Кіріспе
Үнді суретшісі (1922-2016) Абдул Азиз "А. А. " Раиба (1922 жылы 20 шілде - 2016 жылы 15 сәуір) - үнді суретшісі. Сэр Дж. Дж. Бомбейдегі өнер мектебінде (1942-1946) өнер көрсеткен Раиба 1950-ші жылдардың басында сурет салумен айналыса бастады. Ол Бомбейдің өнер қоғамынан бірнеше медаль жеңіп алды: қола және күміс медальдар, 1947-51; және алтын медаль 1956 жылы. Оның суреттері Египеттің Каир мұражайында, Нагпур мұражайында және Делидегі Ұлттық заманауи өнер галереясында сақталған. Оның шығармалары 20-дан астам көрмеге қойылған. Ол Air India және Ashok Hotel сияқты клиенттер үшін бірнеше үлкен қабырғалық суреттерді суретке түсірді. Оның шығармалары батыл пішіндермен, күшті контурлармен және күрделі түстерді қарапайым пайдаланумен сипатталады. Оның пейзаждары көбінесе әдейі надандық көзқарасын қолданады.
Abdul Aziz "A. A." Raiba (20 July 1922 – 15 April 2016) was an Indian painter. Educated at the Sir J. J. School of Art in Bombay (1942–46), Raiba started painting professionally in the early 1950s. He won several medals from the Bombay Art Society: Bronze and silver medals, 1947–51; and the gold medal in 1956. His paintings are in collections in the Cairo Museum, Egypt, in the Nagpur Museum and in the National Gallery of Modern Art in Delhi. His work has been shown in over 20 exhibitions. He painted several large murals for clients such as Air India and Ashok Hotel. His work is characterised by bold shapes, strong outlines and simple use of sophisticated color. His landscapes often use a deliberately naive perspective.
Ерте өмір
Темкар көшесі - Каматипурадан, Бомбейдің орталық бөлігінде орналасқан көше. Көбінесе Махараштраның жағалау аймақтарынан келген, маратхи диалектісінде сөйлейтін конкани мұсылмандары тұрады. Олардың отбасылық есімдері көршілері индустармен ұқсас. Абдул Азиз Раиба 1922 жылы осы көшеде осындай отбасында дүниеге келген. Оның әкесі тігінші болған, отбасында жағдайы төмен. Ол үшін ерте кезден бастап білім алу стипендияның болуына байланысты болды. Маратхи тілі оның алғашқы тілі болса да, ол білімін гужарати орталығында бастады. Кейін ол алға басушы және беделді Анжуман І ислам мектебінде оқуға стипендия алды. Мұнда ол урду тілінде үздік оқып, мұғалімдерінен жазушы болуды сұрады. Раиба дуэт жаза бастады және көп ұзамай Аллама Иқбалдың шығармаларын ағылшын тіліне аударуға кірісті. Ол араб каллиграфиясын үйренді, ал индуистік мұғалім оның қабілетін көріп, жақсы сурет салатындығын түсінді. Раибадан не істеп жатқанын сұрағанда, Раиба жауап бере алмады, өйткені оның не екенін білмеді. Мұғалім оған өзінің таланты бар екенін айтып, оны суретші Дандаватиматпен таныстырады. Дандаватимат суретші Рао мен профессор Бадигармен бірге Бомбейдегі опера театры, Француз көпіріндегі Теософиялық қоғамның Блаватский ложасында Нұтан Кала Мандир немесе Заманауи өнер ғибадатханасы деп аталатын мектеп құрды.
