Кіріспе

Г. Тагор (1867-1938) – Бенгал мектебінің суретшісі және карикатурисі. 17 қыркүйекте 1867 жылы дүниеге келген және 14 ақпанда 1938 жылы қайтыс болған Г. Тагор Үндістанның ең алғашқы заманауи суретшілерінің бірі саналды, оның ағасы Абаниндранат Тагор да осы санда болды.

Өмір және мансап

Гаганендранат Тагор Жорасанкода Бенгалияның мәдени өмірін анықтаған шығармашылық отбасында дүниеге келді. Гаганендранат – Гунендранат Тагордың үлкен ұлы, Гириндранат Тагордың немересі және принц Дварканатх Тагордың шөбересі. Оның інісі Абаниндранат Бенгалия мектебінің ізашары және бас өкілі болды. Ол ақын Рабиндранат Тагордың туысы және актриса Шармила Тагордың әкесінің атасы болды. Гаганендранат формалды білім алмады, бірақ суретші Харинараян Бандопадхяйдан тәлім алды. 1907 жылы інісі Абаниндранатпен бірге ол Үндістанның Шығыс өнері қоғамын құрды, ол кейіннен ықпалды «Рупам» журналын жариялады. 1906-1910 жылдар аралығында суретші жапон сурет салу техникасын және алыс Шығыс өнерінің ықпалын зерттеп, оны өз жұмысына сіңірді, бұл Рабиндранат Тагордың «Жаңғыру естеліктері» (1912) автобиографиясының иллюстрацияларында көрінеді. Ол өзінің «Чайтанья» және «Саяхатшылар» серияларында жеке көзқарасын дамытты. Гаганендранат ақырында Бенгалия мектебінің жаңғыртушылдығынан бас тартып, карикатураға көшті. «Modern Review» журналы 1917 жылы оның көптеген карикатураларын жариялады. 1917 жылдан бастап оның сатирикалық литографиялары «Қарсылықтар ойыны», «Абсурд әлемі» және «Реформаның айқайлары» кітаптарының сериясында жарық көрді. 1920-1925 жылдар аралығында Гаганендранат модернистік сурет салудағы тәжірибелерге бастама көтерді. Партха Миттер оны «1940 жылдарға дейінгі суретінде кубизмнің тілі мен синтаксисін қолданған жалғыз үнді суретшісі» деп сипаттайды. 1925 жылдан бастап суретші күрделі посткубистік стильді дамытты. Гаганендранат сонымен қатар театрға қызығушылық танытты және Льюис Кэрролл үлгісінде «Бодор Бахадур» («Ұлы суырс») атты балалар кітабын жазды.