Кіріспе

1876 жылы Биг Хорн экспедициясының шайқасы Powder River шайқасы, сондай-ақ Рейнольдс шайқасы деп аталады, 1876 жылы 17 наурызда Монтана территориясында, Біріккен Штаттарда, Биг Хорн экспедициясының бөлігі ретінде болды. Полковник Джозеф Дж. Рейнольдстың Солтүстік Шайен және Оглала Лакота үнді лагеріне шабуыл жасауы 1876 жылғы Ұлы Сиу соғысын бастады. Тіпті көптеген индейлік меншікті қиратып тастағанмен, шабуыл нашар жүргізілді және Солтүстік Шайен мен Лакота Сиукстердің АҚШ-қа қарсылығын нығайтты.

Өмірбаян

Форт-Ларами келісім-шарты (1868) лакота сиу және олардың солтүстік шайендік одақтастарына Дакота территориясындағы Блэк-Хиллзді және Монтана мен Вайомингке айналған "тасымалдалмаған аумақтың" үлкен аумағын қоса алғанда, резервация берді. Екі аймақ та тек қана индейлер үшін ғана, ал ақ нәсілді адамдарға, үкімет қызметкерлері ғана кіруге тыйым салынған. 1874 жылы Блэк Хиллз жерінде алтын табылғаннан кейін, Америка Құрама Штаттары Сиулардан Блэк Хиллз жерін сатып алуға тырысты. АҚШ Лакота мен Шайендердің барлық топтарына сату туралы келіссөздер жүргізу үшін 1876 жылдың 31 қаңтарына дейін резервациядағы үнді агенттіктеріне келуді бұйырды. Кейбір топтар бұл талапты орындамады және 31 қаңтар мерзімі өткенде, Үндістан істері жөніндегі комиссар Джон К. Смит "Отырған бұқаның тапсырылуы туралы ешқандай хабар алынбағандықтан, оған қарсы әскери операцияларды бірден бастамауға ешқандай себеп жоқ деп санаймын" деп жазды. 1876 жылы 8 ақпанда генерал Филипп Шеридан генералдар Джордж Р. Крук пен Альфред Хоу Терриге "қасқырларға" қарсы қысқы науқандарды жүргізуді бұйырды. Ауа райының суық кезінде 1 наурызда Бригад генерал Джордж Крук, Плат департаменттің қолбасшысы, қазіргі Дуглас, Вайоминг қаласына жақын орналасқан Ферттерман фортынан Үлкен мүйіз экспедициясымен бірге солтүстікке қарай жүрді. Генерал Круктың мақсаты - қыста лагерьде ең осал болған үндістерге соққы беру еді. Отырған бұқа, Ашулы жылқы және олардың ізбасарлары Powder, Tongue немесе Rosebud өзендерінде деп ойланды. Круктың күштері 883 адамнан тұратын, оның ішінде АҚШ атлы және жаяу әскерлері, азаматтық пакеттер, барлаушылар, нұсқаушылар және газет тілшісі. Круктың жоғары бағаланған бас барлаушысы Франк Грауард болды, ол Лакота арасында өмір сүрді және олардың тілін сөйледі. Сол себепті солдаттар бұрақтарын оттың көміріне салып, тілдеріне дейін тоңбайтын етіп жылытатын. 5 наурыздағы қарлы дауылдан 30 см-ден астам қар түсіп, Круктың алға жылжуы едәуір кешіктірілді. Ауа температурасы сол кездегі термометрлерге түспей, өте төмендей түсті. Круктың колоннасы баяу Бозман жолымен солтүстікке қарай Олд-Форт-Реноға қарай жүріп, 5 наурызда оған жетті. Сол жерде экспедиция өз қорын құрды, капитан Эдвин М. Коутс басқарған 4-ші АҚШ жаяу әскерінің C және I роталары колоннасын ертіп жүретін арбалар мен жаяу әскерді қалдырды. Бес кавалерия батальоны Оттер Криктің басына қарай аттанды. 16 наурызда тыңшы Франк Груард екі үнділік жауынгердің сарбаздарды бақылап отырғанын көрді. Ол оларды Оглала Лакота деп таныды және Crazy Horse лагерінің жақын жерде болуы мүмкін деп сенді. Бұл туралы Крукқа хабарланды, ал сағат 17:00-де ол өз командасын бөліп, полковник Джозеф Ж. Рейнольдсты (президент Улисс С. Гранттың Вест-Пойнт сыныптасы және Мексика-Америка соғысы мен Азамат соғысының ветераны) 383 адаммен бірге түнгі шеруге жіберді. Крук 300-ге жуық адамды өзімен бірге ұстады. Сол түні Франк Грауард және басқа да барлаушылар қарда екі оглала сиуктың ізін іздеді. Олар бұл жолмен Powder өзенінің батыс жағалауында 100 - ден астам қоралар орналасқан, деп сипаттаған үнді ауылының жолын тапты. Барлаушылар бұл ақпаратты дереу полковник Рейнольдсқа жеткізді.

