Кіріспе
Jagdgeschwader 5 (JG 5) - Германияның Люфтваффе ұшақтары құрамында Екінші дүниежүзілік соғыста болған ұшақ. Ол Еуропаның солтүстігінде, атап айтқанда Норвегия, Скандинавия және Финляндияның солтүстік бөліктерінде жұмыс істеуге құрылды, барлығы Солтүстік Мұзды мұхитқа жақын, Luftflotte 5 арнайы құрылған Норвегияда орналасқан және солтүстік Норвегияның көп бөлігін басқаратын.
Құрылу
1942 жылы Люфтваффе Норвегия мен Финляндияда орналасқан ұшақ ұшқыштар бөлімдерін қайта ұйымдастырды. Осыған байланысты жаңа ұрыс қанаты Jagdgeschwader 5 (JG 55th Fighter Wing) құрылды, бұл қанатты кейіннен "Eismeergeschwader" (Арктикалық теңіз ұрыс қанаты) деп атады. JG 5 құрастыру 1942 жылдың қаңтар, наурыз және шілде айларында үш кезеңмен жүзеге асты. 10 қаңтарда Jagdfliegerführer Norwegen штабы бөлініп, JG 5-тің Geschwaderstab құрамын құрады. Сонымен қатар, жаңа штаб Jagdfliegerführer Norwegen құрылды және Oberst (полковник) Карл Альфред Шумахердің қол астында болды. Майор Готтхард Хандрик 5-ші JG Geschwaderkommodore (аяқ командирі) командалық лауазымын алды. Алайда, 1942 жылдың сәуір айының соңында Хэндрик JG 5-тің командалығын қабылдады. Осы уақытқа дейін Шумахер оның атынан әрекет етті.
I. Группе
1942 жылдың 3 қаңтарында Норвегияда орналасқан Jagdgeschwader 77 (JG 7777th Fighter Wing) I. Gruppe (1-ші топ) I. Gruppe болып қайта аталып, JG 5-ке тағайындалды. Группенштаб өзгермеді және оған майор Йоахим Сегерт қолбасшылық етті. 1. Жасырын JG 77 штафелінің 1-ші эскадрильясы 1-ші деп қайта аталды. JG 5-тің штабы, 2./JG 77-ден 2-ге дейін/JG 5 және 3./JG 77-ден 3-ке дейін/JG 5.
II топ
1941 жылы Luftflotte 5 (5-ші әуе флоты) Jagdgruppe z. b. V. (JGr z. b. V.zur besonderen Verwendung) құрды, ол майор Хеннинг Стромпеллдің қолбасшылығындағы арнайы орналасу үшін истребитель тобы болды. 1942 жылдың 3 қаңтарында JGr z. b. V ІІ ядросы болды. JG 5-тің тобы. 13 саны. JG 77 штафелінің атауы 4-ші / JG 5-ке өзгертілді. Бесінші. Стаффель ресми түрде 15 жылдан бастап құрылды. JG 77 штаффелінің жаңа құрылған эскадрильясы. 6-ны құру. Стаффель 1942 жылдың наурыз айының ортасына дейін кейінге қалдырылды. 21 наурызда 1./JG 5 қайта аталып, 6./JG 5 болды. Көп ұзамай 10-нан жаңа 1./JG 5 құрылды. 1-ші жауынгерлік дивизияның штафелдері (JG 11-ші ұрысшы қанаты).
