Кіріспе

Грузияда адам құқықтары туралы жалпы түсінік Грузияда адам құқықтары елдің конституциясымен кепілдендірілген. Грузияда мұндай құқықтарды жүзеге асыруды қамтамасыз ету үшін парламент сайлаған тәуелсіз адам құқықтары жөніндегі халық қорғаушысы бар. Алайда, Amnesty International, Human Rights Watch, АҚШ Мемлекеттік департаменті және Грузияның оппозициясы бұл құқықтар жиі бұзылады деп мәлімдеді. Сонымен қатар, Грузия КСР-інің аумағының шамамен 20% даулы (Тбилисидегі үкімет пен көптеген басқа елдер тарапынан билікте) және осы аумақтарда адам құқықтарын бұзу туралы жиі мәлімдемелер болды.

Азшылықтардың құқықтары

Грузия үкіметі діни азшылықты қорғау үшін оң қадамдар жасады. Революциядан кейін басқа дінге сенушілерге қарсы шабуылдар азайды, ал осы шабуылдардың жетекшісі Василий Мкалавишвилиді билік ұстап, түрмеге жапты. Премьер-министр Зураб Жвания діни ұйымдарды мемлекет тарапынан тануды қолдаудың басты қолдаушысы болды, бірақ ол өзінің үкіметінен елеулі қарсылыққа тап болды: оның президенті мемлекет "Грузияны зиянды шетелдік ықпалдан қорғау үшін қолынан келгеннің бәрін жасауы керек" деді. 2005 жылы азшылық шіркеулеріне өздерін тіркеуге мүмкіндік беретін реформаларға қарамастан, Грузия православие шіркеуі Грузияда айтарлықтай монополияға ие, ал азшылық топтары ғибадат орындарын салуға да қиындық көріп отыр. 2002 жылы Грузияның православиелік шіркеуі мен Грузия үкіметі арасында жасалған келісімге сәйкес Грузияның православиелік шіркеуі Грузияда ерекше мәртебеге ие болып, оған барлық діни мәселелерге билік береді. Бұл - салықтан босатылған жалғыз шіркеу, және оған үкімет мәселесінде жиі кеңес беріледі. Грузин православие шіркеуі салықтан босатылғаннан басқа, үкіметтен де қаржы алады. Мұның басты себебі - шіркеу әрқашан елдің мәдени дамуында белсенді болды және Шығыс православие елдерінің көпшілігіндей, мәдениет пен дін арасындағы шекара бүлінген. Грузия 2005 жылы ұлттық азшылықтарды қорғау жөніндегі негіздемелік конвенцияны (FCNM) ратификациялады. "Толеранттылық" үкіметтік емес ұйымы 2008 жылы Грузия парламенті КФПНМ-нің бірнеше баптарын толық іске асырудан босағанын атап өтті. Нақтырақ айтқанда, азшылық тілдерінде мәдени, білім беру және әкімшілік мәселелер бойынша толық пікір білдіруге қатысты ережелер бұзылды, деп мәлімдейді Толеранс. Мысалы, азербайжан мектептерінің саны азайды, ал азербайжан тілінде сөйлемейтін азербайжан мектептеріне директорлар тағайындалған жағдайлар келтіріледі.

Сөз бостандығы мен БАҚ

Грузияда сөз, пікір білдіру және БАҚ еркіндігі әдеттегідей, бірақ кейде, әсіресе, 2007 жылғы грузиндік демонстрациялар кезінде, тәртіпсіздікке қарсы полиция "Имеди" арнасының штаб-пәтеріне шабуыл жасап, демонстрацияларды эфирге шығаруды тоқтатты.