Шабуыл жоспары

Суық ауа райында Рейнольдстың жоспары бойынша, капитан Генри Э. Нойестің қолбасшылығындағы 2-ші АҚШ атқыштары батальонының I және K роталары екінші далалық аурухана орнатылатын оңтүстікке қарай тік төбелерден төмен түседі. Бір рота (К) капитаны Джеймс Р. Иганның қол астында ауылдың оңтүстік шетіне шабуыл жасады. Капитан Нойестің басқаратын екінші ротасы (I) өзеннің екі жағындағы аңғарда жайылып жүрген және таралған, шамамен 1000 жануардан тұратын үнділік понилер үйірін ұстауға тиіс болды. Капитан Ансон Миллстің қолбасшылығындағы 3-ші АҚШ ат әскерінің Е және М роталары бір уақытта батыстан ауылға шабуыл жасады, ал қалған ат әскері батальоны, 2-ші АҚШ ат әскерінің Е ротасы және 3-ші АҚШ ат әскерінің F ротасы, капитан Александр Мурдың қолбасшылығымен, үндістердің солтүстік және батысқа қарай қашуына жол бермеу үшін ауылдың солтүстік және батысындағы жоталарды басып алуы керек болды.

Шайқас

Дегенмен, ауыл күткеннен солтүстікке қарай орналасқан, нәтижесінде тек капитан Джеймс Р. Иганның 47 адамнан тұратын 2-ші кавалерия компаниясы К, оған екінші лейтенант Джон Г. Бурк және газет тілшісі Роберт Э. Страхорн ілесіп, ауылға оңтүстіктен шабуыл жасады, ал басқа компаниялар қашықтық пен қатал жерлерден кешіктірілді. Капитан Иганның сағатына сәйкес, шайқас 17 наурыз, жұма күні таңертеңгі сағат 9:05-де басталды. Енді солтүстік шайендер мен оглала сиуксы деп танылған индейлер таңғалды. Ағаш аяқ, ауылдағы он сегіз жасар шайендік жауынгер шабуылды былай деп еске алды: "Әйелдер айқайлады. Балалар аналарын іздеп жылады. Қарттар қоқыс үйірмелерінің арасында ән шырқап жатқан оқтардың қашығынан қашып, құлашып-шаласып жүрді. Батыл сарбаздар қолда бар қару-жарағын жинап, шабуылға қарсы шығуға тырысты". Шейндер әйелдері мен балаларын дереу баспанаға алып, солтүстікке қарай ауылдан шығып, кейін ауылды қарастыратын жартастарда позициялар алды. Содан кейін олар ауылдағы жауынгерлерге оқ атуды бастады. K ротасының бірнеше ат әскері, 2-ші ат әскері шайқастың басында жарақаттанып, ротаның бірнеше аты қаза тапты немесе жарақатталды. Капитан Иганға ауылдағы тағы бірнеше ротадан күшейтулер келді. Полковник Рейнольдс келген кезде сарбаздар әлі де атыс астында болды. Ол ауылдағы барлық заттарды, соның ішінде бұқа етін де жоюды бұйырды. Осы уақыт ішінде Е ротасының Питер Дауди, 3-ші кавалерия және 2-ші кавалерияның К ротасының Джордж Шнайдерлері қаза тапты. Ауыл мен оның қорын өртеп жіберу қиын болды, ал от типисте сақталған оқ-дәрі мен оқ-дәрілерге жеткенде, олар жарылды. Генерал Круктың лагерь көмекшісі бірінші лейтенант Джон Грегори Бурк ауылдағы тауарлардың мол екендігі туралы: "жүнді баль, бұқа шапандары және шошқаның қауырсындарымен