Кіріспе

Теннисонның 1855 жылғы Maud and Other Poems (1855) поэзия жинағы 1850 жылы ақын лауреаты болғаннан кейін Альфред Теннисонның алғашқы жарияланған жинағы болды. "Басқа өлеңдердің" ішінде "The Charge of the Light Brigade" бірнеше ай бұрын "Examiner" журналында жарияланған.

"Мод"

Поэманы Уильям Бэрингтің (17791820) және Франсис Пулетт Томсонның (1877 жылы қайтыс болған) кіші қызы Шарлотта Роза Бэринг жазған. Франсис Бэринг екінші рет Артур Иденге (17931874), қазынашылық бақылаушысының көмекшісі, үйленді және олар поэманың бақшасы болып табылатын Линкольнширдің Спилсби қаласындағы Харрингтон Холл қаласында тұрды (Теннисонның "Бағбанның қызы" поэмасында "Ол тұрған Едем" деп те аталады).

Жазба

Поэманың бірінші бөлігі кейіпкердің әкесі жерленгенде, жоғалту мен жоқтау сезімі басым болады; содан кейін Мод басым тақырып болып табылады. Басында баяндаушы Модқа біршама қарсылық танытады және оның оны ренжітіп жатқанына сенімді емес; ол Модты әйел болуға жарамсыз деп санайды. Кейіннен баяндаушы Модқа құмарлықпен ғашық болады және бұл баяндауды оның сұлулығына тоқталып, пасторальдыққа айналдырады. Модтың ағасының келбеті жанжал туғызады. Модтың ағасы оның отбасы тек үш ұрпақтан бері бай болғандықтан, жаңадан шыққан адам ретінде көрінетін көміршіге артықшылық береді және Модқа баяндаушымен байланысуға тыйым салады. Ағасы Лондонға бір аптаға барып, баяндаушыға Модқа шабуыл жасауға мүмкіндік береді, бірақ қайтып оралғаннан кейін ол бала ұйымдастырады, көміршіге шақырады және баяндаушыны қалдырады. Баль кезінде ақын бақта Модты күтеді, бұл "Бақшаға кел, Мод" деген әйгілі сөзге әкеледі. Таңертең Мод сыртқа шығады. Көп ұзамай Модтың ағасы да пайда болады және баяндаушыны ұрады, ол оны баяндалмаған жекпе-жекте өлтіреді. Айтқыш Францияға қашуға мәжбүр болады, онда ол кейінірек Модтың да өлгенін біледі. Модтың өлімі басты кейіпкердің психологиялық жағдайына әсер етеді, ал қайтыс болғандармен байланыс орнату үшін эмоционалдық сағыныш "In Memoriam" дыбыстарын қайталайды. Ауыр күйде болған баяндаушы бір сәтке ақыл-есінен айрылып, өзін өлі деп санайды. Өлең ІІІ бөлімде аяқталады, баяндаушы, көрінеу ақыл-есін қалпына келтіріп, Қырым соғысына қатысады; Модтың ағасының өлімі мен соғыста сарбаздарды өлтірудің арасында параллельдер болуы мүмкін.

Интерпретация

"Мод" романын түсіндіруде, баяндаушының эмоционалдық тұрақсыздығы мен компромистік ұстанымы күрделі. Бұл әртүрлі поэтикалық өлшемдер мен формалар арқылы, сондай-ақ бейнелердің протокинологиялық циклдері арқылы білдіріледі. Мысалы, "Модтың" сыртқы сферасының жұмбағы, оның өзі көзқарасы, шешілмеген күйінде қалып отыр. Поэма - бұл бір шындықтың бұрмаланған көрінісі, ал метрдің өзгеруі сөйлеушінің маникалық депрессивті эмоционалдық тонын көрсетеді. Поэма Теннисонның сүйіктісі болғанмен (оның поэманы әлеуметтік жағдайда толықтай жатқаны белгілі болды), ол қазіргі заманда көп сынға ұшырады. "Мод" романында Теннисон сезімнің поэзиясына оралып, сезімнің бөлшектерінен тұратын санаға тоқталады. Ол өз бетінше дауыс беруден бас тартады, ал аяғы өте ирониялы. Сезімдер кешені уақытша, ал осы сезімдердің шыңы Қырым соғысының қанағаттанарлықсыз аяқталуымен аяқталады. Теннисон жеке тұлға, интеллект және заманауилық деген тақырыптар даулы болған замандағы сезімдерді білдіреді. Ол нақты жауап бермейді. Махаббат поэмасының рыцарлық стилі қазіргі заманғы цинизммен біріктірілген, сондықтан Виктория дәуірінің алыс мәдениеттерге (осы жерде ортағасырлық) қарауға деген бейімділігі жеткіліксіз. Өлім мен өмір суреттерінің өзара байланысы өлімнен кейінгі өмірге деген үлкен алаңдаушылықты білдіреді және адамзаттың өткен ескерткіштерден басқа дәуірге көшуін білдіреді.