Кіріспе

Балаклава шайқасындағы эпизод. "Жұқа қызыл сызық" 1854 жылғы 25 қазанда Қырым соғысы кезінде Балаклава шайқасының бір эпизодын бейнелейді. Оқиғада, сер Колин Кэмпбелл басқаратын 93-ші Сазерленд Хайлендерс полкінің шамамен 500 әскері, 100 жарақат алған жаяу әскер, 40 гвардияшы және көптеген түрік жаяу әскерінің қолдауымен ресейлік атқыштарға қарсы оттық шеп құрды. Бұрын Кэмпбеллдің таулы бригадасы Алма шайқасы мен Севастополь қоршауында да қатысқан болатын. Осы кезде таулы жаяу әскерлеріне басқа кез келген уақыттан қарағанда көбірек Виктория кресі табысталды. Бұл оқиға британдық баспасөзде мақтанышпен айтылып, британдық сарбаздың қасиеттерінің символына айналды. Бұл соғыс тиімсіз басқарылып, халық арасында наразылық күшейді.

Шайқас

Генерал Рыжов басқаратын 2500 атты әскер британдық атты әскердің лагеріне қарай жылжыды. Оқиғаға шамамен 400 орыс қатысты. Бұл таңертең болды, ал Балаклава мен қарсы келе жатқан атты әскердің арасындағы жалғыз күш – 93-ші полк еді. Колин Кэмпбелл, 1-ші барон Клайд, өзінің әскеріне: «Бұл жерден шегінуге болмайды, жауынгерлер. Сендер тұрған жеріңде өлуге тиіссіңдер» деген сөздерді айтқан деседі. Сэр Колиннің көмекшісі Джон Скотт: «Иә, мырза Кэмпбелл. Қажет болса, солай істейміз» деп жауап берген көрінеді. Кэмпбелл өзінің әскерін шаршы құрастыруға жеткілікті даярламағанын сезінді және 93-ші полкті екі қатарға орналастырды – «жіңішке қызыл сызық», дегенмен әдеттегі талап бойынша төрт қатар болу керек еді, атты әскердің шабуылына тойтарыс беру үшін. Орыс атты әскері жақындағанда, қанаттардағы түрік әскері үрейленіп қашып кетті. 93-ші полк екі рет оқ атты, бірақ орыстар кері бұрылғандықтан, жақын қашықтықтан оқ атуға мүмкіндік болмады. Таулықтардың айтуынша, олар соңғы оқ ату алдында қарсы шабуылға көшуге әрекеттенген, бірақ сэр Колин «93-ші полк, сіздер, таулықтар, тым құлшынып барасыздар!» деп айқайлап тоқтатқан. Канадалық тарихшы Джордж Т. Денисон «Ең ерте заманнан бергі атты әскер тарихы, болашаққа арналған сабақтар» атты кітабында «Орыс эскадрильяларының шабуылдау ниеті болған жоқ, олар одақтас әскерлерді өздерінің орналасуын көрсетуге мәжбүрлеу үшін демонстрация жасады. 93-ші полк дөңгелектің үстінде өздерінің қатарын көрсеткенде, мақсатқа жетті және атты әскер кері шегінді» деп жазды. The Times газетінің тілшісі Уильям Х. Расселл, шабуылдаған орыстар мен британдық полктің Балаклавадағы базасы арасында 93-ші полктің «болатты сызықпен шектелінген жіңішке қызыл жолағынан» басқа ештеңе көре алмағанын жазды; кейінірек ол бұл сөз тіркесін «жіңішке қызыл сызық» деп өзгертті. «Жіңішке қызыл сызық» британдық армияның жалпылама символына айналды. Бұл шайқас Роберт Гиббтің 1881 жылғы «Жіңішке қызыл сызық» картинасында бейнеленген. Картина Эдинбург қаласындағы Шотландия Ұлттық соғыс мұражайында сақталады. Ол сондай-ақ Кэмпбеллдің бұрынғы мектебі – Глазго орта мектебінің жиналыс залында еске алынған, онда оқиғаның картинасы маңызды орында ілінген, бұл мектептің екі генералының біріне – екіншісі, Пиреней соғысы кезінде Корунада қаза тапқан сэр Джон Мурға – көрсетілген құрмет.

Терминнің кейінгі қолданылуы

"Жұқа қызыл сызық" ағылшын тілінде шабуылға қарсы тұрып, аз ғана күшпен бекінген кез келген әскери бөлімді білдіретін тіркес ретінде қалыптасқан. Бұл фраза сондай-ақ, елдің салыстырмалы түрде шектеулі қарулы күштерінің потенциалды шабуылшыларға қарсы қоятын кедергісін метафоралық тұрғыдан бейнелейді. "Жұқа қызыл сызық" термині кейіннен Аргилл және Сатерленд таулы жаяу әскерлеріне және Британ империясы мен Ұлыбританияны қорғауға арналған олардың міндетіне қатысты қолданылатын болды. Аргилл және Сатерленд полктері Шотландия Корольдік полкінің Аргилл және Сатерленд батальоны ретінде біріктірілгеннен кейін бұл атау оларға берілді. Рудьярд Киплинг "Томми" өлеңінде былай деп жазды: "Содан кейін Томми мынау, Томми сонау, Томми, жаның қалай? / Бірақ барабан соққанда, ол – "батырлардың жұқа қызыл сызығы"", – "Томми Аткинс" британдық жаяу әскеріне арналған сленг есім. Джордж Макдональд Фрейзер өзінің "Флэшмен шабуылы" романында "жұқа қызыл сызықты", ауыр бригаданың және жеңіл бригаданың шабуылдарын сипаттайды. 1968 жылғы "Хайберге жол аш" фильмінде Чарльз Хотри сомдаған сарбаз жерге бояумен және щеткамен жұқа қызыл сызық салып, жаудың осы сызықты кесіп өтуге батылы келмейтінін айтады. Бұл термин полицияға сілтеме жасайтын "көк сызық" арқылы өрт сөндірушілерге қатысты қолданысқа ие болды. Мұндай қолданыс АҚШ-та полиция және өрт сөндіру қызметтерін қолдауды білдіретін автокөліктерге жапсырылатын стикерлерде жиі кездеседі. Джеймс Джонс Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гуадалканалдағы шайқастар туралы роман жазып, оны "Жұқа қызыл сызық" деп атады. Роман 1964 және 1998 жылдары көркем фильмге бейімделді.