безендірілген терілер". Кейбір сарбаздар бұйрыққа қарсы шығып, ауылдан бұқа шапандарын алып кетеді. Кейіннен Бурк 66 ер адам, соның ішінде өзі де тоңған деп есептейді. Күні бойы сарбаздар 700-ден астам үнділік пониге жиналды. Соғыс бес сағатқа созылды, шамамен сағат 14:00-де ауылдың жойылуы аяқталған кезде Рейнольдс сарбаздарына кері шегінуге бұйрық берді, ал ер адамдар мұздаған Powder өзенінің шығыс жағына қарай жол жүрді. Осы уақытта 3-ші кавалерияның F ротасының Майкл И. МакКэннон жауынгері қаза тапты. Қайта шегіну кезінде 3-ші ат әскерінің М ротасының жеке Лоренцо Э. Айерс оң қолы мен аяғында ауыр жарақат алып, үндістердің ауылында қалды. F ротасының Жеремия Дж. Мерфи және M ротасының Альберт Главински атты атлы әскері Айерсті құтқаруға тырысқанмен, кейіннен ол кекшіл үндістердің қолынан "аяқпен аяқпен кесілді". Соғыс аяқталғанда төрт сарбаз қаза тауып, алтысы жараланды. Олардың әрекеттері үшін Джеремая Дж. Мерфи мен Альберт Главински кейіннен 1877 жылы 16 қазанда Конгресс құрмет медалімен марапатталды. Аурухананың стюарды Уильям С. Брайан да шайқастағы әрекеттері үшін Құрмет медалімен марапатталады. Соңғы шайқас ауруханалық блефтен оңтүстікке қарай 2 км жерде өтті, бірінші лейтенант Уильям С. Рауолл, 2-ші кавалерияның E ротасының артқы күзетшісіне қолбасшылық етіп, сегіз адамын қорғаныс сызығына түсірді. Лейтенант Рауоллдың желісі қысқа уақытқа ғана сақталды, бірақ бірінші сержант Уильям Лэнд осы уақыт ішінде ол үнділік жауынгерді атынан атып жібергенін хабарлады. Рейнольдс әскерін кері қайтарып, үш жауынгердің мәйітін қалдырды, біреуі ауылда, екеуі екінші дала ауруханасында, сондай-ақ ауыр жарақат алған рядовой Айерс. Сол түстен кейін және кешке қарай сарбаздар оңтүстікке қарай шамамен 34 шақырымға дейін кері шегінді, мұздаған Powder өзенін қажет болған жағдайда қайтадан кесіп өтіп, Powder өзенінің Lodge Pole Creek (қазіргі Clear Creek) сағасына қарай өзеннен жоғары қарай, сол жерде 21:00 кейін шаршап-шалдыққан күйде жетті. Алайда, генерал Крук басқа төрт ротамен және жүк пойызымен бірге жоқ еді, өйткені ол солтүстік-шығысқа қарай он миль қашықтықта қоныстанған және полковник Рейнольдсқа өзінің орналасқан жері туралы хабарламай қалды. Шейендер келесі күні, 18 наурызда, таңертең 500-ден астам жылқыларын қайтадан қолға түсірді, өйткені оларға күзетшілер орналастырылмаған еді. Сол күні сағат 13.30-да Рейнольдс генерал Крукпен кездесті. Қайта біріккен колонна 1876 жылы 26 наурызда Вайоминг территориясындағы Форт-Феттерманға оралды. Шайен мен Лакота шайқаста бірнеше жауынгердің қаза тауып, екі-үш жарақат алғанмен, олар өздерінің мүлкінің көп бөлігін жоғалтты, ал Wooden Leg деген жауынгердің сөзімен: "Шайендер өте ке�...

