Кіріспе
Аңгуилликолоидтар (Anguillicoloides crassus) - балықшалардың (Anguilla spp.) жүзу қуыстарында тіршілік ететін паразиттік nematode құрт. және суға кіргеннен кейін балықтардың арасында оңай таралады. Бұл түр Еуропалық балықбалық (Anguilla anguilla) популяциясының тұрақтылығына төнген қауіптердің бірі болып саналады. Ол Еуропа құрлығына 1980-ші жылдары енгізілді, онда ол 1982 жылы Германия мен Италиядан тәуелсіз хабарланды, мүмкін Тайваньнан енгізілген. Ол 1987 жылы Англияға континенттік Еуропадан келген деп есептеледі. Бұл жапон балықтарының табиғи паразиті. Ангилликолоидтың өмір сүру циклі ересек нематодтың балықшаның жүзу қуысында мыңдаған жұмыртқа шығарғаннан кейін басталады. Жұмыртқалар бақаның ас қорыту жүйесі арқылы өтеді, ал личинкалар судан шығып, субстратқа орналасады. Оларды аралық қожайын жейді, ол көбінесе копепод немесе басқа да қаңқалы жануарлар, бірақ балық болуы мүмкін. Нематод личинкасы осы аралық қожайында инфекциялық сатыға жетеді. Бұл организмді балықша жеп, оның ас қорыту жолдарынан жүзу қуысына дейін жетеді. Паразиттерге шалдыққан балықта қан кету және жүзу қуысының құлдырауы сияқты белгілер байқалады. Бұл жағдайда балық ауруларға тез шалдығады, өсімі баяулайды, ал егер зақымдану ауыр болса, өліп кетуі мүмкін. Сулы мезгіл - балықбалықтардың жүзуіне мүмкіндік беретін жүзу органы болғандықтан, паразиттердің қатты жұғуы оның ұрық жерлеріне жетуіне кедергі келтіреді. Ангилликола нематодаларының отарлау жағдайы ангилликолоз деп аталады.
Anguillicoloides crassus is a parasitic nematode worm that lives in the swimbladders of eels (Anguilla spp.) and appears to spread easily among eel populations after introduction to a body of water. It is considered to be one of the threats to the sustainability of populations of European eel (Anguilla anguilla). It was introduced to the European continent in the 1980s, where it was reported independently from Germany and Italy in 1982, having probably been introduced from Taiwan. It is thought to have reached England in 1987 from continental Europe. It is a natural parasite of the Japanese eel in its native range. The life cycle of Anguillicoloides crassus begins when the adult nematode releases thousands of eggs in the eel's swimbladder. The eggs pass through the eel's digestive tract and the larvae emerge in the water and settle onto the substrate. They are ingested by their intermediate host, which is often a copepod or other crustacean but may also be a fish. The nematode larva reaches its infective stage within this intermediate host. The host is eaten by an eel, and the nematode finds its way from the eel's digestive tract to its swimbladder. An eel with an advanced parasite load shows symptoms such as bleeding lesions and swimbladder collapse. The eel becomes more susceptible to disease, its rate of growth slows, and if the infestation is severe enough, it may die. Since the swimbladder is the buoyant organ which allows the eel to swim, a severe parasite infestation can hamper its ability to reach its spawning grounds. The state of being colonized by Anguillicola nematodes is termed anguillicolosis.
Еуропалық балықтарға бейімделу
А. crassus өмір сүру циклына үш маңызды өзгеріс енгізілді, бұл А. anguila-ны отарлаудағы табыстылыққа мүмкіндік берді. Біріншіден, ол өзінің таралуында паратенді қожайынды пайдаланады, мысалы, бірқатар тұщы су балықтары, қосмекенділер, шаяндар және су жәндіктері. Азияда А. crassus жұқтыру циклдарында паратенді хосттарды қолдану туралы дерек болмағанмен, бұл мүмкіндік жоққа шығарылмаған. Паратенді қожалықтардың жұқтыруды жеңілдету қабілеті түрге байланысты әр түрлі болады, физиостомалық (ашық жүзу қуысы бар) балықтар физоклисттік (жабық жүзу қуысы бар) балықтарға қарағанда аз қолайлы. Соңғылары А. crassus личинкаларының төртінші сатыға дейін дамуына мүмкіндік береді және инкапсуляцияның төменгі деңгейіне ие, осылайша ұзақ өмір сүру деңгейіне мүмкіндік береді. Инфекцияланған копеподтар эпибенттік аймақтарда жай қозғалыспен өмір сүреді. Бентолық балықтар эпибентолық аралық қожайындарынан немесе басқа паратендік қожайындарынан аулауға бейім болғандықтан, паразиттер жүктемесі де жоғары болады. Сондықтан, балық шаруашылығының құрамы, мысалы көл, белгілі бір жерде А. crassus маңызды әсер етуі мүмкін. Екіншіден, A. crassus личинкалары тұщы су циклопоидты копеподтардың бірнеше түрін, сондай-ақ естуарлық копеподтарды, мысалы, Eurytemora affinis жұқтыра алады. Бұл паразиттің су тіршілік ету ортасының кең ауқымында таралуына мүмкіндік береді. Үшіншіден, личинкалар төртінші личинкалық сатыға дейін дамыған кезде, қожайынның жүзу қуысының қабырғасында ұзақ уақыт қалады, керісінше, тікелей оның ішінде (Тынық мұхит балықтарында болғандай) қозғалады.