Мектептегі білімі
Раиба мектепте негіздік курста оқыды, Сэр Дж.Ж. Мектеп Теософиялық қоғамның жанында орналасқан, өнер мен теософия қағидалары арасындағы диалогтар алмасуы болды. Теософия адамзатқа қатысты жауапсыз сұрақтарды шешу үшін барлық діндерге ортақ және маңызды шындықты іздеу арқылы ағартушылықты іздеуді қолдайды. Ол жалпы бауырластыққа деген сенімді және барлық діни сенімдер мен нәсілдердің адамдарын құрметтеуді талап етеді. Осыны қайталап, Раиба көп жылдан кейін 1984 жылы өз шығармаларының көрмесіне шақыру каталогында былай деді: "Өнердің мәнін түсіну үшін мен өмірдің не екенін түсінуге тырыстым. Мен құмарлық пен қорқыныш лабиринті арқылы жүремін, әрі қарай да жүре беруім керек. Өлім - бұл бірден-бір жол, ол ғана іс-әрекеттердің бірқалыптылығын, сондай-ақ орындалмай қалған істердің де бірқалыптылығын жоя алады". Раиба сол кездегі Сэр Дж.Ж. Сән мектебінің деканы Чарльз Жерардпен танысты, ол оны қабырғаға сурет салу мен майлармен жұмыс істеуге шақырды. Раиба өзінің профессоры Ж. М. Ахивасидің шығармаларына қатты қызығатын. Алайда Раиба майлы бояуды темпераға қарағанда әлдеқайда тиімді деп есептеді. Алайда ол өзінің алғашқы тәлім-тәрбиесінен көрнекі ойынның кейбір элементтерін сақтап қалды. Өзіндік стильді қалыптастыруға ұмтылып, Раиба батыс өлкетану әдеттерінен бас тартты. Оның шығармаларында жарық миниатюралық суреттерге ұқсас қолданылады. Ол көкжиекті бұзып, оның орнына үш өлшемді мүсіндік сапаны бере отырып, мақсатты тақырыптарды жарық етті. Сондықтан, шағын суреттер сияқты әртүрлі көзқарастар бір жазықтықта жатыр. Ауыл тұрғындарының портреттерінде ол әйелді оны қоршаған ауылмен бірдей жазықтықта орналастырды, бірақ ол басқа егжей-тегжейлерді, мысалы, ауылды азайтатын перспективада берді. Раибаның кейінірек жазған кейбір шығармаларында Мирза Ғалибтің өлеңдері суреттеледі.
Алғашқы жұмыстар
Раиба 1942-1946 жылдары Сэр Дж. Дж. Дипломмен бітіргеннен кейін, Чарльз Жерард оны басқа студенттерге көмектесу үшін серіктес етіп тағайындады. Оның тағайындалуына наразылық білдіргенімен, ағылшын тілін еркін меңгермегендіктен, Жерар оны жалғастыруды өтінді. Сол жылы ол замандастарының көбі сияқты Парижге көшуді ойлады. Раиба кеңес алу үшін "Таймс оф Индияның" австриялық суретші-директоры Уолтер Лагхаммерге барды. Лэнгеммер оның аз ақшасын білген соң, Кашмирге кетуге кеңес берді. Раиба Шринагардың Нагинбаг ауданында тұрып, Нишатбаг сияқты қаланың түрлі моғол бақшаларына сурет салу үшін жиі саяхаттайтын. Содан кейін ол жаяу жүріп тауларға қарай сапар шегеді, онда ол көшпелі малшы Гурджарлар тайпасының берген сүтімен өмір сүреді. Кашмирден алынған, аяқталмаған ертедегі еңбек, ол жыл мезгілдерінің ауысуын бейнелейді, уақытты көрсетеді және оның Гурджарлармен бірге тұрған уақытынан сілтемелері бар. Бейне суреттерінен басқа, оның осы кезеңдегі шығармаларында қыста мешіттердің бұрыштап тіктелген ағаш шатырлары немесе дәл осылай жасалған, ақ түсті өткір ұсақ және тік сызықтармен жасалған Кашмир әйелдерінің портреттері бейнеленген. Бес жыл бойы Кашмирде өмір сүрген Райба романтикасы бұзылғаннан кейін Бомбейге оралды. Қайтып оралған соң, ол өзінің туысына үйленді. Әкесі ұлының суретші болуды таңдағаны үшін мінез-құлқының жоқтығына сенгендіктен, некеге қарсы болды. Көп ұзамай ол өзін қамтамасыз ету үшін жұмыс іздеуді бастады. Осы уақыт аралығында ол МФ Хуссейнге кездеседі, ол оны өзінің киностудиясында арт-директор ретінде жұмысқа алған аңызға айналған кинорежиссер К.