өртеп жібереді. "Аяусыз Аняға: "Аяусыз Аняға азапты болғанда, ешқашан өлтірме" дейді. Ол Аняның күшінен айырылып, оны қайтадан өлімге душар етеді. Аня басқаларға тым тәуелді болғанын біліп, өмірде өзіндік мақсат табуға шешім қабылдайды. Ол ақыр соңында Скуби Бандасына қосылады, өйткені жетінші маусым Бірінші зұлымдыққа қарсы ұзақ күреске назар аударады және ақыр соңында Ксандермен достыққа айналады; Ксандер мен Аня әлі де бір-бірін жақсы көретін болса да, олар қарым-қатынастарын ресми түрде қайта бастамайды. Сериалдың финалында "Шіртелген" Аня Бірінші зұлымдыққа қарсы соғыс кезінде басқалармен бірге күреседі және оны артынан алып келушінің семсерімен екіге бөліп, қатыгездікпен өлтіреді. Оның денесі мектептің қалдықтарында жатыр, бірақ Ксандер құлап жатқан ғимараттан қашып бара жатқанда оны табуға тырысады. Саннидейл тозақ аузына құлағаннан кейін Эндрю Уэллс Ксандерге Аняның оның өмірін құтқарып қаза тапқанын айтып, жұбатуды ұсынады, оған Ксандер жылап: "Бұл менің қызым, әрқашан ақымақ нәрсе жасайды". Buffy The Vampire Slayer / Angel журналына берген сұхбатында Эмма Колфилд кейіпкерінің кенеттен өліміне келіскенін айтып, "Ол үлкен, мадлинді жібермеді, бұл өте тез және осы тұрғыдан өте Аня болды" деді. Кейінірек Филадельфиядағы "Визард Ворлд 2009" көрмесіне қатысқанда ол бұл оқиғаның кенеттен, шапшаңдықсыз болатынын білмейтінін, әрі одан да көп нәрсеге риза болатынын айтты. 2001 жылы Ноктрунал конвенциясында Джосс Уэддон анекдот айтып, Аня бастапқыда бесінші маусымның финалында, "The Gift" өлуге тиіс еді, бірақ ол оны тірі қалдыруға мәжбүр болды, өйткені Эмма Колфилд Ксандер Аняның өмірсіз денесі бар болғанда, тыныш тұра алмады.
Комикстер сериясы
Аня "Баффи - вампирлерді өлтіруші" сериясының сегізінші маусымдағы комикс сериясына қайта оралатындығы айтылды, тіпті Джосс Уэддон MTV-ге "әлбетте өлген, бірақ бұл оның кеткенін білдірмейді" деді. Алайда, Dark Horse Comics редакторы Скотт Элли Аняның пайда болуына қазіргі уақытта жоспар жоқ екенін мәлімдеді. "Баффи - вампирлерді өлтіруші" сериясының оныншы маусымының бірінші санында Аня әуес ретінде оралып, Ксандермен шайқаста сөйлеседі. Шайқас ақылсыз вампирлердің – Ксандердің "зомпирлер" деп атаған тұқымымен, сондай-ақ күштірек және күн сәулесіне төтеп беруге, пішінін өзгертуге қабілетті жаңа тұқыммен өтеді. Қазіргі уақытта оны тек бұрынғы күйеуі ғана көреді, ал Ксандер әлі топқа Аня туралы айтқан жоқ. Бірақ көп ұзамай ол Д'Хофрин жасаған жалған әуес екені белгілі болады, ол Ксандерден кек алуды көздеген. Аняның жалған әуесі Аняның өлер алдындағы жалғыз тілегі Д'Хофринге күтім жасау екенін түсінеді. Д'Хофрин Аняның жіптерін ұзақ уақыт бойы тартып келген, тіпті ол адам болған кезде де. Ол ешқашан жіптерін кеспеген, соңында Д'Хофриннен кек алған және Ксандердің Анямен болған оқиғаға өкініш білдіргенін білген. Кету алдында ол Ксандерге өзінің жақсы адам екенін және нағыз Аня оны да кешіретініне сендіреді.
