Кіріспе

Church Patronage (Scotland) Act 1711 немесе Patronage Act) - Ұлыбритания Парламенті жасаған акт (10 Ann. 21) қараңыз. Актінің ұзын атауы - Патрондарды Ұлыбританияның Шотландия деп аталатын бөлігінде бос тұрған шіркеулерге министрлерді ұсынудың ежелгі құқықтарына қайтару туралы акт. Оның мақсаты Шотландиядағы асыл және басқа да меценаттарға Шотландия шіркеуінің приходтық шіркеулерін қайтадан бақылауға алуға мүмкіндік беру болды, бұл дәстүрді салтанатты революцияда жоғалтты.

Реформацияға дейінгі кезең

Шотландиядағы Рим-католик шіркеуі монархтан немесе жер иелерінен жердің үлкен үлесін алып, приходтарды, аббатшылықтарды және т.б. қолдау үшін, көбінесе донор мен оның мұрагерлері тиісті дін қызметкерін немесе дін қызметкерлерін тағайындау құқығы бар деген шартпен, игіліктерді пайдаланған. Аталған меценаттың жоқтығынан Рим папасы жалпы меценаты болып саналды. Оның қамқорлығы жергілікті епископтар арқылы жүзеге асырылды.

Реформация

Шотландиядағы шіркеу Джон Нокс пен басқа реформаторлардың басшылығымен реформацияланды. Патша аббатханалар мен епископтардың жерлерін басып алып, көптеген жерлерін өзінің жақтастары үшін иелікке айналдырды немесе олардың кейбіреулерін университеттерге немесе қала кеңестеріне берді. Қауымдық дін қызметкерлерін немесе министрлерді қолдауға байланысты жерлер, олар қазір деп аталатын, әдетте, алаңдаусыз болды. Патша нақты меценат болмаған жағдайда, дефолттық меценат рөлін алды. Бірінші тәртіп кітабы (1560) және Екінші тәртіп кітабы (1578) Шотландияның реформацияланған шіркеуінің ережелерін белгіледі. Екеуі де қауымдар арқылы сайланатын діни қызметкерлер болу керек деп белгіледі. Бірінші кітап ешқашан азаматтық заңға айналған жоқ, ал Екінші кітаптың меценаттыққа қатысты бөлігі де, бастапқы донорлардың мұрагерлерінің шіркеуге лайықты дін қызметкерлерін тағайындау құқығы деп аталды. Алайда Шотландия парламенті актісімен (1567) мирян (мирян) меценаттарының ұсынылуы айқын сақталды, меценатты бос орын пайда болғаннан кейін алты ай ішінде білікті адамды ұсынуға міндетті болды. Осы заң бойынша, қауым ұсынған үміткерге қарсы шағым тек сыйлық алушының біліктілігіне негізделуі мүмкін. 1592 жылғы "Алтын акт" бойынша, ол пресвитериандықты Шотландиядағы шіркеу үкіметінің жалғыз заңды нысаны ретінде бекітті, пресвитериандықтар "қасиетті қай министр болса да, оның Ұлылығы немесе әлемдік меценаты болсын, қабылдауға және қабылдауға міндетті болды". Егер қауым лайықты адамды қабылдаудан бас тартса, қамқоршы бастапқы мұралық стипендияның жемісін, жерді, үйді және т.б. алуға құқылы болды. XVII ғасырдың басында меценаттық әдет-ғұрып пен заң бойынша қалыптасты. Қорғаушы король, университеттердің бірі, қала немесе қалашық кеңесі немесе жер иелері, мысалы Аргил герцогы (тоғыз бағынышы бар) болуы мүмкін.

Қақтығыстар

Алтын актті шіркеу үкіметінен Карл I жойды, бірақ мирасқорлық жойылмады. 1649 жылы Карл І-нің өлім жазасына кесілуінен бұрын Шотландия Парламенті Патронатты жою туралы акт қабылдады, бірақ ол ешқашан патшалық келісімді алмады және Шотландияны ағылшындар тез басып алды. Шіркеу үкіметіндегі өзгерістерге қарамастан (Шотландия Англияның пуритандық одақтастығына қосылғанға қарамастан) Патронат ресми түрде жойылған жоқ. Бұл Реставрация кезінде де, Карл II мен Джеймс VII кезінде де болған жоқ.

