Кіріспе
XVII ғасырдағы шотландтық христиан жазушысы Роберт Бейли (30 сәуір 1602 – 1662) – Шотландия шіркеуінің пасторы. Ол автор және Ода жасаушылардың (Covenanters) жақтаушысы ретінде белгілі болды. Бейлидің XVII ғасырдың ортасындағы діни және культтық дау-дамаylarға қатысуында, ол шіркеу бірлігін сақтауға деген берік сенімін, Құранда ашылған құдайлық 'шындық'пен анықталған христиан доктринасына адал болумен келістіруге тырысты. Бейлидің уағыздарының екі үлкен томы қолжазба күйінде сақталған. Сондай-ақ, ол шыққан хаттарының және басқа да құжаттарының көшірмелерін жасауға ұқыпты қарады, Ода жасаушылардың тарихи есебін дайындау үшін пайдаланылатын дәлелдер жинағын құру мақсатында. Бұл материал сол дәуір тарихшылары үшін құнды дерек көзі болып табылады.
Robert Baillie (30 April 16021662) was a Church of Scotland minister who became famous as an author and a propagandist for the Covenanters. In Baillie's engagement with the theological and liturgical controversies of the mid Seventeenth Century, Baillie sought to reconcile his strong belief in maintaining Kirk unity with a firm adherence to a Christian doctrine dictated by the divine 'truth' revealed in Scripture. Two large volumes of Baillie's sermons survive in manuscript. He was also conscientious in ensuring that copies were made of his outgoing correspondence and other documents with a view to creating a body of evidence which could be used to prepare a historical account of the Covenanters. This material remains a valuable source for historians of the period.
Өмір
Бейли Глазго қаласындағы Солтмаркетте дүниеге келді. Ол Глазгодағы саудагер және қала азаматы Джеймс Бейлидің және оның әйелі Хелен Гибсонның үлкен ұлы еді. Ол Глазго жоғары мектебінде және Глазго университетінде білім алып, 1620 жылы магистр дәрежесін бітірді. Архиепископ Джеймс Лоудан оған рұхсат берді, содан кейін ол университетте философия пәнінің регенті және Эглинтонның 6-шы графы Александр Монтгомеридің ұлының тәрбиешісі болды. 25 мамыр 1631 жылы Килвингте дін қызметкері болып тағайындалды және 6 шілдеде Глазго қаласының азаматы атанды. 1638 жылы ол Шотландияда пресвитериандық қайта орнатылған кезде Глазго Ассамблеясында Ирвин пресвитериандығын ұсынды. 1639 жылы ол епископтар соғысы кезінде лорд-генерал Александр Лесли мен шотланд армиясымен бірге лорд Эглинтон полкінің капелланы ретінде бірге болды. 1640 жылы ол Архиепископ Лаудқа қарсы айыптама дайындау үшін тағайындалды. 11 тамыз 1642 жылы ол Глазгодағы Трон шіркеуіне ауыстырылды. Сол жылы Бейли Глазго университетінде дінтану профессоры болып тағайындалды және Дэвид Диксонмен бірге кафедраны бөлісіп басқарды. 1643 жылы ол Вестминстер ассамблеясына жіберілген бес шотланд дін қызметкерінің бірі болып таңдалды. 1647 жылдың қаңтарында ол Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясына Иман туралы жазбаны және Забурлардың өлшемді нұсқасын ұсынды. 1649 жылы Бейли Карл II-ні Шотландияға шақыру және оның үкіметке қабылдану шарттарын реттеу мақсатында Голландияға жіберілген комиссарлардың бірі болды. Ол Интеррегнум кезінде діни мәселелерге қызығушылық танытты, бірақ саяси белсенділік көрсетпеді. 1661 жылы Патрик Гиллеспи орнына Глазго университетінің директоры болды. Ол келесі жылы, 1662 жылдың тамызында қайтыс болды.
Литургиялық даулар
Бейли Джеймс VI-нің Перт мақалалары (1618 ж.) енгізген литургиялық өзгерістерді қабылдады, тіпті Ирвин қауымының пасторы Дэвид Диксонмен ұзақ хат алмасып, қасиетті тамақтанғанда тізе бүгуді толыққанды қорғады. Дегенмен, ол Уильям Лаудтың Шотландиялық дұға кітабын (1637) "католиктік" және "бүтқасырлық" деп сынады. Оның оның Кантерберилік авторларының ниеттерін талдауы 1641 жылғы «Литургияның масса кітабымен, брейвиармен, рәсімдермен және басқа римдік ритуалдармен салыстырмалы немесе қысқаша салыстыруы» және «Ладенсиум аутакризисі» еңбегінде жазылған.
