Кіріспе

1998 жылғы Антони Бивордың "Сталинград" кітабы - Антони Бивордың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сталинград қаласында және оның айналасында болған шайқастың, сондай-ақ оған дейін болған оқиғалардың баяндауы. Оны алғаш рет 1998 жылы Viking Press баспасында жариялады. Бұл кітап 1999 жылы алғашқы Сэмюэл Джонсон сыйлығын, Вулфсон тарихи сыйлығын және Хоторден әдебиет сыйлығын жеңіп алды.

Мазмұны

Кітап 1941 жылы маусымда Германияның Кеңес Одағына басып кіруі және содан кейінгі Кеңес Одағына шабуыл жасау операциясы Барбароссамен басталады. Оның басты назары Сталинград шайқасына, әсіресе алғашқы неміс шабуылынан бастап Уран операциясына және Кеңес Одағының жеңісіне дейінгі кезеңге аударылады. Онда екі жақтың соғыс қылмыстары мен соғыс ұрыстары туралы егжей-тегжейлі баяндалады. Кітап 1943 жылдың ақпан айында немістердің жеңілуі мен берілуімен және Германияға қарсы кеңестік шабуылдың басталуымен аяқталады. Бивор бұл тақырыпқа 2002 жылы жазған "Берлин: 1945 жылғы құлдырау" атты кітабында қайта оралды.

Қабылдау

Кейт Лоу The Telegraph газетінде жазған хатында Сталинград Beevor-дің беделін де, әскери тарихын да өзгертті, оны "резидент полковниктер мен креслодағы фантазистерге" арналған нәрседен "бестселлер тізімдерінде әрқашан болатын" нәзік, назар аудартатын тақырыпқа айналдырды. Лоудің пікірінше, "Сталинградты осындай сергітетін нәрсе - оның академиялық қатаңдықты әңгіме айтушының сезімталдығымен біріктіруі. Ол әрқашан жоғарғыдан ұрыстың көрінісін ұстап тұрып, оның шынайы шеберлігі төменнен қарағандай, қарапайым сарбаздардың көзқарасынан сипаттау болды", - деп жазды ол. Ол Сталинград "фантастикалық және ойландыратын оқиға, және ол толық және беделді түрде айтылды" деп қорытындылады. 1999 жылы "Волфсон" тарих сыйлығы мен "Хоторден" әдебиет сыйлығы.

Украинада орыс тіліне аудармаға тыйым салу

2018 жылы кітаптың орысша аудармасын украин билігі басқа кітаптармен қатар тыйым салды. Бивор кітаптың 30 000 данасын импорттауға тыйым салу туралы шешімді "күркірегенін" айтты. Теледидар мен радио хабарларын тарату жөніндегі мемлекеттік комитеттің лицензиялық және таратуды бақылау бөлімінің басшысы Сергей Олийник Радио Свободная Европа/Радио Свобода радиосына бірнеше абзацтар кітаптарды импорттауға кедергі келтіргенін айтты. Ол Бивор НКВД-ның баяндамаларын дерек көзі ретінде қолданғанын және "Нюрнберг трибуналында қайта қаралған осындай фактілер туралы білмейтінін" мәлімдеді. Оған жауап ретінде Бивор Олийниктің мәлімдемесін жалған деп атады және ол нацистік Германияға қарсы офицер Гельмут Гроскуртты дереккөз ретінде қолданғанын айтты. Бивор сондай-ақ Олийниктен кешірім сұраған. Бивор 1999 жылғы алғашқы аударманы "қателі" деп атады және 2015 жылғы екінші аудармаға қатысты "орыс тарапынан бірдеңе кіргізілген немесе бұрмаланған болса, қатты таң қалар еді, өйткені олар өте жауапты жариялаушылар". Алайда, Марк оны тоғыз серияда оқып отыр, бұл оның шоуда өткен 12 жылда кітапты аяқтамағанын білдіреді.