Кіріспе
Колониалды әскерлер немесе колониалды армия колониалды аумақтардан жалдалған немесе колониалды аумақтарда гарнизон әскерлері ретінде пайдаланылатын әртүрлі әскери бөлімшелерді білдіреді.
Colonial troops or colonial army refers to various military units recruited from, or used as garrison troops in, colonial territories.
Колониялық өмір
Мұндай отарлар теңізден тыс немесе көршілес Қытай немесе патшалық Ресей сияқты жер билігі үстемдік еткен аймақтарда болуы мүмкін. Колониялық әскерлерді императорлық державалар ежелгі (Карфаген мен Рим сияқты) немесе қазіргі (Ұлыбритания, Франция, Нидерланды, Дания, АҚШ, Германия, Италия, Жапония, Испания және Португалия сияқты) қолданған. Кейде олар жергілікті басшылардың көмегімен көмекші ретінде, ал басқа уақытта колониялық билік тікелей ұйымдастырған.
and Rome), or modern (such as Great Britain, France, Netherlands, Denmark, the United States, Germany, Italy, Japan, Spain, and Portugal). Sometimes they have been recruited under local leaders, as auxiliaries; and at other times organised directly by the colonial power.
Шығу тегі
Қазіргі колониялық кезеңнің басында мұндай әскерлер негізінен тиісті елдің ішкі әскерінен шыққан еуропалықтар болды, бірақ көп ұзамай жергілікті тұрғындардан "туған" әскерлер қабылданды. Соңғылары әдетте жеке бөлімшелерде қызмет етті, алдымен өз басшыларының, кейіннен еуропалық офицерлердің қол астында. Шығыс Үндістан компаниясының сепойы ертедегі мысал. 18 ғасырдың ортасына қарай бұл әскерлерді Компания тікелей жалдауға кірісті, бұл жүйелі түрде қамтамасыз етуге, жаттығулар мен тактикаға мүмкіндік берді, президенттік әскерлерді құрады. 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде көптеген сепойлар Компанияға қарсы көтеріліп, Компанияның Үндістанда билігін жойды. 1858 жылы Британ үкіметі Британдық Үндістанды тікелей қолға алғаннан кейін, сепуилер Үндістан армиясының полктарын құрды, олардың кейбіреулері бүгінге дейін Пәкістан мен Үндістанның ұлттық армияларында сақталған. Француздар мен португалдар Үндістан субконтинентіндегі анклавтарда да сепойды жалдады.
Жұмысқа қабылдау негізі
Үлкен колониялық иеліктерде гарнизон жергілікті тұрғындардан және ақ әскерлерден тұратын. Соңғылары үй немесе метрополитен армиясынан, әскери қызметте жүрген отарлаушылардан немесе кейде колониалды державаның аумағынан тыс жердегі жалдамалылардан болуы мүмкін. Алжир, Марокко және Тунисті қоршап тұрған француздық "Африка армиясы" осы элементтердің барлығын қамтиды. Голландиялықтардың Шығыс Үндістандағы гарнизондарында жергілікті тұрғындардан жалдалған және метрополитен әскерлерінің ұқсас қоспасы болды. Үндістан армиясының басым бөлігін құрайтын сикхтер, панджабилер, маратхалар, раджпуттар, джаттар, балучилер және басқа да "жауынгерлік нәсілдер" британдық азаматтардан шақырылған болса, Гурха атқыштардың он полкі британдықтардың бақылауындағы аумақтан тыс жерден шақырылды. Бірмадағы британдықтар негізінен Карен, Качин және Чин сияқты таулы аймақтарда тұратын азшылықтардан жалданады, ал Бамар, Рахин және Мон халқының көпшілігі колониялық әскери қызметке кіруіне кедергі келтірді; бұл олардың колониялық үкіметке жанашырлық танытпауымен байланысты. Көптеген отаршылдық мемлекеттер азшылықты, мысалы, Голландиялық Шығыс Үндістандағы амбонездіктерді, жавандықтар сияқты бүлікшіл деп саналатын көпшілік халықты тепе-теңдеу үшін жалдауға тырысты. Мұндай азшылық топтары мен бүлік шығарып, адалдық танытқан адамдар жиі "жауынгерлік жарыстар" деп аталды; олардың жоғары жауынгерлік қасиеттері үгіт-насихатқа ие болды, ал олардың қауымдастықтары ерекше мәртебемен марапатталды. Алайда отаршылдық державаның алдында екі мәселе туындауы мүмкін: әскери даму санды басымдыққа айналдырған кезде ол көпшілікке сеніп, бақылау жоғалту қаупіне ұшырауы керек еді немесе, керісінше, көп сандаған қымбат еуропалық немесе басқа жергілікті емес әскерлермен біріктірілген азшылықтарға арқа сүйеуі керек еді. Француз армиясы Левант соңғы нұсқаның үлгісін ұсынды. 