Асифпен таныстырады. Раибаға киноның сән-салтанаты ұнамай, көп ұзамай жұмыстан кетті. Содан кейін Хусейн оған Лэминтон жолындағы Руп Бхарати атты жиһаз дүкенінде жұмыс тапты. Мұнда ол Ара және Хусейн суретшілерімен бірге жиһаздарды жобалады, оның барысында Прогрессивті суретшілер тобы оны өздерінің ұжымдарына қосылуға шақырды, бірақ ол топтың жұмыс істеуін ең аз прогрессивті деп тапқандықтан бас тартты. Ол өзінің өмірін фрескалар жасаумен қамтамасыз етіп, Air India және Нью-Делидегі Ashoka қонақ үйі сияқты елеулі жобаларда жеңіске жетті. Раиба 100 шаршы метрлік пәтерде анасы, әйелі және үш баласымен бірге тұратын. Бұл орын студия ретінде де қызмет етті. Бұл кездегі кездемелерді табу оңай емес еді, сондықтан оларды көбінесе сырттан әкелетін. Кашмирде болған кезінде оның панелінде тақтаға созылған мата болған. Жүті тығыз созылып, өте жақсы сабақ береді, бірақ жүті талшықтары жиі түседі. Бұл талшық ылғалмен судың тұрақ тұсында өсетін өсімдіктен алынғандықтан, ылғалдан зақымдануға төзімді және тропиктік температураға бейім. Ол қолжетімді және арзан. Раиба көп ұзамай суретші болу үшін мектепте үйренген әдістерін қолдана отырып, суретшіге сурет салу әдісін ойлап тапты. Ол жут матасының бетін ақ балшықтан жасалған пастаның, февикольдің (жасырманың), судың және балшық кірпіштердің ақ жабысқақ ерітіндісін жасап дайындады. Шешу желімдері байлаушы ретінде жұмыс істеп, бояуды енгізеді. Дайын електің беті жылтыраған, түсі ақ түсті. Бұл процесс көп уақытты алады, өйткені джут желілері ерітіндісін оңай сіңіреді, бірақ олардың арасындағы тесіктер біраз уақытқа толады. Ұзын жютты мата ретінде қолдануға дейін 15 қабаттан тұрады. Раибаның ютаны пайдалану ерекшелігі - ол материалдың бетін кенепке ұқсатып өзгертеді, оны табиғи түрінде қолданбайды. Бояу кезінде бояудың терең сіңірілуі болады, бұл бояудың реңктерін өзгертіп, бетке қатты текстура қалдырады. Тіпті бірнеше жыл боялғаннан кейін де, бұл кенептерде жарылулар пайда болмайды немесе қарапайым кенеппен салыстырғанда саңырауқұлақтар зақымдамайды. Суреттеріндегі сюжеттер қабырғалық суреттерден алынған, олар көптеген оқиғаларды, тарихтарды күрделі бейнелер арқылы баяндайды, олар жиі байқалмайды, бірақ маңызды болып қалады. Ислам әдебиеті мен урду поэзиясына терең қызығушылық танытқан Раибаның жүрегі ғалымдыққа толы еді. Оның шығармалары тек суреттерден шыққан әдемі пейзаждар ғана емес еді. Олар тарихтағы зерттеулерге негізделген қиялға негізделген. Раиба кейде сол жерлерге барып, суреттерін түсірсе де, кейде сол жерлерді сурет ретінде пайдаланады. Кашмирден кейін Раиба Оңтүстік Үндістанның ғибадатханаларына барып, өзін Кашмирдің пандиті ретінде танытады, өйткені мұсылмандарға ғибадатханаларға кіруге тыйым салынған. Оның Үндістаннан тыс жерлерге сапар шегуге мүмкіндігі болмағанд...
