Кіріспе
Каверноздық синустық тромбоз (КСТ) - бұл каверноздық синуста қан ұрығының пайда болуы, бұл мидың түбіндегі қуыс, ол оттегісіз қанды мидан жүрекке қайтарады. Бұл сирек кездесетін ауру және екі түрге бөлінеді: септикалық каверноздық тромбоз және асептикалық каверноздық тромбоз. Ең көп тараған түрі - септикалық каверноздық синустық тромбоз. Бұл аурудың себебі - мұрын, синустар, құлақ немесе тістердегі инфекция. Стафилококк зәулім және стрептококк көбінесе осы бактериялар болып табылады. Каверноздық синустық тромбоздың симптомдарына: көру қабілетінің төмендеуі немесе жоғалуы, хемоз, экзофтальмоз (көздің көтерілуі), бас ауруы және каверноздық синустан өтетін бас сүйегі жүйкелерінің парализі жатады. Бұл инфекция өмірге қауіп төндіреді және дереу емдеуді қажет етеді, әдетте антибиотиктер мен кейде хирургиялық дренажды қамтиды. Асептикалық каверноздық синустық тромбоз әдетте травмамен, сусызданумен, анемиямен және басқа да аурулармен байланысты. Классикалық көріністер - бір жақты периорбитальды едемнің кенеттен пайда болуы, бас ауруы, фотофобия және көздің бүгілуі (экзофтальмоз). Басқа жиі кездесетін белгілер мен симптомдарға мыналар жатады: птоз, хемоз, бас сүйек нервінің шалдықуы (III, IV, V, VI). Алтыншы жүйке парализі - ең жиі кездесетін ауру. Бесінші жүйенің офтальмологиялық және жоғарғы жақ бұтақтарының сезімталдық тапшылығы жиі кездеседі. Периорибитальдық сезімнің жоғалуы және мүйіз қабығының рефлексінің бұзылуы байқалуы мүмкін. Түйежекшадағы веналық тығындардан папилледема, тор көзінің қан кетуі, көру өткірлігінің төмендеуі және соқырлық болуы мүмкін. Қызу, тахикардия және сепсис болуы мүмкін. Жақсылықпен бірге бас ауруы (мұрынның қаттылығы) болуы мүмкін. Бір немесе екі көздің көзі кеңейіп, реакциясы баяу болуы мүмкін. Инфекция бастапқы көріністен кейін 24 - 48 сағат ішінде қарсы жақтағы каверноздық синусқа таралуы мүмкін. Инфекцияның ең жиі кездесетін негізгі орындарына миндальдер, жұмсақ ауыз, ортаңғы құлақ немесе орбита (орбитальді целлюлит) жатады. Параназальды синустардың анастомотиялық веналық жүйесі инфекцияның жоғарғы және төменгі офтальмологиялық тамырлар арқылы каверноздық синусқа кері таралуына мүмкіндік береді. Бұрын бұл аймақтағы тамырлар клапансыз деп есептелетін және бұл ретроградтық таралудың негізгі себебі болып саналған, бірақ зерттеулер содан бері офтальмологиялық және бет тамырлары клапансыз емес екенін көрсетті. Staphylococcus aureus - бұл ең көп таралған инфекциялық микроб, 70% - ға жуық жағдайда кездеседі.
Ptosis, chemosis, cranial nerve palsies (III, IV, V, VI). Sixth nerve palsy is the most common. Sensory deficits of the ophthalmic and maxillary branch of the fifth nerve are common. Periorbital sensory loss and impaired corneal reflex may be noted. Papilledema, retinal hemorrhages, and decreased visual acuity and blindness may occur from venous congestion within the retina. Fever, tachycardia and sepsis may be present. Headache with nuchal rigidity (neck stiffness) may occur. One or both pupils may be dilated and sluggishly reactive. Infection can spread to contralateral cavernous sinus within 24–48 hours of initial presentation. Less common primary sites of infection include tonsils, soft palate, middle ear, or orbit (orbital cellulitis). The highly anastomotic venous system of the paranasal sinuses allows retrograde spread of infection to the cavernous sinus via the superior and inferior ophthalmic veins. It was previously thought that veins in the area were valveless and that this was the major cause of the retrograde spread, but studies have since shown that the ophthalmic and facial veins are not valveless. Staphylococcus aureus is the most common infectious microbe, found in 70% of the cases.
Зертханалық сынақтар
КГК, ЭСР, қан мен синустық мәдениет инфекцияның бастапқы көзін анықтауға және анықтауға көмектеседі. Мененингитті болдырмау үшін омыртқаның түтігін тесу қажет.