Салдары

Полковник Рейнольдс өзінің бүкіл командасымен бірінші айыпты дұрыс қолдамағаны үшін, әскерге арналған емес, тұтқынға алынған керек-жарақтарды, азық-түлікті, жамылғыларды, бұқа шапандарын және оқ-дәрілерді өртеп жібергені үшін, ең бастысы, жүздеген тұтқынға алынған жылқыны жоғалтып алғаны үшін, міндетін атқармағандығы үшін айыпталды. 1877 жылдың қаңтарында Вайомингтер территориясындағы Шайендегі әскери соты Рейнольдсты барлық үш айыптаудың кінәлі деп тапты. Ол бір жылға әскери қызметтен және қолбасшылықтан босатылды. Оның досы және Вест-Пойнт оқушысы президент Улисс С. Грант жазаны кешірді, бірақ Джозеф Ж. Рейнольдс бұдан кейін ешқашан қызмет етпеді. Ол 1877 жылы 25 маусымда мүгедектігі бойынша зейнеткерлікке шықты, дәл сол жылы Кіші Бигхорндағы Ұлы Сиу соғысының ең үлкен шайқасынан кейін. Крук пен Рейнольдстың сәтсіз экспедициясы және Лакота мен Шайенге Powder River-те қатты зақым келтіре алмауы, мүмкін, АҚШ-тың талаптарына үнділіктердің қарсылығын күшейтті.

Жауынгерлік алаң

20 ғасырдың басында Франк Теодор Келси есімді мұғалім Powder өзенінің бойындағы жерді, Рейнольдс шайқасы болған жерді, иемдену үшін шөлдікке өтініш берді. Кейін Келси Монтана штатының сенаторы болды және 1934 жылы ауылдың маңында солдаттардың ескерткішін орнатуға көмектесті, бірақ 1937 жылы қайтыс болды. Содан бері майдан бес рет иелігінен өтті. Енді Powder River / Reynolds Battlefield жеке меншікте орналасқан [45 05 18 N 105 51 28 W], Монтананың Powder River округіне қарасты Powder River өзенінің бойындағы 391 Монтананың екінші магистралімен (Moorhead Road) қатынауға болады. Бұл қазіргі Монтана штатының Моурхед қаласынан солтүстікке қарай 2 шақырым, ал қазіргі Монтана штатының Бродус қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 55 шақырым жерде орналасқан.

Ескерткіштер

1919 жылы тарихшы Уолтер Камп соғыста қаза тапқан төрт жауынгердің өлім-жітімі майданда қалдырылғанын, бірақ олардың ескерткіштері қойылмағанын білген. Майор Х. Р. Лемли мен генерал Ансон Миллс (Миллс шайқаста 1-ші батальон, 3-ші ат әскері командалық жасақтады) көмегімен Quartermaster Corps қабір тастарын дайындады және Поудер өзеніндегі Вайоминг штатының Арвада қаласына пойызбен жеткізілді. 1920 жылдың қаңтар айында Камп Вашингтондағы Үнді соғыстарының орденіне арнаған сөзінде қабір тастары "келесі жазда майданға қойылатынын" айтты. Осыған қарамастан, үңгір тастары тағы 14 жыл бойы Вайомингте сақталады. 1933 жылдың қазан айында Кэмптің 1920 жылғы сөйлеген сөзі "Батыстың жеңімпаздары" деп аталып, Гиллетт, Вайомингтегі Д.С. Вильгельмнің назарына түсті, ол жазушыға қабір тастары әлі де сақтаулы екенін хабарлады. 1934 жылдың басында Американдық легионның, Монтана штатының сенаторы Фрэнк Т. Келсидің және басқалардың көмегімен Powder River Battlefield-те жасақшылардың ескерткіштері салынған тас және бетон ескерткіш орнатылды. 1934 жылы 30 мамырда ескерткіштің салтанатты түрде ашылуы болды. Солдаттар ескерткішінің қарсы жағында Шеен ескерткіші орналасқан, бұл құмтастан жасалған жартастан Солтүстік Шеен тайпасының туы боялған.

Танымал мәдениетте

1951 жылы Голливуд Ван Хефлин, Ивон Де Карло, Джек Оки және Рок Хадсонның қатысуымен ойдан шығарылған фильм түсірді, ол Америка Құрама Штаттарында Tomahawk деген атпен жарық көрді. Ұлыбританияда және басқа жерлерде оған Powder River шайқасы деген ат берілді, бірақ сюжет шын мәнінде 1876 жылғы Рейнольдс шайқасына емес, 1866-1868 жылдардағы Red Cloud's War (Powder River War деп те аталады) оқиғаларына негізделген.