III топ
1942 жылдың қаңтар айында бірнеше ұшақ қанаттарының қосымша ұшақ тобы Францияның Ваннес қаласында біріктіріліп, IV құрамын құрады. JG 1-дің Gruppe (4-топ) 10., 11 және 12 деп аталатын үш эскадрильямен. Стаффель. IV. Группаның алғашқы негізгі міндеті - Доннеркель операциясы, Крайгсмарин (Германия әскери-теңіз флоты) Cerberus операциясын қолдау үшін әуедегі басымдық операциясы. Бұл тапсырманың мақсаты - неміс шайқас кемелері Scharnhorst және Gneisenau және ауыр крейсер Prinz Eugen-ді Бресттен Германияға қарсы қорғауға беру. 1942 жылдың ақпан айының соңы мен наурыз айының басында IV. Группе солтүстікке, Тронхеймге қарай көшіп бара бастады. 21 наурызда IV./JG 1 ІІІ деп аталды. JG 5-тің Gruppe және Г.Г. (капитан) Гюнтер Шолцтың қол астында орналастырылды. 7. Ауысым. JG 5-тің штаффелі (7-ші эскадрильясы) Jagdgeschwader 3-тің Ergänzungsjagdgruppe 3-тен (JG 33-ші ұрыс қанаты) құрылды. 1941 жылдың 31 желтоқсанында Ergänzungsjagdgruppe 3 JG 3-тен бөлініп, Jagdfliegerführer Norwegen автономды штаффелі ретінде бағынышты болды. 1942 жылдың 24 сәуірінде 7. Штаффель Печенгаға келді, ол сондай-ақ Петсамо деп аталады, онда ол III-ге бағынады. Группе. 8. Қалай? Штаффельдің тамырлары 1941 жылы 22 маусымда құрылған Jagdgeschwader 26 (JG 2626 Fighter Wing) Ergänzungsjagdgruppe-де болды. 1941 жылы 27 қаңтарда Штаффель 11./JG 1 болып, 6 наурызда Тронхейм Ладге көшірілді. Сол жерде оның атауы 8-/JG 5-ке өзгертілді.
1942 жыл
1 - Жауынгерлік отрядтың басқа элементтері мамыр айында келді. Бөлім Luftflotte 5 бағытындағы басып алынған аумақтарда жауынгерлік қорғаныс жасау, сонымен қатар Мурманск ауданындағы Арктикалық майданда соғысып жатқан неміс армиясының бөлімшелеріне жауынгерлік қолдау көрсету үшін жауапты болды. 1942 жылдың полярлық жаздағы басталуымен, Luftflotte 5 нығайтылды және 1942 жылдың шілдесіне дейін барлығы 250 жарамды ұшаққа ие болды. II-ші әскери-әуе күштері арқылы қалыптасқан әуе басымдылығына байланысты. және III./JG 5 жыл басында Luftflotte 5 сандық және айтарлықтай сапалық басымдыққа ие болды, ал Кеңес оппозициясы тек 170 жарамды ұшақпен болды. Бас командирлік Фреяның радар желісінен де пайда көрді. Жаз бойы Кеңес Әуе күштері жаңа бірліктерді, соның ішінде 20 IAP-ті жаңа Яковлев ЯК-1мен жабдықтады, бұл Bf 109F-ке тиімді қарсы. 1942 жылдың шілдесінде Luftflotte 5 26 ұрыс шығындарын тіркеді, ал VVS 32 ұшағын жоғалтты, негізінен JG 5-ке. 21 тамызда 6./JG 5 14 совет ұшағының атып түсірілгенін мәлімдеді. Кеңестерде 2 ЛаГГ-3 және 2 И-16 ұшақтары Вейенганың үстінен атып түсірілді, ал екі ұшақ мәжбүрлі түрде қонуға мәжбүр болды. JG 5 екі Bf-109-дан айырылды, біреуі жоғалып кетті. JG 5 тамыз айында 72 жеңіске жетті, бірақ кеңес жазбалары 24 совет ұшағының жоғалғанын, тағы 7 зақымдалғандығын және 13 ұшақтың жоғалғанын, ал тағы 4-ін жер астынан атқан отпен атып түсіргенін көрсетеді. 1942 жылдың қалған бөлігінде бөлім элементтері Тронхейм мен Киркенесте орналасты, олардан олар Арктика конвойындарына шабуыл жасады.