1920-1943 жылдары Сирия мен Ливанды гарнизонға көтерді, бұл күштер шамамен 10,000 адамнан (1938 жылы) негізінен алавиттерден, друздардан, күрдтер мен черкес азшылықтарынан, Солтүстік Африка, Сенегал және француз шетелдік легионының бөлімшелерімен толықтырылды. Британ армиясы өздерінің тұрақты әскерлерінің үлкен санын Үндістан мен басқа да шетел иеліктері арқылы айналдырып, жергілікті отаршылдық күштерді күшейтті. Алайда, Нигериядағы және Батыс Африканың басқа да аумақтарындағы британдық күштердің барлығы дерлік жергілікті тұрғындардан шақырылған, офицерлер, кейбір офицерлер және бірнеше мамандардан басқа. Колониалды басқарушыны ауыстыру жергілікті тұрғындарды, көбінесе, сол бір көздерден қайтадан жалдауға мүмкіндік береді. Филиппиннің испан және АҚШ билеушілері бірдей аймақтардан және тайпалық топтардан филиппиндік әскерлерді жұмысқа алды. 1830 жылдары алғашқы зуавтар Алжирдің түрік және француз билеушілеріне жалдамалы жасақпен қамтамасыз еткен тайпалық топтың еріктілері болды.
Қоныс аударғандардың әскерлері
Колониялық әскерлер колониялардағы отарлаушылардан алынған жергілікті күштерді құрауы мүмкін, олар көп болды. XVIII ғасырда колониялық Америкада милиция құрамалары құрылды. Испания мен Португалияның Оңтүстік және Орталық Америкада 19 ғасырдың басына дейін сақтаған күштерінің көп бөлігі жергілікті тұрғындардан жиналған. Австралия, Канада және Жаңа Зеландиядағы отаршылдық әскерлер осы елдердің қазіргі армиясының бастауын құрады.
Артықшылықтар
Жергілікті тұрғындардан жасақ жиналған әскерлердің отаршылдық соғыста бірнеше артықшылығы болды. Олар жергілікті жерді, тілді, мәдениетті жақсы білетін. Олар, мысалы, Батыс Үндістан мен Батыс Африка сияқты аймақтарда ауруларға қарсы иммунитетті сақтап қалуы мүмкін еді, бұл аймақтарда еуропалық әскерлер үшін 20 ғасырдың басына дейін денсаулығы нашар болған. "Тұрғындар" әскерлері әдетте ұрыс дәстүрі қалыптасқан тайпалар мен басқа топтардан жиналатын. Колониялық әскерлердің белгілі бір аумақты алғашқы басып алуға ең қатты қарсылық көрсеткен нәсілдерді жақтыратыны жат емес еді (мысалы, Үндістанның сикхтері мен Марокконың Риф тайпалары). Колониялық бөлімшелер науқандарда немесе метрополитен полктерінен әскери міндеттілерді пайдалану саяси тұрғыдан танымал емес жағдайда қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, жергілікті әскерлерді қолдану жергілікті тұрғындар үшін нақты отарлауды көбірек дәмді етті. Колониялық әскерлер қарсылық білдіретін адалдық проблемаларын болдырмау үшін олар жалдалғаннан басқа аумақтарды қарауылдауға немесе бағындыруға пайдаланылуы мүмкін. Мысалы, Италия Ливияда және Эфиопиямен екі соғыста (1895 және 1936 жж.) эритреялық аскарилерді қолданды. Үнді полктары Аден, Сингапур және Гонконг қалаларында 19 ғасырдың басында және 20 ғасырдың басында әр түрлі уақытта гарнизонға орналасты. 1950 жылдары португалдар Африка әскерлерін Мозамбиктен Гоаға гарнизонға жіберді, ал голландиялықтар 19-ғасырдың көп бөлігінде Батыс Африкадан (Зварте Голландер) Шығыс Үндістандағы қызметте болды.