Кромвельдік шабуыл
Шотландияға Кромвельдің шабуылы кезінде Шотландия шіркеуіндегі Резолюционерлер мен Протестерлер арасындағы дау кезінде Бейли Резолюционерлердің жағына қосылды. Оның шіркеутануы шіркеуді аралас ecclesia mixta ретінде қарастырды, ол жақсы да, жаман да адамдарды қамтиды. Ол Протестерлердің көрінетін қасиеттілердің ғана шіркеуі туралы шектеулі көзқарасын қабылдамады, онда мүшелік (және оның салдарынан шіркеу қызметін атқару мүмкіндігі) тек құдайға адал "нағыз" сенушілермен ғана шектелуі керек еді. Бейлидің мақсаты шіркеу бірлігін сақтап, сектанттардың қауіп-қатеріне қарсы күресу болды. Резолюционерлердің арасында Роберт Дуглас ең танымал көшбасшы болды. Оның рухани қолдаушылары Дэвид Диксон, Бейли және Джеймс Вуд болды. Протестерлердің арасындағы ең көрнекті пасторлар Джеймс Гатри, Сэмюэл Раттерфурд, Эндрю Кант, Патрик Гиллеспи және Джон Ливингстон болды; ал ақсақалдардың арасында Уористон мен сэр Джон Чейсли; ең белсенді екі күрескер Гатри мен Уористон еді. Бейлидің ұстазы Роберт Блэр оны Резолюционерлер – Протестерлер арасындағы қақтығыстан бас тартып, академиялық еңбектеріне көңіл бөлгені жөн деп кеңес берді. Сондықтан 1650 жылдары Бейли Глазго университетінде оқытумен және еврей тілі мен библиялық хронология туралы трактаттар жазумен айналысты.
Қалпына келтіру
Гленкерннің 9-шы графы Уильям Каннингэм, Лаудердейлдің 2-ші графы Джон Мэйтленд және Джеймс Шарппен монархия қайта орнатылғаннан кейін хат алмасып тұрғанда, Бейли Шотландияға II Шарль жүргізген епископтық реформанды қателік деп есептегенін нақты айтты, бірақ ол епископтардың қайтаруына ашық түрде қарсылық көрсетпеді. 1662 жылы Глазгоның жаңадан сайланған архиепискобы Эндрю Фэрфулмен кездескенде, оны құрметпен қарсы алды, бірақ оның дәрежесін мойындамауға ұмтылды.
Шығармалары
Толық естелік жазбасын және оның жазбалары туралы толық мәліметтерді Дэвид Лэйнгтің Роберт Бейлидің хаттары мен күнделіктерінің (1637–1662), Баннатин клубының 3 томдық басылымында табуға болады (Эдинбург, 1841–1842). Оның еңбектерінің ішінде: Ладенсий αὐτοκατάκρισις, Джон Корбеттің Лисимах Никанорға Лаудқа және оның жүйесіне шабуыл түрінде жауап, Келісімділерді иезуиттікпен айыптаған жарияланымға жауап ретінде; Анабаптизм, тәуелсіздіктің нағыз бастауы, Браунизм, Антиномия, Фамилизм және т.б., уағыз [онда ол Томас Лэмб басқаратын Англиядағы алғашқы баптист шіркеулерінің пайда болуын сынап көрсетеді]; Шотландия шіркеуі үкіметінің тарихи қорғанысы; Уильямның (Лауд) өмірі, қазіргі Кентербери архиепископы (Лондон, 1643); Литургияның кітаппен, бривиармен, рәсімдермен және басқа римдік ритуалдармен салыстыруы (Лондон, 1661). La densivm AUTOKATAKRISIS: Кентербериліктердің өзіне сенімсіздігі: иезуит Лисимах Никанорға арналған постскриптпен (1641) https://archive.org/details/ladensivmautokat00bail.
Уақыттың қателіктерінен сақтану туралы: онда негізгі секталардың, әсіресе тәуелсіздердің ұстанымдары бір картаға, көбінесе авторларының сөздерімен түсірілген, ал олардың негізгі принциптері Киелі кітаптың сынақ тасымен тексеріледі [sic] (1645) https://archive.org/details/dissuasivefromer00bail.
Қателіктер мен талпыну – уақыттың үлкен күнәлары және үлкен жазалары: 30 шілде 1645 жылы Вестминстер аббат шіркеуінде Құрметті Лордтар палатасының алдында айтылған уағыз (1645) https://archive.org/details/erroursind00bail.
Operis historici et chronologici libri duo: in quibus historia sacra & profana compendiosè deducitur ex ipsis fontibus, a creatione mundi ad Constantinum Magnum, & quaestiones ac dubia chronologica, quae ex V. & N. Testamento moveri solent, breviter & perspicuè explicantur & vindicantur. Una cum tribus diatribis (MDCLXVIII [1668]) https://archive.org/details/operishistoricie00bail.
Роберт Бейлидің хаттары мен күнделіктері 1637–1662 (1-том) (1841)
Роберт Бейлидің хаттары мен күнделіктері 1637–1662 (2-том) (1841)
Роберт Бейлидің хаттары мен күнделіктері 1637–1662 (3-том) (1841)
A dissuasive from the errours of the time : wherein the tenets of the principall sects, especially of the Independents, are drawn together in one map, for the most part in the words of their own authours and their maine principles are examined by the touch stone of the Holy Scrptures [sic] (1645) https://archive. org/details/dissuasivefromer00bail
Errours and induration are the great sins and the great judgements of the time : preached in a sermon before the Right Honourable House of Peers, in the Abbey Church at Westminster, 30 July 1645, the day of the monethly fast (1645) https://archive. org/details/erroursind00bail
Operis historici et chronologici libri duo : in quibus historia sacra & profana compendiosè deducitur ex ipsis fontibus, a creatione mundi ad Constantinum Magnum, & quaestiones ac dubia chronologica, quae ex V. & N. Testamento moveri solent, breviter & perspicuè explicantur & vindicantur. Una cum tribus diatribis (MDCLXVIII [1668]) https://archive. org/details/operishistoricie00bail
The letters and journals of Robert Baillie 1637–1662 (Volume 1) (1841)
The letters and journals of Robert Baillie 1637–1662 (Volume 2) (1841)
The letters and journals of Robert Baillie 1637–1662 (Volume 3) (1841)