Кіріспе
Батыс Австралия темір жолдарын Батыс Австралия үкіметі мен бірқатар жеке компаниялар 19-ғасырда жасаған. Бүгінде жолаушылар теміржол қызметін Трансперт арқылы (Перт қаласында қоғамдық көлікпен айналысатын) және Трансва арқылы (аудандық жолаушылар қызметін жүзеге асыратын) қоғамдық көлік басқармасы (Батыс Австралия үкіметінің бір бөлімі) басқарады. "Жол жүруден тыс" Үнді-Тынық мұхит теңізінде жұмыс істейді. Калгурлиден шығысқа қарай орналасқан штатаралық стандартты телімді желі Австралия темір жол корпорациясына тиесілі, басқа желілердің көпшілігі мемлекет Арк Инфраструктурасына жалға берілген. Жүк тасымалы темір жолы 2000 жылы жекешелендірілді. Жалпы мемлекетішілік жүк тасымалын негізінен Aurizon жүзеге асырады, ал астық тасымалын да CBH тобымен келісімшарт бойынша Aurizon жүзеге асырады. Штат аралық қатынасты Pacific National және SCT Logistics басқарады. Ауризон сонымен қатар Квиананаға Брокен Хиллден Tronox үшін мемлекетаралық минералды құмдар қызметін жүргізеді. Сонымен қатар, Пилбара аймағында жекеменшік темір кен тасу темір жолдары жұмыс істейді.
Railways in Western Australia were developed in the 19th century both by the Government of Western Australia and a number of private companies. Today passenger rail services are controlled by the Public Transport Authority (a department of the Government of Western Australia) through Transperth, which operates public transport in Perth, and Transwa, which operates country passenger services. Journey Beyond operates the Indian Pacific. The interstate standard gauge line east from Kalgoorlie is owned by the Australian Rail Track Corporation, with most other lines leased by the state to Arc Infrastructure. Freight rail was privatised in 2000. General intrastate freight is mainly operated by Aurizon, while grain traffic is also operated by Aurizon under contract to the CBH Group. Interstate traffic is operated by Pacific National and SCT Logistics. Aurizon also operate an interstate mineral sands service to Kwinana from Broken Hill for Tronox. A number of private iron ore haulage railways also operate in the Pilbara region of the state.
Тарих
Батыс Австралия желілері Fremantle (Перт порты), Джералдтон, Банбери, Олбани және Эсперанс қалаларынан, негізінен астық пен минералдарды тасымалдау үшін, жеке Мидленд теміржол компаниясы мен Ұлы оңтүстік темір жолының Wheatbelt-те 3ft6in калибрлі желілерді жер гранттарының қолдауымен қосқанда, 3ft6in калибрлі желілерді дамытты. 1907 жылы Оңтүстік Австралияның Порт-Аугуста қаласынан Калгурлиге дейінгі стандартты темір жол желісі пайдалануға рұқсат берілді. Құрылысы 1912 жылы басталып, 1917 жылы аяқталды. Ол Commonwealth Railways компаниясының қарамағында болды. 1960 жылдары стандартты (1435) калибрлі желілер Перт пен Эсперансқа дейін еніп, Пилбара аймағында ірі темір өндіру компаниялары, әсіресе BHP және Hamersley Iron темір жолдары салынды. Перттің қала маңы желілері электрлендіріліп, кеңейтілді. 1877 жылдан бастап мемлекеттік темір жолдар Жұмыс және темір жол департаментімен басқарылды. 1890 жылы департамент Батыс Австралияның мемлекеттік темір жолы (WAGR) болды. WAGR 1975 жылы Westrail болды және 2000 жылға дейін Батыс Австралияда жолаушылар мен жүк тасымалдауды басқаруды жалғастырды, ол кезде жүк тасымалдау бизнесі Австралияның Батыс темір жолы брендімен жұмыс істейтін Австралия темір жолы тобына сатылды. Westrail жүк темір жол желілері WestNet Rail компаниясына жалға берілді, бұл Австралия темір жолы тобының басқа еншілес компаниясы. Бұл бизнесті 2006 жылы Babcock & Brown сатып алды және 2010 жылы Brookfield Asset Management компаниясына қайта сатылып, Brookfield Rail бренді өзгертілді. 2017 жылдың шілдесінде ол тағы да Arc Infrastructure болып қайта аталды. WAGR-дің қалған функциялары, соның ішінде темір жол желісіне иелік ету және өңірлік жолаушылар қызметін басқару Батыс Австралияның темір жол комиссиясына берілді. 2003 жылдың 1 қаңтарында комиссия функцияларын қоғамдық көлік қызметі өз мойнына алды, жолаушылар тасымалы Transwa брендімен жүзеге асырылды.
Бірінші жолдар
Перттің оңтүстігінде 1871 жылы Локвилден (Бусселтонның солтүстігінде) Йоганупқа дейін, ал көп ұзамай Рокингемнен Джаррахдейлге дейін ағаш тасымалдауға арналған жеке темір жолдар салынды. Мемлекеттегі алғашқы мемлекеттік темір жол Джералдтон мен Нортгемптон арасындағы 3 фут 6 дюймдік желі болды және 1879 жылы қорғасын мен мысты портқа тасымалдау үшін ашылды. Ол 1957 жылы жабылды. WAGR 1881 жылы Фримантельден Пертке және Гилдфордқа дейінгі Шығыс желісін ашты. 1884 жылы Чидлоу, 1885 жылы Йорк, 1886 жылы Беверли қалаларына дейін кеңейтілді. 1888 жылы Бельмонт, Нортам және Тодиейге арнап тармақ желілері салынды.
Оңтүстік желілер
Беверли желісін 1889 жылы Ұлы Оңтүстік темір жолы Олбаниге дейін ұзартты, оны 1896 жылы WAGR сатып алды. Оңтүстік-Батыс темір жолы 1893 жылы Перттен Банбериге дейін, Колли, Флиндерс-Бей және Нортклифке дейінгі тармақтармен салынған.
Солтүстік желілер
Мидленд теміржол компаниясы 1894 жылы Мидленд-Джанкшн-дан Уолкавейге дейінгі желісін ашты, онда ол 1887 жылы ашылған Джеральдтоннан WAGR желісімен кездесті. 1964 жылы WAGR сатып алды.
Голдфилдс желісі
Нортам желісі 1894 жылы Саудн Кросқа, ал 1896 жылы Куолгарди мен Калгурлиге дейін ұзартылды. Бұл желі 1917 жылы стандартты тетікпен Транс-Австралия темір жолымен Австралияның шығысына байланысты. 1968 жылы стандартты кеңістікті ауыстыру желісі ашылды.
Перттің қала маңындағы желісі
1982 жылы қоғамдық наразылық Фримантель темір жолының қайта ашылуына әкеліп соқты, бұл метрополитен темір жолының жаңа дәуірін бастады. 1991 жылы Перт өзінің қолданыстағы темір жол желілерін электрлендіріп, электр көптік блоктарын және 25 кВ АЖ әуе электрмен жабдықтау жүйесін пайдаланды. 1993 жылы Солтүстік қала маңындағы көлік жүйесі іске қосылды. 2007 жылы Жаңа MetroRail жобасы аяқталды.
Аймақтық жолаушы
Transwa Перттен тыс қоғамдық көлік қызметін, оның ішінде Перттен Калгурлиге, Нортамға және Банбериге жолаушылар қызметін бақылайды. Бұл пойыздар Prospector, AvonLink және Australind деп аталады. Ұлы оңтүстік темір жолы Үнді-Тынық мұхитын Перттен Аделаида мен Сиднейге дейін басқарады.