Кіріспе

Балтық прус мәдениет Погесандар - Пруссия тайпасы, Погесания аймағында (Погезания; ; Погесание; Погесания) өмір сүрген, қазір Польшаның солтүстігіндегі Варм Мазур воеводшасында орналасқан Эльблог пен Паселька өзендерінің аралығында орналасқан шағын аумақ. Погесандықтар, қалған пруссалықтар сияқты, тевтондық рыцарлар басып алды және германдық немесе полякшылдыққа айналды. Ежелгі прус тілі 17 ғасырда жойылып кеткен.

Тарих

1237 жылы папа мен императордан "әлі де паган" пруссиялықтарды басып алу және христиандыққа айналдыру туралы бұйрық алған Тевтон ордені теңіз арқылы аймаққа басып кірді. Эльбинг (қазіргі Эльблаг) өзенінің (Ильфинг) бойында (қазіргі Эльблаг өзені) Любектің Ганза саудагерлері құрған болатын. Тевтондық орденнің келуі погесандықтар үшін крест жорығының басталуын белгіледі, өйткені рыцарлар пруссиялықтарды христиандыққа айналдыру және оларға меншігі ретінде берілген Пруссия аймағын басқару туралы келісімдерді орындауға тырысты. Погесандар қаланы тез арада қиратты, бірақ рыцарлар оны қайтадан салды. Эльбинг тевтондық бекіністердің бірі болып қала берді және порт пен сауда орталығы болды. Қала Пруссия аумағына одан әрі шабуыл жасау үшін база ретінде қызмет етті. Погесандар Бірінші прус көтерілісінде (12421249) басқа прус кландарына қосылды. Алайда олар Крайстбург келісімін жасамады және ұрыс 1251 немесе 1252 жылға дейін жалғасты. Погесандар Германия мемлекеттерінен келген күшті тевтондық күштерге берілуге мәжбүр болды. Ұлы Пруссия көтерілісі (1260-1274) кезінде Погесандар Ауктумды өздерінің басшысы етіп сайлады және шайқастарға қосылды. Олар кейбір кішігірім тевтондық қамалдарды басып алды, бірақ Эльбинг қалашығы ауыр қауіп болып қалды. 1271 жылы Диван бастаған Бартия мен Линка бастаған Погесандардың біріккен күштері Чельмен жерге шабуыл жасады. Пагастин шайқасында он екі салт атты және тағы 500 тевтон сарбазы қаза тапты. Пруссиялықтар дереу Кристобургке (қазіргі Дзержон) шабуыл жасап, оны басып алды. Алайда көп ұзамай Эльбингтен ат әскері келді, ал пруссиялықтар қашуға мәжбүр болды. Погесандықтар көтерілісте қалған соңғы клан болды. Олар Елбингке шабуыл жасап, оның гарнизонын тосқауылға алды. 1274 жылы Жоғарғы әскер осы шабуылдан қайырымдылық жасау үшін үлкен жорық жасады. Олар көтерілісшілердің штаб-пәтері болған Хайлсберг (Лидзбарк Вармински) бекінісін басып алды және көтеріліс аяқталды. Погесандықтар көп ұзамай қайтадан көтерілді. 1276 жылы судовийлердің басшысы Скомантас Тевтон жерлеріне шабуыл жасап, литвалықтардың көмегімен Чельмоно жеріне шабуыл жасауға 4000 адам жинады деген хабар тарады. Алайда, басқа прус кландары Үшінші көтеріліске қосылмады. Погесандықтар көп ұзамай қысымға ұшырап, тірі қалғандарының кейбірі Ұлы Литва княздігіне көшіп барды. 1286 жылы Погесандар мен Бартиялықтар Померанияның Святополк II немересі Руген герцогін шақырып, оларды рыцарьлардан азат ету үшін сөз байласты. Көптеген тума жерлер құлға айналдырылды, ал рыцарлар жерді қайтадан толтыру үшін неміс отаршыларын шақырды. Уақыт өте келе немістер мен поляктар пруссалықтардан көп болды, ал ғасырлар бойы ассимиляциядан кейін пруссиялық жекелік өмір сүруін тоқтатты. 1454 жылы аймақты Эльблаг қаласымен бірге Польша Корольдігіне патша Казимир IV Ягеллон қосып алды, бұл 1466 жылы барлық поляк-тевтон соғыстарының ең ұзақтығы - он үш жылдық соғыс аяқталғаннан кейін расталды.

Этимология

Георг Геруллистің айтуынша, кланның атауы прус сөзінен алынған: пагудиан, яғни жақын және гудде, яғни бұта. Латынша атауы, сондай-ақ, бүгінде ағылшын тілінде кеңінен қолданылады, полякша pogedzańe атауынан алынған. Пруссия мифологиясында Пруссияның алғашқы он жерінің әрқайсысы патша Видвутоның ұлдарының біріне байланысты аталған; бірақ ұлдарының есімдерінің тек біразы ғана нақты берілген. Осылайша, немістер Хоккерланд немесе Хоггерланд деп аталатын жердің халықтық этимологиясын жасады. Погесанияның есімі оның қызы Погесанадан бастау алады. Оның екінші қызы Кадина Кадинен (қазіргі Кадыны) қаласына өз есімін берген.