Кемшіліктер
Колониялық әскерлер әдетте жаңа қару-жарақтар шығаруда басымдықты иеленген астаналық әріптестеріне қарағанда жеңіл жабдықталған. Бұл негізінен отаршылдық күштердің жеңіл жаяу әскерінің немесе атлы әскерінің басым рөлдерінен туындады, олар қиын елдегі нашар қаруланған қарсыластарға қарсы төмен қарқынды соғысқа арналған. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін артиллерия немесе механикаландырылған бөлімшелерде жергілікті әскерлер сирек болған, бірақ итальяндық отаршылдық армияда бірқатар Эритрея, Сомали және Ливияның қашырлар артиллерия батареялары сақталған, ал Үнді армиясында жергілікті жерлерден жалдалған тау батареялары болған. Қазіргі заманғы қару-жарақ пен дайындықтың салыстырмалы жетіспеушілігі отаршыл әскерлерді Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс немесе жапон әскерлері сияқты заманауи қарсыластарға тап болған кезде бастапқыда қолайсыз жағдайға келтірді. 1914 жылы Францияға жіберілген африкалықтар мен үндістердің климаты, тамақтануы және қызмет ету жағдайлары бұрыннан мүлдем өзгеше болды. Француз армиясының сенегальдық тирайлерлері оңтүстік Францияға қалпына келтіру және батыс майдандағы қатал қыстар кезінде оқу үшін кетуге мәжбүр болды. Кейбір ат әскерлері полктерінен басқа барлық үнді әскерлері 1915 жылдың қазан айында Батыс майданнан Месопотамия, Палестина және Шығыс Африкаға қызмет етуге шығарылды. Екінші жағынан, Үндістан армиясының полктары өздерінің империясында жауапкершіліктері бар армия болды. Олар белгілі бір мамандандырылған мүмкіндіктерден айырылып, османдықтарға, немістерге, итальяндықтарға, кейін жапондықтарға өз бетімен қарсы шығып, кейде едәуір британдықтардың қатысуымен болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы кезеңдерінде (1914 жылдың қарашасы) Британдық Үндістан экспедициялық күштері Шығыс Африкада Танга шайқасында жақсы даярланған және жақсы басқарылған неміс аскаристерінен (Шуцтруппе) үлкен жеңіске ұшырады, бірақ Үндістанның екі дивизиясы Францияда да соғысты және климатты ерекшеленді. Колониялық әскерге қызмет ету үшін белгілі бір этникалық топтарды іріктеп алу жиі олардың әскери қабілеттері мен колониялық режимге деген адалдығына әсер етті. Кейде бұл шектеулер адам күші жетіспеушілігіне байланысты, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстың алдында және алдында бұзылды.
Шығу аймағынан тыс жерлерде пайдалану
ХХ ғасырда отаршылдық әскерлер көбінесе өздерінің шығу тегі аумақтарының шекарасынан тыс жерде қолданылды. Францияның Солтүстік Африкадағы отарларынан шыққан әскерлер Қырым соғысында, Франко-Прус соғысында және ең бастысы Бірінші дүниежүзілік соғыстың Францияның өзінде болған окоптарында қызмет етті. Франция Африка әскерлерін Екінші дүниежүзілік соғыста және одан кейінгі Индокитай мен Алжир соғыстарында қолданды. Үндістан әскерлері Еуропада екі дүниежүзілік соғыста да, сондай-ақ Таяу Шығыста, Малайяда, Бирмада және Солтүстік Африкада Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті. Испан Мароккосының Регулярлары (морейлік жаяу әскері мен ат әскері) 1936 жылғы испандық азаматтық соғыста маңызды рөл атқарды 39. Жапония екі елде де отаршылдық билік кезінде Корея мен Тайваньнан жауынгерлерді жалдаған. Италия 1936 жылы Эфиопияны жаулап алуда Эритрея мен Ливия бөлімшелерімен бірге итальяндық Сомалилендтен Дубаттарды қолданды; Эритрея әскерлері Ливияны 1911 жылдан 1935 жылға дейін басып алуда қолданылды және Ливияның жаяу әскерлерінің толық дивизиясы эфиопиялық науқасқа қатысты. Португалия Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мозамбиктен Анголаға Ландим әскерлерін жұмысқа алды, сондай-ақ оларды 1950-ші жылдарға дейін португалдық Үндістан мен Макао гарнизондарында қолданды. XIX ғасырда Голландияның колониялық билігі Голландияның Шығыс-Индиясында әскери қызмет атқару үшін бірнеше мың Батыс Африка сарбаздарын Голландия Хитам деген атпен жалдады.