1943 жыл
1943 жылдың қаңтарына қарай қанаттың бөлімшелері Оңтүстік Норвегия мен Финляндияда орналасты және Focke Wulf Fw 190 ұшақтарымен жабдықталды. 1943 жылдың ортасында JG 5 өзінің ең жоғары күшін көрді, оның құрамында 14 штаффелн болды; Bf 109 және Fw 190-мен жабдықталған 12 тұрақты бір қозғалтқышты ұшақ, Bf 110-мен жабдықталған Zerstörerstaffel және Jabo бірлігі, 14. (J) /JG 5 Fw 190A-мен бірге. 1943 жыл JG 5-тің төрт группасы бір бөлімше ретінде жұмыс істеген соңғы жыл болды. I және II Група 1943 жылдың соңында Норвегия мен Финляндиядан шығып, қалған соғысты ата-анасы Гешвадерден алыста жүріп өткізді. 1943 жылдың ортасында I топтағы 70-80 ұшақ JG 5-тің жартысы Солтүстік поляр шеңберінің үстінде орналасқан, олар жабдықтауды қорғады. 1943 жылдың 1 қыркүйегінде майор Гюнтер Шолц 5-ші JG Geschwaderkommodore (Қанатты командир) лауазымында Oberstleutnant Gotthard Handrick-тің орнын басып алды. 1943 жылдың қарашасында I./JG 5 Плоишти мұнай өңдеу зауыттарын қорғау үшін Румынияға көшірілді. Ол Luftflotte 1-ге қарасты болды, содан кейін III./JG 6-ға қайта тағайындалды; ол ауыстырылмады. IV./JG 5 Арктикалық майданда, содан кейін Оңтүстік Норвегияда орналасты. Соғыстың соңына дейін бұл бөлім Норвегиядағы Тронгейм мен Бергендегі су асты кемелерінің базаларына қарсы одақтастардың шабуылына қарсы әуе қорғанысын құрды.
1944 жыл
1944 жылдың 1 тамызында Генрих Эрлер 5-ші JG Geschwaderkommodore болып тағайындалды, ол Норвегияның Jagdfliegerführer лауазымына ие болған Oberstleutnant Scholz-тің орнын ауыстырды. 1944 жылы 12 қарашада 9 және 617-ші эскадрильялардың Avro Lancaster бомбалаушылары Тромсё фьордындағы Тирпицке шабуыл жасады. 5 -ші JG командасының командирі Эрлер тосқауылға алу үшін құрама құрды, бірақ неміс ұшақтары тым кеш келді. "Тирпиц" кемесі мыңдай теңізшіден айырылып, суға батып кетті. Эрлер әскери соттың алдында сотталып, үш жылға сотталып, командирлік міндетінен айырылды. Кейіннен Эрлер қайтадан қызметке қабылданды; ол 1945 жылы 4 сәуірде JG 7 ұшағында ұшып жүріп қаза тапты. Карл Дониц бұл айыптаудың қозғаушы күші болды. Тек қана ұшқыштардың ұшқышы ретінде Эрлер жазадан құтқарылды.
1945 жыл
1945 жылдың қаңтар айының басында және Эрлердің Райхскригсгерхтпен сотталғаннан кейін, Оберстлейтенант Шолц Ставангер Форста Jagdfliegerführer Norwegen ретінде өзінің міндеттеріне қоса, JG 5-тің командалығын қайтадан алды. 1945 жылы 4 мамырда Люнебург шұңқырында Германияның берілуіне қол қойылды. Нидерландыдағы, Германияның солтүстік-батыс бөлігіндегі барлық қарулы күштер, Фризия аралдары мен Хелиголандты және барлық басқа аралдарды қоса алғанда, Шлезвиг-Гольштейн мен Даниядағы барлық күштер қаруларын тастап, шартты түрде берілуге. Бұл беріліс Норвегиядағы соңғы неміс сарбаздарын, сондай-ақ JG 5-ті қамтиды. Жалпы алғанда, JG 5 ұшқыштары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шамамен 3200 әуе жеңісін бағындырды. Жаулықтардың соңында 435 адам қаза тапты немесе тұтқынға алынды.