designed furniture along with artists Ara and Hussain during which the Progressive Artist Group invited him to join their collective, to which he declined as he found the functioning of the group least progressive. He sustained himself on commissions of murals, winning notable projects such as those for Air India and the Ashoka Hotel in New Delhi. Raiba lived in a 100 square feet tenement with his mother, his wife and three children. This space served too as the studio. Canvas in those was not easy to come by and was usually imported. During his time in Kashmir stretched cloth on a board served as his canvas. Jute when stretched tight is extremely taught, but the fibres from the strains of jute often shed. Being from a plant that grows in standing water, with humid conditions, the fibre resists decay by humidity and is apt for tropical temperatures. It is readily available and cheap. Using jute for its availability and cost, Raiba soon devised a method of priming the stretched jute, using techniques learnt during his training to be a muralist at school. He would prepare the surface of his jute canvas by creating a white sticky solution of white clay paste, fevicol (gum adhesive), water and ground bricks. The gum adhesive would act as the binder and bring in the colour. The prepared canvas had a taught smooth surface that was dull white in colour. The process is time consuming as the jute strings absorb the solution easily but the pores between them take time to fill. It takes 15 layers of application before the stretched jute can be used as a canvas. Raiba, is distinct in his use of jute, he changes the surface of the material to resemble a canvas and does not use it in its natural form. While painting there is a deep absorption of the paint into the surface, leaving a rough texture on the surface, altering the shades of the paint. Even after years of having been painted these canvases do not develop cracks or have any fungal damage in comparison to the common canvas. The placement of subjects within his paintings borrow from the murals, narrating multiple stories, histories through intricate images that often go unnoticed but remain essential. Having a deep interest in Islamic literature and Urdu Poetry, Raiba was a scholar at heart. His works were not merely beautiful landscapes that emerged from live drawings. They were imaginary, based on a studied research of History. Though Raiba often travelled to places he would then treat as subjects for his canvas. Right after Kashmir, Raiba travelled to the temples of South India, disguising himself as a Kashmiri Pandit as entry into temples for Muslims was prohibited. Having never had the means to travel outside India, he constantly travelled the sub continent in search of a subject with Goa being the most recent. A large oveure of his work is based on recreated scenes of old Bombay and the erstwhile Portuguese colonies that neighboured the city such as Bassein (Vasai). Raiba along with just a few other modernists was a native of Bombay. His family were from the Konkan – coastal Maharashtra, part of which was once ruled by the Portuguese. His community – the Konkani Muslims were ancient seafarers who held a distinct but integrated identity along with the Jews and Christians in a predominantly Hindu Konkan. Raiba always celebrated the fact that his surname had a Hindu origin and his mother was of Hindu lineage. In years before 1980, Raiba began research for the most important exhibition he claims to have executed. At the Petit Library in Bombay, he referenced illustrative manuscripts of the British and the Portuguese from the 18th century that depicted old etchings and maps of Bombay, he searched for details from the Gazette of India, a compilation of minute details by the British of their possessions, and personal travelogues and biographies of those who had passed through the city. This served as an archive of information based on which he recreated an imagined nostalgia of the city from the 18th century for an exhibition of paintings at Jehangir Art Gallery, perhaps as an ode to his origins. Soon after, Raiba's studio on Temkar street was lost as the building collapsed due to disrepair, and the family had to move to the distant suburbs, ironically in the environs of Vasai (Bassein)
Стиль