Бейнелеу зерттеулері
Синустық фильмдер сфеноидтық синуситті диагностикалауға көмектеседі. Опацификация, склероз және ауадағы сұйықтық деңгейі - бұл әдеттегі нәтижелер. Контрастты жақсарту арқылы жүргізілген КТ-да синуситтің, жоғарғы офтальмологиялық тамырдың қалыңдауының және каверноз синусының ішіндегі қалыпсыз толтыру ақауларының пайда болуы мүмкін; алайда, бұл аурудың бастапқы кезеңінде қалыпты болуы мүмкін. Ағынды параметрлерін пайдаланатын МРТ және МР венограмма КТ-дан анағұрлым сезімтал және каверноз синустық тромбозаны диагностикалау үшін таңдалған бейнелеу зерттеулері болып табылады. Табылған нәтижелерге каверноз синусы ішіндегі ішкі каротид артериясының деформациясы және барлық импульс тізбектеріндегі тромбоздық тамырлық синустардағы айқын сигналдың гиперинтенсивтілігі кіруі мүмкін. Ми ангиографиясы жүргізілуі мүмкін, бірақ ол инвазивті және өте сезімтал емес. Орбиталды венографияны орындау қиын, бірақ ол каверноз синусының тұйықталуын диагностикалауда өте жақсы.
Емдеу
Инфекцияның негізгі көзін (мысалы, бет целлюлиті, ортаңғы құлақ және синустық инфекциялар) анықтау және негізгі көзді тез арада емдеу - каверноздық синустық тромбозды алдын алудың ең жақсы тәсілі.
Антибиотиктер
Белгілі бір патогенді тапқанға дейін кең спектрлі интравеноздық антибиотиктер қолданылады. Нафциллинді 1,5 г ІВ q4h Цефотаксимді 1,5 - 2 г ІВ q4h Метронидазолды 15 мг/ кг, содан кейін 7, 5 мг/ кг ІВ q6h Ванкомицинді, егер метициллинге төзімді Staphylococcus aureus немесе төзімді Streptococcus pneumoniae инфекциясы болуы мүмкін болса, нафциллинді ауыстыруға болады. Тиісті емделу кезінде инфекцияның негізгі көзі, сондай- ақ ми абсцессі, менингит немесе субдуральдық емпиема сияқты мүмкін болатын асқынулар ескерілуі тиіс. СТБ жұқтырған адамдарды әдетте ұзақ мерзімді (3- 4 апта) IV антибиотиктермен емдеу керек. Егер интракраниалдық супурация сияқты асқынулар анықталса, 6 - 8 апталық жалпы терапияны қолдану қажет. Барлық пациенттерді антибиотиктік емделу кезінде асқыну белгілері, сепсис жалғасуы немесе септикалық эмболияның белгілері үшін бақылау керек.
Cefotaxime 1.5 to 2 g IV q4h
Metronidazole 15 mg/kg load followed by 7.5 mg/kg IV q6h
Vancomycin may be substituted for nafcillin if significant concern exists for infection by methicillin resistant Staphylococcus aureus or resistant Streptococcus pneumoniae. Appropriate therapy should take into account the primary source of infection as well as possible associated complications such as brain abscess, meningitis, or subdural empyema. People with CST are usually treated with prolonged courses (3–4 weeks) of IV antibiotics. If there is evidence of complications such as intracranial suppuration, 6–8 weeks of total therapy may be warranted. All patients should be monitored for signs of complicated infection, continued sepsis, or septic emboli while antibiotic therapy is being administered.
Гепарин
Гепаринмен антикоагуляция мәселесі даулы. Ретроспективті зерттеулер қарама-қайшы деректерді көрсетеді. Бұл шешімді субспециалистік консультация арқылы қабылдауға болады. Бір жүйелі шолу антикоагуляциялық емдеудің қауіпсіз екендігіне және өлім немесе тәуелділік тәуекелін азайтуға байланысты екендігіне көз жеткізді.
Стероидтар
Стеридтермен емдеу де көптеген КТБ-да даулы. Алайда гипофиз жеткіліксіздігі кезінде кортикостероидтар міндетті түрде көрсетілуі керек. Кортикостероидтерді қолдану гипофиздің ишемиясына немесе некрозына байланысты пайда болған, КГС- ні қиындататын аддисондық дағдарыспен ауыратын науқастарда маңызды рөл атқарады.
Хирургиялық операция
Егер инфекцияның негізгі орны сфеноидтық синустар деп есептелетін болса, сфеноидотомиямен хирургиялық дренаж көрсетіледі.
Болжам
Каверноздық синустық тромбоздың өлім-жітімі антибиотиктер қолжетімді аймақтарда 20% -дан кем. Антибиотиктер пайда болғанға дейін өлім 80-100% -ды құраған. Сондай-ақ, аурудың алдын алудың алдын алу шаралары мен емдеудің алдын алу шаралары бойынша науқастардың ауру көрсеткіші 70% -дан 22% -ға дейін төмендеді.