Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лорн (немесе Лорн; Латарна) - Шотландияның батысындағы ежелгі провинция (ортағасырлық латынша: provincia), қазір Аргилл және Бут кеңесі аймағындағы аудан. Ауданның атын Линн-оф-Лорн ұлттық көрікті аймағы береді, бұл Шотландиядағы осындай қырық аймақтың бірі, олар ерекше көрікті аймақтарды анықтау және оны орынсыз дамудан қорғау үшін айқындалған. Ұлттық көрікті аймақтар 15,726 га аумақты алып жатыр, оның ішінде 10,088 га теңіз теңіз көрінісі болып табылады және Лисмор аралының бүкіл аумағын, сондай-ақ Бендерлох және Порт-Аппен сияқты құрлықтағы көрші аймақтар мен Шуна аралын қамтиды. Бұл аймақ есімін дәстүрлі шотландтық таңғы ас - Лорн шұжығына берген болуы мүмкін.
Lorne (or Lorn; Latharna) is an ancient province (medieval Latin: provincia) in the west of Scotland, which is now a district in the Argyll and Bute council area. The district gives its name to the Lynn of Lorn National Scenic Area, one of forty such areas in Scotland, which have been defined so as to identify areas of exceptional scenery and to ensure its protection from inappropriate development. The national scenic areas cover 15,726 ha, of which 10,088 ha are marine seascape, and includes the whole of the island of Lismore, along with neighbouring areas on the mainland such as Benderloch and Port Appin, and the Shuna Island. The region may have given its name to the traditional Scottish breakfast dish Lorne sausage.
География
Лорн батысында оны Муллдан бөліп тұратын Лорн мұздығымен шектеседі. Солтүстік шекарасы - Глен Коу және Раннок Мур, олар оны Лохаберден бөліп алады, ал шығысында Орчи көпірі мен Глен Орчи төбелері оны Бредалбейннен бөліп алады. Оңтүстік-шығыс шекарада орналасқан Лох Аве Лорнды Кнапдейлден және оңтүстікке қарай Аргиллдің қалған бөлігінен бөліп алады. Лорнның солтүстігінде Глен-Этив және оны қоршаған таулар басым. Ал оңтүстікте, керісінше, негізінен, кез-келген көлдер мен бұралып жатқан өрттің салдарынан жарылған, толқынды батпақты балондар бар. Лорнның екі бөлігін Лорнның периметріне дейінгі жолдардан басқа, негізгі көлік дәлізін құрайтын Брандер асуы бөліп тұрады. Ол тек 19 ғасырдан бері ғана өмір сүргенімен, Обан Лорнның жалғыз ірі қонысы болып табылады және қазіргі ауданның астанасын құрайды. Бір кезде "Арғыл теңізінің Чарлинг Кроссы" деп аталатын, өйткені аралдар мен Аргилл жағалауымен байланысы бар пароходтар, Обан әлі күнге дейін паромдар, круиздік кемелер, балық аулау қайықтары мен ойын-сауық кемелері үшін белсенді порт болып табылады.
Lorn is bordered on the west by the Firth of Lorne, which separates it from Mull. The northern border is Glen Coe, and Rannoch Moor, which detach it from Lochaber, while on the east, the Bridge of Orchy hills, and Glen Orchy, separate it from Breadalbane. Running along the south eastern border, Loch Awe separates Lorn from Knapdale, and the rest of Argyll to the south. The north of Lorn is almost entirely dominated by Glen Etive, and its surrounding mountains. The south, by contrast, is mainly undulating boggy moorland, punctured by occasional lochs, and meandering burns. The two parts of Lorn are separated by the Pass of Brander, which forms the main transport corridor, aside from routes around Lorn's perimeter. Though it has only existed since the 19th century, Oban is the only large settlement in Lorn, and forms the modern district's capital. Once labelled the "Charing Cross of the Highlands" because of the range of steamer connections with the islands and Argyll coast, Oban is still a busy port for ferries, cruise liners, fishing boats and pleasure craft.
Ерте тарих
Темір дәуірінде Лорн тұрғындары бірнеше төбе бекіністерін құрды, олардың ішіндегі ең ірісі Обанның оңтүстігіндегі Галланахта орналасқан Дун Ормидаль болды. Олардың пиктік болған-болмағаны белгісіз. VI ғасырда ирландтық көшіп келушілер Мойль боғазынан өтіп, Лорн мен оның оңтүстік жағалауына, сондай-ақ Ольстердегі Мойль аралдарына басып кірді және Даль Риатаның Гелл патшалығын құрды. 500 жылы шамамен, Лоарн мак Эрик (Фергус Мордың ағасы) Даль-Риатаның патшасы болып, Cenél Loairn-ті құрды. Алайда 1794 жылы Обан суару зауыты құрылды, бұл Лорнаның батысындағы экономикалық жағдайды тез жақсартты, көп ұзамай Обан қаласы құрылды. Ол Лорндағы жалғыз қоныс болып табылады. 19 ғасырдың аяғында Калландер мен Обан темір жолының құрылысы экономикалық жақсарудың одан әрі жарылуын әкелді және Лорнның басқа бөліктеріндегі жағдайларды жеңілдетуге көмектесті. 1889 жылы Шотландияда жергілікті басқару туралы заңмен арнайы округтер құрылды. Сондықтан Лорн жаңадан құрылған Аргилл округінің бөлігі болды. ХХ ғасырдың ортасында Лорн екі рет геосаяси маңыздылығын қысқаша қалпына келтірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Обанды Корольдік әскери-теңіз флотының кемелері қолданды және Атлантика шайқасында маңызды базаға айналды. Мұнда "салқын соғыс" кезінде алғашқы трансатлантикалық телефон кабелі (TAT 1) жағаға түсті; ол АҚШ пен КСРО президенттері арасындағы "қызыл желі" желісін жүргізді. 20-ғасырдың аяғындағы реформалардан кейін Лорн енді Аргилл мен Бьюттің кең кең кең аймағының бөлігі болып табылады.
In the Iron Age, the inhabitants of Lorn established a number of hillforts, of which the most substantial was Dun Ormidale, located at Gallanach, south of Oban. Whether or not they were Picts is unclear. In the 6th century, Irish migrants crossed the straits of Moyle, invading Lorn and the coast to its south, as well as the islands between there and Moyle in Ulster, establishing the Gaelic kingdom of Dál Riata. In around AD 500, Loarn mac Eirc (a brother of Fergus Mór) became king of Dál Riata, founding the Cenél Loairn. However, in 1794, the Oban Distillery was founded, which quickly improved the economic situation in western Lorn, and soon the town of Oban was established still the only substantial settlement in Lorn. In the late 19th century, the construction of the Callander and Oban Railway brought a further burst of economic improvement, and helped to alleviate conditions in other parts of Lorn. In 1889, counties were formally created in Scotland, on shrieval boundaries, by a dedicated Local Government Act; Lorn naturally, therefore, became part of the newly created County of Argyll. On two occasions in the mid 20th century, Lorn twice experienced a brief restoration of geopolitical importance. During World War II, Oban was used by Royal Navy ships, and became an important base in the Battle of the Atlantic. During the Cold War, the first Transatlantic Telephone Cable (TAT 1) came ashore here; it carried the Hot Line between the presidents of the US and the USSR. Following late 20th century reforms, Lorne is now part of the wider council area of Argyll and Bute.