Раиба сызықты әрқашан эскиз жасау үшін ағаш көмірін қолданады, ол жылдар бойы өзгеріп, зерттейтін және суреттейтін нәрселеріне байланысты өзгеріп отырады. Оның ертедегі шығармаларында Мәсіх, әйелдер жалаңаш және эротикалық кескіндер кескілі сызықтық, бұрыштық пішіндермен бейнеленген, бұл оның кубистік деп аталуына жеткіліксіз. Көптен кейін шыққан ауыл тұрғындарының пейзаждары мен портреттерінде Раибаның сызықтары мексикалық мураль суреткерлерінің стильдерімен эхо таба отырып, жан-жақты қисықтай бастады. Мүмкін, оның ЖЖ-де Батыс пен Үндістанның тәуелсіздік алдындағы сурет салу мектептерінің техникасын бір мезгілде оқығаны, сондай-ақ, ғылыми түрде оқшауланған табиғаты басқа суретшілердің шығармаларымен ерекше ұқсастықтарға ие стиль мен техниканы тудырды. Көрмелерге шақыру қағаздарын өзі жасаған, көбінесе қаріптермен, қағаз пішіндерімен тәжірибе жүргізген және каталогтың дизайнын өздерінің қатпарларында инновациялық болатын пішіндерге дейін өрбіткен. Раиба өмір бойы каллиграфиямен тәжірибе жүргізді, ол көбінесе құштарлықпен, урду жұптарынан құс пішіндерін ойлап тапты. Оның техника мен құралдармен тәжірибе жүргізуі үздіксіз процесс болды. 1980 жылы Раиба өзінің үлкен ұлының оқуға түсуі үшін архитектура мектебінде болған кезде мектептің көркемсурет факультетінде хобби сабақтарына тап болды. Ол сол кездегі Ю.С. Шукла мен Васант Параб басқарған баспахананың баспаханалық бөлімінде баспаханалық сабақтарды кешкі уақытта оқиды. Мұнда ол тақтаны қалай дайындауды, оған қалай сурет салуды және офоркаларды қалай басуды үйренді. Бірнеше пластина жасағаннан кейін ол көп ұзамай ортадан шаршады және оның орнына өзіне берілген мыс пластиналардан үш өлшемді жұмыстар жасау үшін жануарлардың және дизайндардың жалпақ пішіндерін оюды бастады. Оның баспаға түсірумен айналысуы, ол ортада қызығушылықты жоғалтқаннан кейін және сол кезде импортталған пластиналардың қымбаттауынан кейін аяқталды. Жақында "Ескі Бомбей" атты шоуын аяқтаған Райба, португалдық қамалдар мен бөгеттерді бақылау үшін жағалаудағы балық аулау ауылдарына жиі барады. Оның соңғы тәжірибелері шынымен жасалды, әртүрлі суреттелген шыны қабаттарын біріктіру арқылы үш өлшемді бірегей бейне жасалды. А.А. Раиба 86 жасқа толғанда, өзінің тәжірибелерін еске алып, он жыл өткенімен, оның жұмысы аяқталмай қалды деген. "Итни Умар ғаи, Кам хатам нахи хуа" (ұрда тілінде "Осылай көп жыл өтті, мен қартайдым, бірақ менің тәжірибем аяқталмаған". АА Раиба
technique and medium was a continuous process. In 1980, Raiba, while visiting the JJ School of Architecture for the admission of his elder son, encountered hobby classes at the school's fine art faculty. He enrolled himself into the printmaking department then headed by YC Shukla and Vasant Parab for evening classes in printmaking. Here he learnt how to prepare the plate, draw onto it and print etchings. After creating a few plates, he was soon bored of the medium and instead began to carve out flat shapes of animals and designs to create three dimensional works, from the copper plates given to him. His tryst with printmaking ended after he lost interest in the medium and due to the prohibitive cost of plates, which at the time were imported. Having recently concluded his show 'Old Bombay', often visiting coastal Koliwadas (fishing villages) to observe the old Portuguese Forts and embankments, Raiba etched three mullets together playing with the possibilities, to capture the graphic quality of their scales. His recent experimentations though have been with glass, composing a singular image three dimensionally by placing differently drawn layers of glass together. When AA Raiba was 86, reflecting back on his practice he said, that decades have passed but his work remained unfinished. " Itni Umar gayi, Kam khatam nahi hua"(In Urdu – " So many years have passed, I am old, yet my practice remains unfinished.") – AA Raiba
Марапаттар
1947 жылы Бомбейдің өнер қоғамының күміс медалімен марапатталған. 1947 жылы Бомбейдің өнер қоғамының қола медалімен марапатталған. 1947 жылы Бомбейдің Бомбей өнер қоғамынан марқұм Рао Бахадур С. В. Раджадхьякша мемориалдық сыйлығы. 1951 жылы Бомбейдің өнер қоғамының күміс медалімен марапатталған. 1952 жылы Бомбейдің Бомбей өнер қоғамынан Сет Вуллабхадас Курсондас Наттың сыйлығын алды. 1953 жылы жоғары бағаланған, жылдық көрме, Бомбейдің өнер қоғамы, Бомбей. 1953 жылы "Шри Кавасжи Жалбой Стт" мемориалы, Бомбейдің Бомбей өнер қоғамы" сыйлығы. 1954 жылы Бомбей көркемсурет офсеті және Лито шығармалары сыйлығы, Бомбей өнер қоғамы, Бомбей. 1956 жылы Бомбейдің Бомбей өнер қоғамының алтын медалі. 1962 жылы жылдың ең үздік он экспонатының бірі ретінде марапатталды, Лалит Кала Академия, Нью-Дели.