Күштері мен қабілеттері
Анянка әйелдердің қайырымдылық жасайтын еркектерге қарсы кек алуды қалайтын әйелдердің тілектерін орындауға, тіпті осы тілектерді қанағаттандыру үшін шындықты өзгертуге қабілетті. Бұл оның әйелдердің эмоционалдық ауырсынуын алыстан байқау қабілетімен қолдау табатын сый. Оның табиғаттан тыс күші, телепортациясы бар ("Бір уақытта, бір жерде" телепортация қолдануы уақытша шектеулі екенін және бюрократиялық қағаздарды қажет ететінін айтады), телекинез және тез сауығып, ағашқа ілуден аман қалуы мүмкін. Жын ретінде ол мың жылдан астам өмір сүрген қартайып өлмейді, бірақ оның денесі жеткілікті зақымдалған жағдайда өлтірілуі мүмкін. Мың жылдан астам тәжірибеге ие болған Аняның демонология және әртүрлі өлшемдер туралы білімі өте зор, ол Джайлстан да, оның мұрагері Уэсли Уиндам Прайстан да асып түседі, бірақ зерттеуде олар сияқты емес. Ана тілі көне скандинав тілі болса да, Аняня ағылшын, француз, латын тілдерін еркін сөйлейді және көне шумер тілінде оқи алады. Ол көптеген ғасырлар бойы әлемнің көптеген елдерінде тілектерін орындағандықтан, кез келген адам тілінде сөйлей алады. Адам болғанына қарамастан, Аня бұрынғы серіктестерінің кейбірімен әлі де байланыста. Аня сондай-ақ сиқырлылық туралы негізгі білімі бар, ол жиі Уиллоуның сиқырлылықпен және сиқырға қызығушылығымен түсінікті түрде бөліседі, ал ол кейде сиқырлылықпен айналысады ("Doppelgangland"). Адам ретінде Аняның шайқастағы тәжірибесі мен тәжірибесі оған сериалдың финалында көрініп тұрғандай, тиімді жауынгер болуға мүмкіндік береді. Аня жын ретінде тәнсіз және Ксандерден басқа ешкімге көрінбейді.
Тұлға
Каулфилд кейіпкерінің мінез-құлқына тоқталып: "Аня әлі де өлшеулі және қыйылыста қалады. Ол жай ғана адам болумен күресіп жатыр, және шын мәнінде, бәріміз де уақыт-уақытпен осымен күреспейміз бе? Ол өте бейжай, әрі кейде анық сарказммен және ашумен айтады".
Көріністер
Баффи: Аня 81 эпизодта пайда болды. Аня бесінші маусымнан жетінші маусымға дейін (2000–2003) тұрақты кейіпкер болды, бірақ "Normal Again", "Help" (оның түсірілген сахналары алынып тасталды), "Өлі адамдармен әңгімелер" және "Лас қыздар" эпизодтарында қатыспады. Бесінші маусымға дейін Аня үшінші және төртінші маусымдарда қайта-қайта пайда болатын кейіпкер болды, келесі эпизодтарда ойнады: Үшінші маусым (1998–1999): "Тілек", "Доппелгангленд", "Мейрам" және "Бітіру күні, 1-бөлім". Төртінші маусым (1999–2000): "Күннің қатал шуағы", "Қорқыныш, өзі", "Ауырсыну", "Көк түс", "Сырлы", "Жаңа адам", "Командадағы мен", "Қош бол, Айова", "Сен кімсің?", "Супержұлдыз", "Жабайылар қайда?", "Жаңа айдың шығуы", "Йоко факторы", "Бастауыш" және "Қалмаған". Аня сонымен қатар "Өткен өмірлер", "Жаман кішкентай монстрлар" және "Қайта қосылу" комикстерінің, сондай-ақ "Көрінбейтін", "Соғыстың даналығы" және "Монстр аралы" романдарында пайда болды. Ол 2003 жылғы "Buffy the Vampire Slayer: Chaos Bleeds" видео ойынында да қысқаша көрінеді.
Season Three (1998–1999): "The Wish", "Doppelgangland", "The Prom" and "Graduation Day, Part One". Season Four (1999–2000): "The Harsh Light of Day", "Fear, Itself", "Pangs", "Something Blue", "Hush", "A New Man", "The I in Team", "Goodbye Iowa", "Who Are You", "Superstar", "Where the Wild Things Are", "New Moon Rising", "The Yoko Factor", "Primeval", and "Restless". Anya has also appeared in a number of comics including Past Lives, Ugly Little Monsters, and Reunion, and in novels including Unseen, Wisdom of War and Monster Island. She also makes a brief appearance in the 2003 video game Buffy the Vampire Slayer: Chaos Bleeds.
Тауарлар
2005 жылы Diamond Select Toys компаниясы "Buffy the Vampire Slayer" желісі үшін Эмма Колфилдке ұқсас бірнеше әрекеттік фигураларды (экшн-фигураларды) шығарды. Әр фигурада Колфилдтің "нағыз сканерленген" келбеті және эпизодқа/кейіпкерге тән киімдер болды. Шығарылған фигуралар: қызыл көйлек пен қара юбкадағы "5-ші маусымдағы Аня", үйлену көйлегіндегі "Айқыңғыңғыңғы Аня", көбелек түстегі көйлек пен жасыл юбкадағы "Бір рет, сезімтал Аня", жын-шайтан киіміндегі "Анянка" және шешілетін қоян костюміндегі "Банни костюмді Аня". "Банни костюмді Аняның" қайта боялған нұсқасы "Кешірім кітабы" жинағында болды.