Даңқты революция

Голландияның Англияға басып кіргенінен кейін, пресвитериан Вильгельм Оранский, даңқты революция деп аталатын, пресвитериандықты Шотландиядағы жалғыз заңды шіркеу үкіметі ретінде қалпына келтірді. 1690 жылғы акт (қайтадан Шотландия парламенті) меценаттылықты жоймады, бірақ бұл билікті әрбір приходтың мұрагерлері мен ақсақалдарына берді, олар бүкіл қауымға кандидатты ұсына алады, олар оны мақұлдауы немесе мақұлдамауы мүмкін. Егер олар бұған келіспесе, онда олардың себептерін айту керек еді. Қатысушы қауымның мүшелері әр түрлі мәселелерді шешуге тиіс еді. Пресвитериумдар жойылған меценаттық иеленушіге өтемақы, әдетте бір жылдық стипендия төлеуге тиіс болды, ол керісінше ресми, жазбаша бас тартуды ұсынуға тиіс еді.

1707 Ұлыбритания одағы

Шотландия мен Англия арасында 1706 жылы қол қойылған Одақ туралы шарт Шотландияның жеке құқықтық жүйесін сақтап, кепілдік берді. Шотландия Парламенті мен Англия Парламентіне жеке одақ актілері бойынша ағылшын Парламенті өздігінен жойылған кезде Шотландия Парламенті тоқтатылды және Ұлыбританияның бір Парламенті құрылды. Шотландия шіркеуінің пресвитериандық мәртебесін қамтамасыз ететін тағы бір заң қабылданды. Шотландия шіркеуінің заңдық корпорация ретінде Парламент актісімен құрылғандығы болашақтағы меценаттық дауларға маңызды болды. Дау-дамайлар министрдің тағайындалуының азаматтық пайдасы (әлеуметтік заңға байланысты) мен рухани пайдасы ( шіркеу заңымен айқындалған) арасындағы айырмашылықтарға байланысты болды. Келісім мен актілер 1707 жылы күшіне енді.

1711 жылғы қамқорлық туралы заң

Патронат Англия шіркеуінде көп дау-дамай тудыратын мәселе болды, ал шотландтық мирасқорлар Ұлыбританияның біріккен және негізінен англикандық парламентіне олар таза азаматтық құқықты әділетсіз жоғалтып алды деп сендіре алды. Олардың жағдайын одақ туралы шарттың 20-бабында Шотландияның барлық мұрагерлік құқықтары мен юрисдикциялары сақталғандығы нығайтты. Сондай-ақ, британ үкіметінің маңызды мәселелерге халықтың қатысуына сенбеушілігі, әрине, шіркеу министрлерін таңдау сияқты. Нәтижесінде, 1711 жылы шіркеудің қамқорлығы туралы (Шотландия) заң қабылданды, ол бос орын болған жағдайда, олардың бастапқы иелеріне талапкерлерді Пресвитериумға ұсыну құқығын қайта қалпына келтірді. Тек қана өтемақыға қарсы өздерінің талабынан жазбаша түрде бас тартқан Патрондар ғана бұған жатқызылды, олардың ішінде 1711 жылы үш адам ғана болды, Кадер, Ескі және Жаңа Монклендтер. Нәтижесінде жағдай 1592 жылғыдай қалпына келді. Патрондардан Ганновер патшаларына адалдық ант беру және Стюарт Pretenders талаптарынан бас тарту талап етілді; бас тартқан меценаттар өз атынан меценаттықты жүзеге асыру үшін комиссарларды тағайындады. Патрондар Шотландия шіркеуінің мүшелері болудың қажеті жоқ еді. Акт 1712 жылдың 1 мамырында күшіне енді.

Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар:

