Кіріспе

Көлем бірлігі Чалдер (ағылшынша: Chaldron) - ағылшын тіліндегі құрғақ көлем өлшемі, көбінесе көмір үшін пайдаланылатын; сөздің өзі - қазанның ескірген жазылуы. Ол 13-шы ғасырдан бастап, 1963 жылға дейін, 1963 жылғы "салмақтар мен өлшемдер туралы" заңмен жойылғанға дейін, бірақ іс жүзінде 1835 жылдың соңына дейін, сол жылдың "салмақтар мен өлшемдер туралы" заңына сәйкес, көмір тек салмақ бойынша ғана сатылуы мүмкін деп белгіленгенге дейін қолданылды.

Көмір

13 ғасырдан бастап көмірдің өлшемі ретінде кальдер пайдаланылды, көмір сияқты төмен құнды, жоғары көлемді тауарларды өлшеуден гөрі көлем бойынша өлшеу әлдеқайда практикалық болды. Ол стандартталмаған, және көптеген әр түрлі аймақтық кальдерлер болды, ең маңыздылары Ньюкасл мен Лондон кальдерлері болды. Ньюкасл казандары Нортумберленд пен Даремнен жеткізілген барлық көмірді өлшеу үшін қолданылды, ал Лондон казандары Англияның шығысы мен оңтүстігінде көмірдің стандартты өлшеміне айналды. Орта ғасырлар мен ерте заманауи дәуірлерде қолданылатын Ньюкасл қазандығының салмағын есептеу үшін көптеген әрекеттер жасалды. Көмір өнеркәсібінің тарихшысы Джон Неф 1421 жылы оның салмағы шамамен 14 кг болғанын және көмірге салынатын салықтар (бір кастрюльге салынатын) салдарынан көмір саудагерлері оның салмағын 1678 жылға дейін біртіндеп арттырып отырғанын, ал кейіннен оның салмағы заңмен белгіленген кезде 1694 жылы көмірдің салмағы 16 кг-ға дейін көтерілгенін болжаған. Темір жолдарда 3 метр, 2 метр биіктіктегі "қазан вагондары" болған. Бір қазандықтың құны оның көлеміне, сондай-ақ суға толылығына байланысты болды. Саудагерлер көмірді үлкен-кіші етіп сатып алып, кішірек етіп сататын. Бұл 1835 жылғы "салмақтар мен өлшемдер туралы" заңмен жойылған, онда 1836 жылдың қаңтарынан бастап көмір тек салмағы бойынша сатылуы керек деп заңдастырылған.