Тұтқындарды қорлау

Адам құқықтары жөніндегі ұйымдар жылдар бойы президент Саакашвили мен оның үкіметін Грузия түрмелеріндегі қылмыстарды тексеруге шақырып келді. 2010 жылы Еуропа Кеңесінің Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы "Грузияның түрмелер мен түрме лагерьлеріндегі өмір сүру жағдайлары" туралы мәлімдеді. Керісінше, бұл жүйе халықаралық нормаларға қайшы келеді. Түрмедегі азаптауды тоқтату үшін көмек сұрауы - кәдімгі нәрсе. Тұтқындар жағдайды нашарлатудан қорқатындықтан, азаптаушылардың аттарын атаудан аулақ болады. 2010 жылы түрмелер мен лагерьлерде медициналық көмек толықтай жеткіліксіз болды, бұл Грузия түрмелерінде өлім-жітімнің өте жоғары деңгейіне әкелді. Тұтқындардың адам құқықтары мүлдем ескерілмейді". Көптеген басқа ұйымдар Саакашвили үкіметін, соның ішінде АҚШ Мемлекеттік департаменті 2008 жылы ескертті. Саакашвили үкіметі мен Біріккен Ұлттық қозғалыстың Грузия түрмелеріндегі адам құқықтары туралы бүкіл әлем бойынша ескертулеріне қарамастан, бақылаушы ұйымдар аз немесе ешқандай жақсару туралы хабарлаған. Еуропалық одақ тұтқындарға жасалған қатыгездікті қатты айыптап, Грузия билігін кінәлілерді жазалауға шақырды. Еуропалық Одақтың сыртқы саясат жөніндегі басшысы Кэтрин Эштон "Глдани түрмесіндегі тұтқындарға қатысты жасалған қорқынышты бейнелерді көріп, қатты қорқып отырғанын" айтты. Осы және басқа да оқиғалар мұқият және ашық тергеліп, жауаптылар жауапқа тартылуы өте маңызды", - деді ол мәлімдемесінде. БҰҰ-ның Женевадағы адам құқықтары жөніндегі кеңсесінің өкілі Руперт Колвилл Грузияны барлық зорлық-зомбылық жағдайларын "тезірек, әділ әрі тиімді" тергеуге және "түрмелер мен қамауда ұстау орталықтарының халықаралық адам құқықтары туралы заңға және нормаларға сәйкес басқарылуын қамтамасыз ету үшін" қадамдар жасауға шақырды.

2013 жылы саяси тұтқындарды босату

2013 жылдың 13 қаңтарында Грузия парламенті саяси тұтқындар деп атаған 190 адам 2012 жылы президент Михаил Саакашвилидің ветосына қарсы Грузиндік арманының заң шығарушылары қолдаған рақымшылық заңына сәйкес түрмеден босатылды.

ЛГБТ-қа қарсы тәртіпсіздіктер мен қарсы наразылықтар

2021 жылғы Гадде айының барысында грузиндік ЛГБТ белсенділері Гадде науқанын жоспарлаған еді, бірақ ЛГБТ қарсылық акциясына қатысқан адамдар Тбилисидегі Гадде штаб-пәтеріне шабуыл жасап, 50 журналистке шабуыл жасады. ЛГБТ-қа қарсы наразылық білдірушілер журналистерді дәстүрлі грузин құндылықтарына қарсы әрекет жасады деп айыптады. Тбилиси Прайд үкіметі мен шіркеуді лесбиян, гей, бисексуал және трансгендер қауымдастығына қарсы "нағыз жеккөрушілік толқынын" көтермелеуде және азаматтардың құқықтарын қорғауда сәтсіздікке ұшырауда деп айыптады. Жалпы алғанда, Грузия үкіметі ЛГБТ-қа қарсы тәртіпсіздіктерге қатысты 102 адамды тұтқындады; олардың 68-і кейін кепілдікпен босатылды, ал қалғандары сотқа дейін қамауда қалды. 2021 жылдың 9 шілдесінде Тбилиси қалалық соты кепілденуден бас тартты және зорлық-зомбылық тобының 4 мүшесін сотқа дейінгі қамауға алуды бұйырды. Алдын ала сот отырысында судья ЛГБТ белсенділерінің әрекеттері "қылмыстық болумен қатар, мемлекеттің тұрақтылығына нұқсан келтіреді. Олар қараңғы да , ұятты да " .