Шотландия шіркеуі негізінен бұл қалпына келтіруге келісті, бірақ ол өзін ренжітті және Бас Ассамблея Парламентке жыл сайын бұл Одақ туралы шартқа қайшы келеді деп наразылық білдірді. Қауымның қауымы тек қана оның жарамдылығына байланысты сыйға қарсылық білдіре алады, сондықтан Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясы қызметке үміткерлерге білім беру, моральдық және практикалық біліктіліктерді қатаңдан-қатаң бекітті. Сонымен қатар, бірнеше меценаттар талапкерлерді ұсынбауға батылдық танытты. Алайда, тағайындалулар шіркеу соттары арқылы тұрақты түрде дауланады. Кирк сессиясы, Пресвитериум және Синод ақырында Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясында шешіледі. Көптеген қарсылықтар кандидаттың жарамдылығынан гөрі, кандидаттың қабылдануы бойынша болғандықтан, Ассамблея әдетте Патронның пайдасына шешім қабылдады, әсіресе ол Сот сессиясында азаматтық зиянды өтеуді талап ете алатындықтан. Азаматтық соттар қатыстырылды, өйткені даулар шіркеулердің стипендиясы мен мүлкіне, меценаттық құқықтың мүлкіне, оны жүзеге асыруға кімнің құқығы бар екендігіне және мерзімдердің бұзылғанына қатысты. Ақырында, министрлердің көпшілігі өздерінің тағайындалуына қамқоршысына қарыз болғандықтан, олар жүйеге қарсы шығуға дайын емес еді. Көптеген адамдар шіркеудің басқаруына демократиялық түрде араласудан сақ болды. Чиркөждің мәртебесі Парламент актісімен кепілдендірілді, сондықтан ол заңдық рәсімдерді қолдауға бейім болды, бірақ оларға қарсы болды. Көптеген меценаттар дау-дамай тудырудан сақ болды, сондықтан білім, мінез-құлық және практикалық қабілет тұрғысынан Бас Ассамблеяның критерийлеріне сай келетін үміткерлерді ұсыну үшін өздерінің еншілес қауымдарының мұрагерлері мен ақсақалдарымен жұмыс істеуге тырысты. Бұл министрлер, мұрагерлер, ақсақалдар және меценаттар тобы - Модераттар деп аталатын - Шотландия шіркеуінде 18-ші ғасырда басым топты құрады.

Евангелистер принцип бойынша қарсылық білдіреді

Басқа министрлер, мұрагерлер мен ақсақалдар принцип бойынша қамқорлыққа қарсы болды, өйткені бұл шіркеудің тәуелсіздігіне және қауымдардың өз министрлерін еркін шақыру құқығына нұқсан келтіреді. Олар бүкіл 17 ғасырды, әсіресе, Ұлы революцияның жеңісімен аяқталған Келісімі барлар тоғысуы кезінде, осы мақсатқа жету үшін күрес ретінде қарастырды. Кейіннен бұл партия евангелистер деп аталды. Ол 19 ғасырда басымдыққа ие болды. Оның үстіне Симонияның шіркеулік кеңселерді сатып алу-сатуы шіркеу заңдарына қайшы еді. Егер де қамқоршы өзінің құқығын сатуға тырысқан кезде (немесе, әдетте, бұл мүлк сатудың бір бөлігі ретінде жарнамаланған кезде), Симонияның дауысы көтерілді. Ақша министрлерге немесе министрлерден меценаттарға берілмейтіндіктен, бұл айыптаудың моральдық күші болды, бірақ шіркеуде немесе азаматтық соттарда заңдық күші болмады. Қанағатсыз қауым мүшелері әр деңгейдегі шіркеу және азаматтық соттарда үміткердің білім беру, моральдық немесе практикалық негіздегі жарамдылығына, бірақ әдетте Вестминстерлік сенім сенімге деген беріктігіне күмән келтіруге мүмкіндік алды. Олар сондай-ақ белгілі бір қамқоршының немесе оның комиссарының құқығына, белгілі бір ұсыныстың уақытына, ресми сөздеріне немесе ресми шіркеу процестері дұрыс жүргізілген-жетпегеніне сұраныс қоя алатын. Ресми, заңды қарсылықтан басқа, көптеген даулы тағайындаулар халықтық наразылық демонстрацияларына себеп болды, кейде көбірек демократияны талап ететін саяси талаптарға байланысты. Пресвитериумдар даулы тағайындауды жүзеге асыру үшін әскерді шақыруға құқылы болды.

Нәтиже

Шотландия шіркеуі бұл актке қатты қарсылық білдірді, өйткені ол шіркеу сайлауына араласты және оны жай инвеститура деп санады. 1712 жылғы Бас Ассамблея өз комиссарларына Парламентке наразылық білдіру туралы нұсқауларға тармақ енгізді және бұл нұсқау 1784 жылға дейін жыл сайын қайталанып отырды. Алайда, аристократияның күш-қуатына байланысты, Заң ұзақ уақыт бойы күшінде болды. Ақырында ол 1874 жылғы шіркеудің қамқорлығы туралы (Шотландия) Заңының 3-бөлімімен (c. 82) жойылған.

