Кіріспе

Клиникалық зерттеулердегі медициналық зерттеулердің қағидасы Клиникалық теңгерім, сондай-ақ теңгерім қағидасы деп аталады, пациенттерді клиникалық зерттеудің әртүрлі емдеу буынына бөлуді қамтитын медициналық зерттеулердің этикалық негізін қамтамасыз етеді. Бұл терминді алғаш рет Бенджамин Фридман 1987 жылы қолданған, бірақ оның қолданысына сілтемелер 1795 жылы Эдвард Дженнердің жазғандарына барып такалады. Қысқаша айтқанда, клиникалық теңдестік дегеніміз - дәрігерлер арасында емнің тиімділігіне қатысты шынайы күмән бар. Бұл талап етілетін клиникалық зерттеулер алдында немесе оның барысында жүргізілген емделу үшін де қолданылады. Клиникалық сынақта этикалық дилемма зерттеушілердің сынақтың бір бөлігінде қолданылатын ем немесе араласу басқа бөліктерінен айтарлықтай артық нәтиже береді деп сенуіне бастаған кезде туындайды. Сынақ нөлдік гипотезадан басталуы керек және сыналатын интервенцияның немесе дәрі-дәрмектің қолданыстағы емдеу әдістерінен артық екендігіне немесе оның мүлдем тиімсіз екендігіне ешқандай айқын дәлел болмауы керек. Сынақ жүріп жатқанда, зерттеушіге интервенцияның немесе дәрі-дәрмектің тиімділігіне сенімділік беретін жеткілікті дәлелдер болуы мүмкін. Дәлелдің белгілі бір шегінен өткеннен кейін, ең тиімді ем туралы шынайы күмән болмайды, сондықтан зерттеушінің барлық қатысушыларға жоғары араласуды қамтамасыз етуінің этикалық императиві бар. Этикашылар осы дәлелді шегінің орналасуын таластырады, кейбіреулері зерттеушілер зерттеуді тек емдеудің біреуі жақсырақ екеніне көздері жеткенше жалғастыру керек деп болжайды, ал басқалары зерттеулер барлық медициналық қауымдастықты дәлелдерге сендіргенше жалғастырылуы керек деп айтады. Негізгі ғылыми этика саясатының клиникалық теңгерімді қолдауы әр түрлі. Мысалы, Канадалық Три Кеңесінің Саясат мәлімдемесі оны қолдайды, ал Адамдар үшін дәрілік заттарды тіркеудің техникалық талаптарын үйлестіру жөніндегі халықаралық конференция (ICH) оны қолдай алмайды. Клиникалық теңгерімге қатысты іс-тәжірибеде өнеркәсіп тарапынан қаржыландырылған зерттеулер өнеркәсіптік өнімді тиімсіз түрде қолдап отырғаны туралы дәлелдер бар, бұл клиникалық теңгерімге қолайсыз жағдайды көрсетеді. Ал Ұлттық онкологиялық институт қаржыландыратын зерттеулердің бірқатар зерттеулері клиникалық теңгерімге сәйкес нәтижелер үлгісін көрсетеді.

Тарих

Шоу мен Чалмерс ертеректе "Егер дәрігер жаңа терапияның (А) басқа терапиядан (В) жақсы екенін біледі немесе оған сенуге негіз бар болса, ол А терапиясын В терапиясына салыстыратын сынаққа қатыса алмайды. Әдеп жағынан дәрігер осы терапиялардың біреуіне мұқтаж әрбір жаңа науқасқа А терапиясын беруге міндетті". Зерттеушілер зерттеуді жалғастырып, қосымша дәлелдер жинағысы келсе, бірақ сыналған терапияның біреуі артық екендігіне дәлел бар болса, олар этикалық дилеммаға тап болады. Олар зерттеу барысында алынған нәтижелерді зерттеушілерге осы этикалық дилемманы болдырмау және зерттеудің аяқталуын қамтамасыз ету үшін зерттеу аяқталғанға дейін жарияламау керектігін айтты. Бұл әдіс қазіргі заманғы зерттеулерде қиындық тудырды, өйткені көптеген клиникалық сынақтарды осы саланың мамандары жүргізуі және талдаулары керек. Фридман осы этикалық дилеммаға басқаша көзқарас ұсынды, оны клиникалық теңгерім деп атады. Клиникалық теңгерім "егер дәрігерлер арасында нақты күмән болса, онда - бұл міндетті түрде жеке зерттеуші емес - таңдалған емдеу туралы".

Сын

Миллер мен Броуди клиникалық теңгерім туралы түсінік негізінен қате деп санайды. Терапияның этикасы мен зерттеу этикасы - екі түрлі кәсіпорындар, оларды әр түрлі нормалар басқарады. Олар былай дейді: "Клиникалық теңгерім туралы ілім терапия мен зерттеулер арасындағы көпір ретінде әрекет етуді көздейді, бұл дәрігерлердің ғылыми тұрғыдан дәлелденген емдеу стандартына сәйкес емдеуді қамтамасыз етудің терапиялық міндетін құрбан етпей, RCT жүргізуді мүмкін етеді. Бұл клиникалық сынақтардың этикасына қатысты терапиялық қате түсінікті құрайды, бұл ерікті пациенттердің RCT аясында емдеуді әдеттегі медициналық көмекпен шатастыруға бейімдігіне ұқсас ". Олардың пікірінше, клиникалық сынақтардың нормативтік болжамдары ретінде теңдестіру тек зерттеушілердің зерттеу қатысушыларына терапиялық міндеттемелері бар деп есептейтін жағдайда ғана мағыналы. Клиникалық теңгерімділікті Роберт Ветч, Питер Убель және Роберт Сильберглейт тағы да сынға алды.