Кіріспе

"Ауызша ақылсыз қайыршы" - 1899 жылы жазылған, Сэр Артур Салливан музыкаға қосқан және жиі жараланған, бірақ қарсылық білдірген британдық солдаттың суретімен бірге Рихард Кэтон Вудвиллдің "Харкидегі мырза" поэмасы. Әнді Daily Mail газеті Екінші Буер соғысында соғысқан сарбаздар мен олардың отбасыларына ақша жинау үшін жазған. Бұл қор соғыс үшін жасалатын алғашқы қайырымдылық шарасы болды. Әннің хоры тыңдаушыларды "сенің несиең үшін шляпаны өткізіп, ақы төлеуге" шақырды. Патриотикалық өлең мен әндер соғыстың барысында да, одан кейін де үнемі орындалып, үлкен әсер қалдырды. Киплингке өлең жарық көргеннен кейін көп ұзамай рыцарлық атақ ұсынылды, бірақ ол атақтан бас тартты. Поэма мен ноталардың көптеген даналары жарық көрді, ал көптеген тауарлар қайырымдылыққа көмек ретінде сатылды. "Абайсыз қайыршы қор" бұрын-соңды болмаған табысқа қол жеткізді және жалпы сомасы 250 000 фунт стерлингтен астам жиналды.

Тарих

1899 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік Африкадағы дағдарыстың соғысқа айналуы мүмкін екендігі анық болды. 2 қазанға дейін барлық әскери демалыс алынып тасталды және мысқа үлкен экспедициялық күш жіберу үшін шұғыл дайындық жүргізілді, аттар мен керек-жарақтар реквизицияланып, жұмылдырылды. 7 қазанда армия резервін шақыру туралы жарлық шығарылды. 65000 еркектің 25000-і әскери қызметке шақырылмақ еді. Екінші Бура соғысы 11 қазанда басталды. Осылайша жұмылдырылған ерлердің көпшілігі, егер бәрі болмаса, тұрақты жұмыс істейтін бұрынғы әскерилер болды, олар үшін әскери қызметке қайта оралу олардың табысын айтарлықтай қысқартуды білдірді. Нәтижесінде көптеген отбасылар тез кедейлікке ұшырады, өйткені жұмысшының жиырма шиллингке жететін жалақысы "күнде бір шиллингке" жететін ақшаға жетпейді. Сонымен қатар, резервтегілердің тұрақты жұмыспен қамтылуын қорғайтын қазіргі заманғы заңнама болған жоқ. Жұмыс берушілер оларды басқа жұмысшылармен алмастыра алады және жиі алмастыратын, егер солдат қайтып келсе, ол өзінің жұмысын қайта ала алады деген кепілдік жоқ. Бұған қоса, олар жарақаттану немесе өлім қаупімен де күресті. Бұл адамдарға қолдау көрсету үшін бірқатар қайырымдылық қорлар болды, әсіресе солдаттар мен теңізшілердің отбасылары қауымдастығы, сондай-ақ бірқатар жеке адамдар да өтініш жасады. Daily Mail сияқты патриоттық газеттер арқылы елде патриотизм толқыны пайда болды. Бұл газеттердің көбі резервте тұрғандар мен олардың асыраушыларына көмек көрсету үшін қайырымдылық қорларын жинауға қатысты. Daily Mail газетінің иесі Альфред Хармсворт солдаттар мен олардың отбасыларына көмек көрсету туралы жариялады. Бұл Рудьярд Киплингтің назарын аударды, ол 1899 жылы 16 қазанда "Ауызша ақылсыз қайыршыны" шығарды. Ол алғаш рет 1899 жылы 31 қазанда Daily Mail газетінде жарияланды және бірден табысқа жетті. Мауд Три, актер менеджерінің әйелі Герберт Бербом Три, оны он төрт ай бойы әр түнде шоудың алдында Palace театрында айтып берді, ал басқа орындаушылар оны музыка залдарында және басқа жерлерде айтып, табыстың бір бөлігін қорға берді. Киплинг пен Салливан екеуі де әнді жасау үшін ұсынылған ақыдан бас тартты. Суретші Ричард Кэтон Вудвилл бірнеше күннің ішінде "Харкидегі мырза" атты суретті жасап, жарақаттанған, бірақ батыл британдық Томиді көрсетті. Бұл сурет өлең мен әннің "сурет түрінде" жазылған. 1897 жылы Салливан Киплингтің "Рецессион" поэмасына музыка жазуға келісті, бірақ ол әнді ешқашан аяқтамады. Екі жылдан кейін "Ауызша ақылсыз қайыршыны" музыкаға қоюды сұрағанда, Салливан Киплингтің өлеңдерін қою өте қиын деп тапты, ол күнделігінде: "Егер қайырымдылық үшін болмаса, мен бұл тапсырманы ешқашан орындай алмас едім" деді. Алғашқы қоғамдық қойылымды Джон Коутс Салливанның жетекшілігімен 1899 жылы 13 қарашада Альгамбра театрында "өрескел қабылдау" үшін орындады.