XVIII ғасырдағы заңнама

1719 жылы Парламент актісі кез келген сыйлық алушыдан өзінің меценатының ұсынысын қабылдауға дайын екенін жариялауды талап етті, бұл меценаттың өзі білетін кандидатты ұсынбауын болдырмау үшін, ол лауазымға орналаспайды, осылайша ол стипендиядан пайда табады. Көптегендер бұл меценаттықтың соңы деп ойлады, өйткені дұрыс ойланатын пресвитериандық меценаттың ұсынысын қабылдауға дайын екенін жарияламайды, бірақ бірнеше жылдан кейін меценаттық норма ретінде жалғасты.

1730 жылғы Бас Ассамблея

1730 жылғы Бас Ассамблеяның актісі бойынша шіркеу соттарының шешімдеріне қарсылық білдірушілер бұл қарсылықтарды енді ресми түрде тіркей алмады, бұл евангелистердің Патронатқа қарсылығын үндету үшін жасалды.

1732 жылғы Бас Ассамблея

Егер меценат алты ай ішінде бос орынға үміткерді ұсынбаса, оның меценаттық құқығы пресвитериумға тиесілі болды. Әр пресвитериум өз қалауы бойынша әрекет етті, бірақ 1732 жылғы Бас Ассамблея 1690 жылғы ережелерді орнату арқылы бұл мәселені реттейтін акт қабылдады, мұрагерлер мен ақсақалдарға қамқорлық құқығын берді, егер қауым үміткерге қарсылық білдірсе, оған сәйкес рәсімдер жасалды. Кейбір мүшелер, соның ішінде Эбенезер Эрскин 1649 жылғы ережелерді қолдануды қалайды, ол бойынша қауымдағы барлық отбасы басшылары министр деп аталады. Олардың қарсылықтарын жазуға рұқсат етілмеуі Шотландия шіркеуіндегі алғашқы шикаттың пайда болуына әкелді.

Вето актісі

1834 жылғы Бас Ассамблеяда Вето актісі қабылданды, егер мүше үй-жайлардың көпшілігі оған қарсы болса және олардың себептерін пресвитериумға берсе, қауымда меценатты ұсынған министрдің орнатылуына тыйым салынады. Бұл оқиға Модераттардың үстемдігінің аяқталуын және евангелистердің күшін көрсетті.

Ұлы тозу 1843 жыл

1838-1841 жылдар аралығында Сессиондық сотта азаматтық іс-қимылдар сериясы және Лордтар палатасында расталды жоғарыда аталған Вето актісі ultra vires деп жарияланды, сондықтан ол заңмен орындалмайды. Олар Шотландия шіркеуінің заңмен құрылғандығын, сондай-ақ барлық азаматтық істерде елдің заңына бағынатынын көрсетті. Оның пресвитериялары егер олар Вето актісін қолдана отырып, Патронның кандидаттарына қарсылық көрсеткен жағдайда қатаң қаржылық жазаларға ұшырайтын. Сот қаулылары бойынша, меценаттың мүддесіне зиян келтіретін министрлерді тағайындауға тыйым салынады. Бұл 1843 жылғы Ұлы тосқауылға әкелді, Томас Чалмерс бастаған министрлердің 40% -ы кетіп, Шотландия еркін шіркеуі құрылды. Бұл шіркеудің сол кездегі Шотландия шіркеуінде қалған көптеген дін қызметкерлерімен ілімдік немесе теологиялық айырмашылығы жоқ еді, бірақ онда евангелистік дін қызметкерлерінің көпшілігі болды. Шотландия шіркеуінде қалғандар заңға сәйкес болуға бел буды, ал 1874 жылы олар Патронат заңын жоюды қамтамасыз етті.

Жою

Шіркеудің қамқорлығы (Шотландия) туралы 1874 жылғы заңмен, 1711 жылғы заңнан кейін 163 жыл өткен соң, Шотландия шіркеуінің қамқорлығы жойылды, осылайша пресвитериумдар діни қызметкерлерді таңдауда канондық заңды ұстана алады. Бастапқыда, министрлерді барлық отбасы басшылары мен ақсақалдар жиналысы таңдады, бірақ содан кейін сынақтардың күрделі процесі жасалды, ол жиырмасыншы ғасырдың екінші жартысына қарай әйелдерге министрлерді таңдауда дауыс беруге мүмкіндік берді. Бас Ассамблея 1898 жылы диаконшалардың жаңашылдығын енгізді, 1966 жылы әйел ақсақалдар және 1968 жылы әйел министрлер туралы түсінік жасады.