played a major role in the Spanish Civil War of 1936 39. Japan recruited levies from Korea and Taiwan during the period of colonial rule in both countries. Italy employed Dubats from Italian Somaliland, together with Eritrean and Libyan units in the conquest of Ethiopia during 1936; Eritrean troops were also used in the occupation of Libya from 1911 to 1935 and a full division of Libyan infantry participated in the Ethiopian campaign. Portugal employed Landim troops from Mozambique in Angola during World War I, also using them in the garrisons of Portuguese India and Macau until the 1950s. During the 19th century several thousand West African soldiers were recruited under the name of Belanda Hitam by the Dutch colonial authorities for military service in the Netherlands East Indies.
Америка Құрама Штаттары
1917 жылы Пуэрто-Риколықтарға толық АҚШ азаматтығын беретін Джонс-Шафрот Актысының қабылдануына дейін АҚШ армиясының 65-ші жаяу әскер полкі Пуэрто-Риколық әскери қызметшілерден және американдық және Пуэрто-Риколық офицерлерден құралған. Бөлім 1899 жылы құрылды, Испания-Америка соғысында колонияны Американың аннексиялауынан кейін. 65-ші полктің демографиялық құрамы 1917 жылдан кейін жалпы бірдей болды (бұл АҚШ азаматтарынан құралған болса да, ол енді "колониалды" полк болмады) және сол кезден бастап АҚШ-тың әрбір ірі қақтығысында ерекшелікпен қызмет етті. АҚШ армиясы сонымен қатар 1901 жылдан 1946 жылға дейін Филиппиннің тәуелсіздігі кезінде Филиппинді американдық отарлау кезінде бірнеше отарлаушы бөлімшелерді ұйымдастырды және жаттықтырды. Бұл әскерлерге филиппин скауттары (әсіресе), филиппин полициясы және соңында жалпы филиппин армиясы кіреді. Олар әдетте АҚШ әскерімен оқытылып, бастапқыда американдық офицерлер басқаратын. Филиппиндік отаршылдар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондықтарға қарсы тікелей ұрысқа қатысқан АҚШ армиясының алғашқы мүшелері болды.
Символизм
Колониалды әскерлер кейде Императорлық биліктің символы немесе иконасы ретінде қызмет етті. ХІХ ғасырдың аяғында және ХХ ғасырдың басында Лондонға коронация немесе басқа да маңызды мерекелер кезінде парад өткізу үшін Үндістанның және басқа империялық күштердің өкілдік жасақтары келді. Француздық тирайлерлер мен спахилер 1962 жылға дейін жыл сайын 14 шілдеде Парижде парадта болды. Кем дегенде 1930 жылға дейін британдық үнді және француз, итальян және испан Солтүстік Африка полктары түрлі-түсті түбіреген, шапан және белбеу сияқты жергілікті ерекшеліктерді қамтитын көркем киімдерімен ерекшеленді. Мұндай ерекшеліктер ерікті түрде жұмысқа қабылдауды қамтамасыз етумен қатар, теңден тыс аумақтардың жоғары деңгейде көрінуін қамтамасыз ету болды.
Империялардың соңы
Колониялық империялардың аяқталуы колониялық әскерлер үшін аралас нәтижелерге әкелді. Өту салыстырмалы түрде бейбіт болған жағдайда, қазіргі отаршылдық бөлімшелер жаңа ұлттық армиялардың негізін құрауы мүмкін еді. Ұзаққа созылған қақтығыстар болған жерлерде бұрынғы отаршыл билеушілеріне адал болған жергілікті әскерлер өздерін әріптестер ретінде қарастырып, тәуелсіздік алғаннан кейін жазалауға ұшырауы мүмкін. Бұл әсіресе 1962 жылы Алжирда (қараңыз: Харкис) және Гвинея-Бисауда 1973/74 жылдары болды.