Жеке қожайын
Ұяшықтардың фиброзға ұшырауы кезінде қожайынның жүзу қуысының қабырғасы қабынады, бұл А. crassus личинкаларының одан әрі басып кіруіне жол бермейді. Паразиттік жүктемелердің жоғары болуы (> бір балықшаға 10 ересек нематод) инфекция жұқтырмаған балықшаларға қарағанда жүзу қуысындағы оттегі үлесін 60% -ға дейін азайтады. Құрылымдық өзгерістерге эпителий жасушаларының өзгеруі жатады, бұл қанның қышқылдану процестеріне кедергі келтіреді және газдың жиналу жылдамдығының төмендеуіне әкеледі. Өлім-жітім екінші бактериялық инфекциямен де байланысты болуы мүмкін, әсіресе қарқынды балық шаруашылығында. Инфекция жұқтырған балықтардың стресске төзімділігі төмен болады, инфекциялардың әсерінен сарысудағы кортизол деңгейі жоғарылайды (бұл балықтардың стресске төзімділігінің негізгі белгісі).
Халық саны
Өлім-жітім деңгейі балық шаруашылығындағы балықтарға қарағанда айқын және анық. Сондықтан да аңшылықта өсетін балапандар мен балапандар арасында болған шығындарды салыстыру қиын. А. anguilla-ның көпшілік өлімі туралы ең жақсы дерек 1991 жылдың жазында Венгрияның Балатон көлі мен 1994 жылы Чехияның Вранов су қоймасында тіркелген. Екеуі де судың аз мөлшердегі оттегі деңгейіне, жоғары температураға, сондай-ақ балықтардың көп мөлшерде таралуына және А. crassus инфекциясының деңгейіне ұқсас сипаттамаларды көрсетті. Бұл жағдайлар Барус пен Прокс, 1996 ж. Көлдердің аса ауыр жағдайлары паразиттердің көп болуымен байланысты (Балатон көліне 30 - 50 ересек адам және 200 личинкалар бір бақаға шаққанда). Балатон көлі мен Австриядағы Нойзидлер көлі арасындағы параллельдер А. crassus-тың осы жағдайларда бақа популяцияларына әсерін жоя алады. Көлдегі балықтардың тығыздығының жоғары болуына байланысты балықтардың кішігірім мөлшері (ұзындығы 50 см-ден кем) паразиттердің көп болуына жол бермеді, ал бұл жағдайда масалық өлім-жітімнің жоқтығын түсіндіруге көмектесетін инсектицидтердің болмауы.
Көші-қон
1980 жылдары балық аулаудың күрт төмендеуіне A. crassus бірнеше рет кінәлі болды, бірақ соңғы жылдары бұл кінә деңгейі төмендеді. А. crassus-тың балық тұқымдасына әсері оқшауланған емес, бірақ олар балық тұқымдасына әсер ететін факторлардан тұратын синергетикалық әсердің бөлігі болып табылады. Бұл төмендеуді негізінен А. crassus-қа жатқызуға күмән келтіреді. А. anguilla-ның іріктеуде үлкен төмендеуге ұшыраған кезеңінде, американдық бақа Anguilla rostrata солтүстік Америкада ұқсас төмендеуге ұшырады (98%), А. crassus сол кезде сол экожүйеге енгізілмегеніне қарамастан. Паразит сарғасқаздардың Еуропа мен Американың балық шаятын жеріне көшіп-қонуына кедергі келтіреді. Еуропалық бақалар үшін бұл 5500 км-ге жуық жолды қамтиды. Паразиттердің белгілі бір жүктемесі күміс бақаның көшіп-қону және көбею қабілетіне келтіретін ықтимал зардаптарды нақты өлшеу үшін зерттеулер жүргізілді. Жалпы көшіп-қонудың энергиялық шығындарын бағалау үшін жүргізілген экспериментте 13% -дан аз май қоры бар балықтардың ұрық орнына жету мүмкіндігі жоқ екені дәлелденді. Алайда, А. crassus жүктемесінің әсеріне қарап, ауыр паразиттік жүктемелер көшуден кейінгі жүзу қабілетіне және көбею өнімділігіне әсер ететінін көрсетті.