Кіріспе
2001 жылы түсірілген қорқынышты фильм Дик Маас режиссері Down (DVD-де The Shaft деп аталады) 2001 жылы түсірілген ғылыми фантастикалық қорқынышты фильм, Дик Маас жазып, режиссерлік етті және Джеймс Маршалл, Наоми Уоттс және Эрик Таль ойнады. Бұл 1983 жылы Голландияда түсірілген "De Lift" (Аливатор) фильмінің қайта түсірілімі. Уоттс - қысымшыл журналист Дженифер Эванс, ал Маршалл - лифт жөндеушісі және бұрынғы теңізші Марк. Фильм негізінен Нидерландыда түсірілді, бірақ экипаж сыртқы кадрлар үшін Нью-Йорк пен Колумбия округіне қысқа уақытқа барды. Фильмді Nederlands Fonds қаржыландырып, First Floor Features және AVRO продюсерлері, Sapex Scripts пост-өндірісімен шығарды. Ол 2001 жылы мамыр айында Канн кинофестивалінде көрсетілді, екі жылдан кейін Америка Құрама Штаттарында бейнебаянға шығарылды.
Down (re titled The Shaft on DVD) is a 2001 science fiction horror film written and directed by Dick Maas and starring James Marshall, Naomi Watts, and Eric Thal. It is a remake of the 1983 Dutch language film De Lift (The Elevator), which was also directed by Maas. Watts plays the role of pushy journalist Jennifer Evans, and Marshall is Mark, an elevator repairman and former Marine. The movie was mainly filmed in the Netherlands, although the crew briefly visited New York City and the District of Columbia as well for exterior shots. The film was funded by Nederlands Fonds, and produced by First Floor Features and AVRO, with post production by Sapex Scripts. It premiered at the Cannes Film Festival in May 2001, and was released on video in the United States two years later.
Сюжет
Нью-Йоркте, "Миллениум" ғимаратының 102 қабаттағы 73-лифтіне бірден найзағай шапқан. Үш негізгі жедел лифтілер ерекше әрекет ете бастайды, нәтижесінде күзетшінің фонаригі сызады. Келесі күні жүкті әйелдер тобы 21 және 22 қабаттардың арасында ұсталады; Лифт тез қызып, екі әйелдің босануына себеп болады, ал қалғандары ауруханаға жатқызылады. Журналист Дженифер Эванс оқиға туралы баяндама жазуға шақырылды. METEOR лифт компаниясының техниктері Джефф МакКеллан мен Марк Ньюман тергегеннен кейін, олар лифтілерде ештеңе жоқ екенін анықтады, оның үлкен бөлігі Джеффтің бірдеңе дұрыс емес екенін мойындауға қабілетсіздігі (оның сахналары бойынша лифтілерді басқаратын компьютерде ешқандай ақау жоқ деп мәлімдейді). Көп ұзамай ғимаратқа соқыр адам мен оның ақыл-кеңес беретін иті кіреді. Фильмнің басындағы екі күзетші иттің мәйітін шахтаның тіректеріне іліп асып жатқанын байқайды. Қараушының басы лифт есіктерінің арасында қалады. Көп ұзамай оның басын шауып тастайды, оның серіктесі оған көмектесу үшін қорқып қалды. МЕТЕОР басшылығы лифтілердің ешбір кемшіліктерін байқамайды. Эванс Ньюменмен сұхбаттасады, ол "онның тоғызы лифттен тірі шығады" деп саркастикалық түрде айтады. Эванс мұны өзінің баяндамасында келтіреді, бұл оның босс Митчелл мен полиция берген мәлімдемесінде үлкен дау тудырды. Сол күні бір роликте сырғанаушыны көлік тұрағындағы лифтке тартып, ғимараттың 86-қабатынан атып өлтіреді. Роликтегі жүгірушінің өлімі бұқаралық ақпарат құралдарына өз-өзіне қол жұмсау деп түсіндірілді. Эванс Ньюманға келіп, дөңгелекті сырғанаушының өлімі туралы видеоны көрсетеді. Ол лифтпен 86 қабатқа көтерілу үшін 40 секундтан бір минутқа дейін уақыт кететінін айтады. Алайда лифт екі секунд ішінде екі қабатқа көтеріліп, бірдеңе дұрыс емес екенін көрсетті. Олар Джеффке видеоны көрсеткенде, ол оны көруден бас тартып, бірден кетеді. Осының орнына олар Эванстың кеңсесіне барып, Гюнтер Штайнберг деген адамды іздестіреді. Ол дельфиннің миын пайдаланып, органикалық компьютерлік чиптерді