Кіріспе
Халықаралық экономикадағы түсінік, шамадан тыс тұтынудың кемшіліктерімен байланысты экономикалық шамадан тыс дамудың жалпы түсінігі Халықаралық экономикада шамадан тыс даму дегеніміз - шамадан тыс тұтынудың теріс салдарын қарастыратын жаһандық теңсіздік пен ластануды көру тәсілі. Ол "жетіспеушілік" деген түсініктің өзара құрамдас бөлігі ретінде бар. Негізгі даму теориясында "дамыған" мемлекеттердің, өңірлердің немесе мәдениеттердің болуы шешілуі қажет проблема ретінде қарастырылады. Мемлекеттер, өңірлер, мәдениеттер мен адамдар "дамыған жоқ" деп саналады, өйткені олар ағартушылықпен байланысты рационалдық, прогресс және заманауилық идеалдарын ұстанбайды. Ал, шамадан тыс дамудың негізі әлемдегі "дамыған" елдерге назар аударып, "неліктен байлар арасында шамадан тыс тұтыну даму мәселесі ретінде қарастырылмайды" деген сұрақтар қояды. Әлемде теңсіздіктің қалай және неге пайда болғанын сұрастыра отырып, адам әлемдегі теңсіздікті тудыруда "ашықтан дамыған" ретінде әлемдегі Солтүстіктің рөлі мен жауапкершілігін бағалай алады. Түрлі зерттеулерге сәйкес тұтыну адамдарды бақытты етпейді, керісінше батыстың экологиялық ізін арттырады. Артық даму қоршаған ортаға, әлеуметтік салаға, адам құқықтарына және әлемдік экономикаға үлкен әсерін тигізеді.
the general concept of economic overdevelopment
In international economics, overdevelopment refers to a way of seeing global inequality and pollution that focuses on the negative consequences of excessive consumption. It exists as the mutually constitutive counterpart to the more commonly known concept of 'underdevelopment'. In mainstream development theory, the existence of 'underdeveloped' states, regions or cultures is seen as a problem that needs to be solved. States, regions, cultures and people are considered 'underdeveloped' in that they do not adhere to ideals of rationality, progress, and modernity that are associated with the Enlightenment. In contrast, the framework of overdevelopment shifts the focus to the 'developed' countries of the global North, asking "questions about why excessive consumption amongst the affluent is not also seen foremost as an issue of development". By questioning how and why uneven development is produced in the world, one can evaluate the global North's role and responsibility as “overdevelopers” in producing global inequality. According to various surveys, consumption is seemingly not making people notably happy, but rather increasing the West's ecological footprint. Overdevelopment has a huge impact on the environment, the social realm, human rights, and the global economy.
Шығу тегі
Леопольд Кор 1977 жылы "Артық дамыған елдер: масштабтық экономиканың кемшіліктері" атты еңбегін жариялады. Артық даму - бұл артық тұтыну.
Кері нәтижелілік
Иван Ильич осыған ұқсас процесті сипаттап берді, оның нәтижесінде өнеркәсіп технологияны пайдалылық деңгейінен асырып, өнеркәсіптің күш-жігері оның алға қойған мақсаттарына саботаж жасайды. Илличтің айтуынша, мектепте оқыған адам есінен танып қалады, көлік қозғалысы тоқтап қалады, ауруханалар адам өлтіреді. Ильичтің ойынша, осы маңызды шектен өткен соң, өнеркәсіп өнімдері адамдарды өмір сүру, үйрену, қозғалу және дербес сауығу қабілетінен айырады, оларды өнеркәсіптің шамадан тыс даму шегінен тыс болмаған кездегідей білімсіз, оқшауланған және ауру қалдырады. Адамның күй-күйі төмендеуі, өнеркәсіптік даму кезінде "адамдар іс-әрекетке емес, тұтынуға үйретіледі, сонымен бірге олардың іс-әрекет аясы шектеледі". Контрөнімділік "Иллихтің ең түпнұсқалық үлесі" деп аталады.
Қоршаған ортаға әсері
Артық тұтыну "өте дамыған" және "өте дамымаған" өңірлерде теріс экологиялық әсерлерге әкеледі. "Жетістіктерден көрінетіндей, әлемдегі әр елде азаматтардың өмір сүру сапасының айтарлықтай айырмашылығы бар. Адам даму индексін қолдану арқылы, ол ұзақ өмір сүру, білім мен өмір сүру деңгейінен тұрады, деректер өмір батыстан шығысқа қарай нашарлайтынын көрсетеді, ең нашар жағдай Оңтүстік Азия мен Сахарадан оңтүстікке қарай Африкада. Сонымен қатар, осы зерттеу үшін арнайы әзірленген ЭДИ құрамасына сәйкес, қоршаған ортаға келтірілген зиянның бағалауы бай елдер қоршаған ортаны құртуды абсолюттік сандарға емес, тұтынудың жоғары үлгілеріне сәйкес келтіреді".
Колониялық кезеңнен кейінгі
Колониялық мұраның дамудың шамадан тыс дамуы негізінен "дағдарысты" және дамуды зерттеуді және оған байланысты пәндерді ұзақ уақыт бойы сипаттаған дамусыз әлемге ерекше назар аударғандықтан" қарастырылмаған. "Экономикадағы айналымдық және жиынтық себептілік капиталға бай аймақтар байығаннан байығанға дейін кедей аймақтар кедейленіп барады".
Жауаптар
Артық дамуға қарсы әрекеттерге де өсу қозғалысы, тұрақты даму, дамуға қарсы және басқа да жергілікті немесе жергілікті қарсылық қозғалыстары жатады. Әлемнің әр аймағында қолданылып жүрген әдістің бірі - халық санының шектелуі. Алоха 'Аина қозғалысы және Сапатиста Ұлттық азаттық қозғалысы сияқты жергілікті қозғалыстардың көбінесе даму, шамадан тыс даму және тұрақтылық туралы өз түсініктері бар. Олардың осы ұғымдардың нұсқалары экологиялық белсенділікпен жақындасады, бірақ көптеген маңызды жолдармен ерекшеленеді, олардың көпшілігі адамдар мен қоршаған ортаның нақты жерлердегі идеалды өзара байланысына қатысты.