Ливон ордені – Тәвтон орденінің 1237-1561 жылдардағы тәуелсіз тармағы. Ливон конфедерациясының құрамында болды. Шаулен шайқасынан кейін құрылды, Ригада бекінді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тевтон орденінің тармағы, 1237–1561
Branch of the Teutonic Order, 1237–1561
Ливон ордені – 1237 жылы құрылған Тевтон орденінің тәуелсіз тармағы. 1435 жылдан 1561 жылға дейін Ливон конфедерациясының құрамына кірді.
The Livonian Order was an autonomous branch of the Teutonic Order,
formed in 1237. From 1435 to 1561 it was a member of the Livonian Confederation.
Тарих
Орден 1236 жылы Шаулен шайқасында (Сауле) Самогитиялықтардан жеңілгеннен кейін Ливониялық Қылышбастарлар орденінің қалдықтарынан құрылды. Олар Тевтон орденіне қосылып, 1237 жылы Ливон ордені деп аталды. Сол жылдың жазында Пруссияның магистрі Герман Балк Ригаға келді және өз адамын Ливонияның қамалдарының командирлері және басқарушылары етіп тағайындады. 1238 жылы Ливониялық Тевтон ордені Дания Корольдігімен Стенсби шартын жасасты. Бұл келісім бойынша Дания Ливонияның кеңею мақсаттарын қолдау үшін солтүстік теңіз Эстониясын беруге келісті. 1346 жылы орден Дания королі Вальдемар IV-тен Эстония герцогтігін сатып алды. Орденнің аумағындағы өмір Балтазар Руссовтың «Ливония провинциясының шежіресі» (Chronica der Provinz Lyfflandt) атты еңбегінде сипатталған. Тевтон ордені 1410 жылы Грунвальд шайқасында жеңілгеннен кейін және 1525 жылы Альберт Бранденбург пруссиялық иеліктерін секуляризациялағаннан кейін құлдырады, ал Ливон ордені тәуелсіздігін сақтап қалды. Ливон орденінің 1435 жылдың 1 қыркүйегінде болған Свята (Вилкомиерц) шайқасындағы жеңілісі, нәтижесінде магистр мен бірнеше жоғары шенді рыцарьлар қаза тапты, орденді Ливониядағы көршілеріне жақындатты. 1435 жылдың 4 желтоқсанында Рига архиепискобы, Курляндия, Дорпат, Эзель-Вик және Реваль епископтары, Ливон орденінің және вассалдарының өкілдері, сондай-ақ Рига, Реваль және Дорпат қалалық кеңестерінің депутаттары қол қойған Ливон конфедерациясы туралы келісімге (eiine fruntliche eyntracht) қол қойылды. Алайда Ливон соғысы кезінде орден 1560 жылы Эргеме шайқасында Мәскеу мемлекетінің әскерлерінен шешулі жеңіліске ұшырады. Содан кейін Ливон ордені Польша королі және Литваның ұлы князі Зигмунд II Августтан қорғаныс іздеді, ол 1557 жылы Рига епискобы Вильгельм мен Бауырластар арасындағы соғысқа араласты. Зигмунд II Августпен келісімге келгеннен кейін, оның өкілдері (әсіресе Миколай "Қара" Радзивилл), соңғы Ливон магистрі Готтард Кеттлер орденді секуляризациялап, лютерандыққа көшті. Ол Бауырластардың жерінің оңтүстік бөлігінде өз отбасысы үшін Курляндия және Семигалия герцогтігін құрды. Қалған жерлердің көп бөлігін Литваның Ұлы княздығы басып алды. Эстонияның солтүстігі Дания мен Швецияға қайтарылды. 14-16 ғасырларда Ханза қалаларында сөйленетін орта төмен неміс тілі орнықты, бірақ 16-17 ғасырларда жоғары неміс тілі ресми тіл ретінде оны ығыстырды.
The order was formed from the remnants of the Livonian Brothers of the Sword after their defeat by Samogitians in 1236 at the Battle of Schaulen (Saule). They were incorporated into the Teutonic Knights and became known as the Livonian Order in 1237. In the summer of that year, the Master of Prussia Hermann Balk rode into Riga to install his men as castle commanders and administrators of Livonia. In 1238, the Teutonic Knights of Livonia signed the Treaty of Stensby with the Kingdom of Denmark. Under this agreement, Denmark would support the expansion ambitions of the order in exchange for northern maritime Estonia. In 1346, the order bought the Duchy of Estonia from King Valdemar IV of Denmark. Life within the order's territory is described in the Chronicle of Balthasar Russow (Chronica der Provinz Lyfflandt). The Teutonic Order fell into decline following its defeat in the Battle of Grunwald in 1410 and the secularization of its Prussian territories by Albert of Brandenburg in 1525, while the Livonian Order managed to maintain an independent existence. The Livonian Order's defeat in the Battle of Święta (Wiłkomierz) on September 1, 1435, which claimed the lives of the master and several high ranking knights, brought the order closer to its neighbors in Livonia. The Livonian Confederation agreement (eiine fruntliche eyntracht) was signed in Walk on December 4, 1435, by the Archbishop of Riga, the bishops of Courland, Dorpat, Ösel Wiek and Reval; the representatives of the Livonian Order and vassals, and the deputies of Riga, Reval and Dorpat city municipal councils. During the Livonian War, however, the order suffered a decisive defeat by troops of Muscovite Russia in the Battle of Ergeme in 1560. The Livonian Order then sought protection from Sigismund II Augustus, King of Poland and Grand Duke of Lithuania, who had intervened in a war between Bishop William of Riga and the Brothers in 1557. After coming to an agreement with Sigismund II, Augustus and his representatives (especially Mikołaj "the Black" Radziwiłł), the last Livonian Master, Gotthard Kettler, secularized the order and converted to Lutheranism. In the southern part of the Brothers' lands he created the Duchy of Courland and Semigallia for his family. Most of the remaining lands were seized by the Grand Duchy of Lithuania. The north of Estonia was taken back by Denmark and Sweden. From the 14th to the 16th centuries, Middle Low German as spoken in the towns of the Hanseatic League was the established language, but was subsequently succeeded by High German as official language in the course of the 16th and 17th centuries.