қайта жасаумен тәжірибе жүргізген. Алайда жоба өте нашар аяқталып, Штайнберг жұмыстан босатылды. Келесі күні ертеңгісін фильмде лифтілерге күдікпен қараған Миллиган Jeff-тің мәйітін лифт шахтасынан табады. Женифер мен Марк келгенде, олар полиция Джеффті террорист деп ойлап тапқандығын және оқиғалардың артында тұрғанын естіп, жұртшылықты қауіптің аяқталғанына сендіреді. Күннің соңында лифт кабинасы жоғары қабатына жылдамдықпен ұшып келеді, сондықтан еден ұшып кетеді және онда отырған адамдардың бәрі қаза болады. Бұл оқиға Президентке жетіп, оны террористік әрекет ретінде қарастырады. Террористік топтар ғимаратқа жиналып, террористерді сыртқа шығарып тастайды. Осы арада Дженнифер мен Марк жақында болған өзін-өзі өлтіру оқиғалармен байланысты болуы мүмкін екенін біледі, өйткені оның өте ырымшыл жесірі оның жаны басқаларды жазалау үшін оралған деп санайды. Дженнифер мен Марк ғимаратқа кіріп, қауіп-қатерді біржола тоқтату үшін әрекет жасайды. Енгізу кезінде Дженнифер МЕТЕОР басшылығы ретінде тұтқындалады. Бұл алаяқтықты дәлелдеуге алғашқы әрекеті кезінде ол досынан телефон арқылы Штейнбергтің чиптерде жұмыс істеу уақыты жойылғандығын түсіндіреді, бірақ Штейнберг жобада жұмыс істеуді жалғастырды, бірақ дельфиндер миларымен емес. Ақырында, Митчелл өзінің беделіне нұқсан келер деп қорқып, Штайнбергті тастап кетеді. Марк Миллениум ғимаратына кіре алады және лифт шахтасында ми түріндегі үлкен биочипті табады. Бұл ми тірі және лифтілерді басқарады деп болжанады. Ол бұранданы қолданып, оны жоюға тырысады, бірақ оны өлтіру үшін жалындаған лифт жібергенде бұл әрекеті сәтсіз аяқталады. Марк елең-терең құтылып кетеді, ал лифт SWAT офицерін өлтіреді, ол лифт ұңғысынан шыққаннан кейін ғана денесінің жоғарғы жартысы еденге құлап, белінен төменге қарай екіге бөлінді. Марк Стингер зымыранды атқылау құрылғысын қолға түсіріп, органды жоюға дайындалып жатқанда, Штейнберг оған қастандықпен қастандық жасайды. Дженифер қамақтан қашып, Маркты босатады. Марк үшінші рет органды жоюға тырысқанда, полиция кіріп, Стейнбергке Дженниферді тұтқынға алуға мүмкіндік береді. Дженнифер Стейнбергтің өздерінің басшыларының біреуін тани алмауының арқасында қашып құтыла алады. Штейнберг лифт шахтасының сымдарынан ұсталып, Маркпен бірге тартылады. Соңғы сәтте Дженнифер Маркка сапқыш ұшыны соғады, ол органды жояды. Штейнбергтің денесі бірнеше секундтан кейін қ...
Өндіріс
1983 жылы "De Lift" фильмін түсіргеннен кейін голландиялық режиссер Дик Маас фильмнің қайта өңделуін режиссерлік етуге ниетті. Warner Bros. компаниясы американдық аудитория үшін қайта жасау туралы Маасқа хабарласты, бірақ 1990-шы жылдардың ортасына дейін ештеңе жүзеге аспады, ол кезде Маас жобада ресми түрде жұмыс істей бастады. Өндiрiс Нью-Йоркте, ал сыртқы кадрлар Нидерландыда түсірілді.
Шығару
Down 2001 жылы 11 мамырда Канн кинофестивалінде көрсетілді. Artisan Entertainment фильмді DVD-де 2003 жылдың 20 мамырында "The Shaft" деп атады. Фильм Blu Ray-де 2017 жылдың 31 қазанында Blue Underground компаниясы арқылы шығарылды. Бастапқыда ол 2017 жылдың 10 қазанында шығарылмақ еді, бірақ тыныш кешіктірілді.
Қабылдау
Rotten Tomatoes сайтында сыншылардың 20% фильмге 5 пікірдің негізінде оң баға бергенін, орташа бағасы 4.40/10 екенін хабарлады. Жалпы сын-пікірлерге фильмнің жеткілікті әсерлі болмайтыны, әлсіз сюжеті, әдеттегі шынайы емес өлім-жітім, әлсіз диалогтар және сенбейтін арнайы эффекттер кіреді. Фильм Нидерландыда жақсы қабылданбады және барлық уақыттағы ең күшті голландтық қорқынышты фильмдердің бірі деп саналатын De Lift-пен салыстырғанда нашар көрінді, ал Down американдық B фильм ретінде қаралды.