Кіріспе

Католик әскери ордені (1204–1237)

Ливон қылышбастар ордені (Fratres militiæ Christi Livoniae, Schwertbrüderorden) – 1202 жылы Ливон крест жорығы барысында Риганың үшінші епископы Альберт және Ливонияның Христиан әскері құрған католик әскери орден. Мөрде: +MAGISTRI ETFRM (et fratrum) MILICIE CRI (Christi) DE LIVONIA деп жазылған. 1236 жылы Сауле шайқасында самогиттер мен семигаллиттерден жеңілгеннен кейін, қалған мүшелер Тевтон орденіне дербес бөлім ретінде бірікті және Ливон ордені деп аталды.

Ұйым

Ливон ағайындары тамплиерлер рыцарларынан алынған ережелерге ие болды, олардың текті болуын, сондай-ақ мойынсұнуға, кедейлікке және бойдақтыққа уәде беруін талап етті. Орденге әскерлер, қолөнершілер мен дін қызметкерлері де мүше болды. Рыцарьлар бас кеңеске кірді, ол бас ұстаз бен басқа да лауазымды тұлғаларды сайлады. Одан кейін 1236 жылы Шаулен шайқасында қаза тапқан Волквин Шенк фон Винтерштейн келді. Бастапқыда Ливон ағайындарының басты міндеті дін қызметкерлері мен миссионерлерді қорғау болды. Аймақтың ерекшеліктері крестшілер үшін моральдық мәселе тудырды, себебі ливтер мен леттардың жері бұрын христиандық емес еді. Сондықтан оларға шабуыл жасауға ешқандай негіз болмады. Бас иелік етілген аумақты бөлу де орден алдындағы мәселе болды. Даугава бойындағы қамалдарды бақылау үшін қылышбастылар қамалдарды күзетуге тиіс болды. Бірақ гарнизондық міндеттер меншік құқығын білдірмейді. Рига Альберті жаңа иелік етілген аумақтың үштен бірін орденде қалдыруға болатынын белгіледі. Ал қалған жерлер епископқа берілді. Ол Ливонияда тұрақты армияның қысқа мерзімге қалудан гөрі пайдалы екенін түсінді. Балтық аймағындағы рухани емес рыцарьларға берілген сыйлықтар олардың ұзақ мерзімді тұруын қамтамасыз етуге жеткіліксіз болғандықтан, Альберт 1202 жылы Ливония епископтығына Рига шығанағынан шығысқа қарай ежелгі сауда жолдарында тұратын пұтқа табынушы ливондықтарды, латгалиялықтарды және селониялықтарды дінге көшіруге көмектесу үшін Ағайындылықты құрды. Алайда, рыцарьлардың Финляндиядағы әрекеттері туралы ешқандай мәлімет сақталған жоқ. (Соңында Швеция 1249 жылы екінші швед крест жорығынан кейін Финляндияны басып алды.)

Тевтондық рыцарьларға қосылу

1236 жылы литвалықтар мен семигаллиандарға қарсы Шаулен (Сауле) шайқасында Орден қырылды. Осы апат салдарынан аман қалған бауырластар келесі жылы Тевтон орденіне қосылып, содан бастап Ливон ордені деп аталды. Олар барлық жағынан (басқару, киім және саясат) Тевтон орденінің дербес бөлімі ретінде өздерінің Мастерінің (өзі заң жүзінде Тевтон орденінің Ұлы Мастеріне бағынатын) басшылығымен қызмет етті.