Кіріспе
Жағалаудағы тұщы су лагунасы Испания Mar Menor (ˌmaɾ meˈnoɾ, "кіші / кіші теңіз") - Испанияның Картахенаға жақын Мурсия автономды бірлестігінің оңтүстік-шығысында орналасқан Иберия түбегіндегі жағалаудағы тұщы су лагунасы. Оның атауы - бұл аймақтың Мар Майоры (үлкен / үлкен теңіз) болып табылатын Жерорта теңізіне қарама-қарсы. Mar Menor-мен шекаралас төрт муниципалитет: Картахена, Лос-Алькасарес, Сан-Хавьери және Сан-Педро-дель-Пинатар. Оның бетінің ауданы 135 км2, жағалаудың ұзындығы 70 км, ал жылы және таза судың тереңдігі 7 метрден аспайды, бұл Испаниядағы ең үлкен лагуна. Лагунаны Жерорта теңізінен Ла Манга ("қап") бөліп алады, оның ұзындығы 22 км, ені 100 метрден 1200 метрге дейін, оның оңтүстік-шығыс шыңында Палос мысығы лагунаның үшбұрышты пішінін құрайды. Лагунаның ішінде бес арал орналасқан: Пердигуера аралы, Майор немесе Эль Барон аралы, Сиерво аралы, Редонда аралы және дель Сужето аралы. Оның салыстырмалы түрде жоғары тұздылығы (бұл суға жүзуге көмектеседі), төмен толқындар және керемет спорттық инфрақұрылымдар оны су спортының әртүрлі түрлеріне арналған танымал орынға айналдырады.
Mar Menor (ˌmaɾ meˈnoɾ, "minor/smaller sea") is a coastal saltwater lagoon in the Iberian Peninsula located south east of the Autonomous Community of Murcia, Spain, near Cartagena. Its name is the opposite of the Mediterranean, which is the Mar Mayor (greater/larger sea) of the region. Four municipalities border the Mar Menor: Cartagena, Los Alcázares, San Javier and San Pedro del Pinatar. With a surface area of 135 km2, a coastal length of 70 km, and warm and clear water no more than 7 metres in depth, it is the largest lagoon in Spain. The lagoon is separated from the Mediterranean Sea by La Manga ("the sleeve"), a sandbar 22 km in length whose width ranges from 100 to 1,200 metres, with Cape Palos in its south eastern vertex making for the lagoon's roughly triangular shape. There are five islets located within the lagoon: Perdiguera islet, Mayor or El Barón islet, Ciervo islet, Redonda islet and del Sujeto islet. Its relatively high salinity (which aids flotation), low waves, and remarkable sporting infrastructures makes it a popular place for a wide variety of water sports.
Экологиялық маңызы
Солтүстік шетінде халықаралық маңызы бар ылғалды жерді қамтитын тұзды алқаптар бар. Бұл аймақ аймақтық үкімет басқаратын табиғи парк ретінде сақталған: Салинас и Ареналес де Сан-Педро-дель-Пинатар (Сан-Педро-дель-Пинатар тұзды алаптары мен құмды жағажайлары). Жақында осы жағалаудағы лагунада тіршілік ететін микробтар сипатталды. Аралдар мен тұрақты адам құрылыстары жоқ жағалаудағы бірнеше жерлер қорғалған ландшафты болып табылады: Espacios abiertos e islas del Mar Menor (Mar Menor ашық аймақтары мен аралдары). 1994 жылы Мар-Менор ылғалды жерлерді сақтау және тұрақты пайдалану үшін Рамсар конвенциясының тізіміне енгізілді. Мар-Менор сонымен қатар Жерорта теңізі маңызды ерекше қорғалатын аймақтың бөлігі және құстар үшін ерекше қорғалатын аймақ (испанша ZEPA) болып табылады. 2016 жылдың шілдесінде ластанудың соншалықты ауыр болғаны мәлім болды, 18 жыл бойы ескертулерді елемегеннен кейін, аймақ экологиялық құлдыраудың қасында қалды. Прокуратура консервативті Халық партиясы басқаратын тиісті органдарға қатысты абайсыздық туралы айыптауларды тергеп жатыр. 2017 жылдың мамыр айында Мар-Менордың барлық жағажайлары 2016 жылы Мар-Менордың ластанған жағдайының салдарынан көк ту мәртебесінен айырылды. 2019 жылдың қазан айында қыркүйектегі су тасқынынан кейін кірген ластану мыңдаған өлі балықтардың жағажайларды жауып, оттегі жетіспеушілігіне байланысты өліп кетуіне әкелді. Айналадағы аймақтарда қарқынды шаруашылық жүргізу лагунаға ағып жатқан тыңайтқыштардан нитраттар, аммоний және фосфаттардың жоғары деңгейіне әкеледі, бұл эвтрофикацияға, суды оттегіден айыратын балдырлар мен бактериялардың шамадан тыс өсуіне әкеледі. 2021 жылдың тамызында осыған ұқсас оқиға болды, бір апта ішінде лагунадан төрт-бес тонна өлі балық шығарылды. Көп ұзамай, 2021 жылдың 28 тамызында бүкіл лагунаны қоршап тұрған 70 000 адаммен үлкен демонстрация өтті.
In May 2017 all beaches of the Mar Menor were stripped of their Blue Flag status as a result of the polluted condition of the Mar Menor in 2016. In October 2019 the pollution entering after floods in September led to thousands of dead fish lining the beaches, having suffocated due to a lack of oxygen. Intensive farming in surrounding areas leads to high levels of nitrates, ammonium and phosphates from fertilizers being washed into the lagoon, causing eutrophication, an excessive growth of algae and bacteria that deprives the water of oxygen. A similar event occurred in August 2021, with four to five tons of dead fish being removed from the lagoon within a week. Shortly thereafter, a large demonstration took place, with 70,000 people surrounding the entire lagoon on August 28, 2021.
Құқықтық мәртебе
2018 жылдан бастап қайталанатын гипоксикалық оқиғаларға жауап ретінде азаматтық қоғам белсенділері "ILP (Iniciativa Legisativa Popular) Mar Menor" атауымен Mar Menor экожүйесінің өмір сүру құқығын мойындайтын заңға үгіт-насихат жасады, оны табиғат құқықтарының заңдық парадигмасына сәйкес "заңды тұлға" ретінде қарастырды. 2022 жылдың қазанында испандық заң шығарушылар бұл құқықтарды берді, бұл Mar Menor Еуропадағы табиғат құқықтарымен қорғалатын экожүйенің алғашқы жағдайы болды. Mar Menor-ды қазір азаматтар, ғалымдар мен лауазымды адамдар тобы заң жүзінде білдіреді; сонымен қатар, кез келген адам Mar Menor атынан заңдық іс қозғауы мүмкін, алдымен заңдылықты дәлелдеудің қажеті жоқ.