Кіріспе

III ғасырдағы христиан дінінің әулиесі Кампсадалық әулие Трифон (Тρύφων; сондай-ақ Трифо, Трифон, Трифон деп те жазылады) - III ғасырдағы христиан дінінің әулиесі. Оны Рим-католик және Шығыс православие шіркеулері ұлы шейіт және киелі ерлік деп құрметтейді. Қасиетті Трифон бұрын латын шіркеуінің литургиялық күнтізбесінде ХІ ғасырдан ХХ ғасырға дейін 10 қарашада Респиций және Нимфа қасиеттілерімен бірге атап өтілді. Қасиетті Трифонды православиелік литургиялық күнтізбеде де, Римдік қасиеттілер күнтізбесінде де 1 ақпанда (жеке) атап өту жалғасуда.

Өмір

Қасиетті Трифон Фригиядағы Кампсадада (қазіргі Түркия) дүниеге келген. Оның есімі грекше τρυφή (трифе) "мұқтаждық, нәзіктік" дегенді білдіреді. Ол әсіресе жануарларды сауықтырушы ретінде атақ алды және әсіресе фермаларда шақырылған қасиетті мергендердің бірі болып саналады. Декианның қуғын-сүргін кезінде ол 250 жылы Никеяға әкетіліп, қорқынышты түрде азап шекті. Ол жалған дінге бет бұрған Лиций деген билеушіні дінге қайтару үшін семсермен бас кескен болатын. Оның агиографиясымен аңыздар да араласады.

Құрмет

Оның мерекесі 1 ақпанда [О. С. 14 ақпанда] Шығыс православие шіркеуінде де, (қазіргі) Рим католик шіркеуінде де атап өтіледі. Ол Шығыс православие шіркеуінде үлкен құрметке ие, сондай-ақ ол бау-бақшашылар мен жүзімшілердің қамқоршысы. Сербияда, Солтүстік Македонияда және Болгарияда Трифонды мерекелеуді жүзім өсірушілер атап өтеді. Бұл мерекелер жүзім бұтасының өсуін ынталандыруға арналған құнарлылық рәсімі болып табылады, сондай-ақ бұл күні адам баласының құнарсыздығын емдеуге болады деп ойланады. Көптеген гректер бұл мерекені жалғастырып, жыл сайын ерекше дәстүрлер жасайды. Ресейде Трифон құстардың қамқоршысы ретінде қастерленеді. Қасиетті Трифонды жиі қолдарына мерлин ұстап бейнелейді, өйткені оны дәстүрлі түрде Мәскеу аңшылары құрметтеген. Көптеген шіркеулер оған арналды, ал Шығыс императоры Лев VI Дана (өлген 912 ж.) Трифонның құрметіне мақтау сөз айтты. Ол Черногориядағы Котор қаласының қамқоршысы және Мәскеудің қамқоршыларының бірі.

Респициус пен Нимфа

Латын шіркеуінде 10 қараша бұрын - ақ қасиетті Трифон мен басқа да екі қасиеттіге арналған мейрам күні болды. Римдік мартирологияда әлі де бар, бірақ Респиций мен Нимфа жоқ. 1005 жылы Флоридің монахы Теодорик ертерек жазылған аңыздарға сүйене отырып, Трифон туралы есеп жазды. Екеуінің де молдалары, Нимфа есімді қасиетті қыздың молдаларымен бірге Сассиадағы Киелі Рух ауруханасында сақталған. Бұл аурухананың шіркеуі кардиналдық титул болды, оны осы әулиелердің молдаларымен бірге папа Пий V 1566 жылы Сент-Августин шіркеуіне ауыстырды. Бір дәстүр бойынша, Нимфа (Нинфа) - IV ғасырдың басында өз сенімі үшін өлімге кесілген Палермолық қас қаһарман қыз. Аңыздың басқа нұсқаларына сәйкес, вандалдар Сицилияға шабуыл жасаған кезде, ол Палермодан Италия құрлығына қашып кетті және алтыншы ғасырда Савонада қайтыс болды. Оның аудармасының мерекесі 19 тамызда Палермода атап өтіледі. Кейбіреулер бұл есімді екі әулие болған деп санайды. 1624 жылға дейін Палермода төрт қамқоршы қасиетті бар еді, олардың әрқайсысы қаланың төрт негізгі бөлігінен. Олар - қасиетті Агата, Кирстенә, Нимфа және Оливия. Олардың суреттері Палермоның орталығында орналасқан Quattro Canti-де қойылған.