Кіріспе

Феликс Баумгартнер (; 20 сәуір 1969 жылы туған) - Австриялық парашютші, батыл және BASE секіруші. Ол 2012 жылдың 14 қазанында стратосферадан гелий баллонынан Жерге секіріп, АҚШ-тың Нью-Мексико штатына Red Bull Stratos жобасының бөлігі ретінде қонуымен кеңінен танымал. Осылайша ол әлемдегі рекордты орнатты. Ол жерге көліктік күшсіз түсіру барысында жер бетіне қатысты дыбыс кедергісін бұзған алғашқы адам болды. Ол парашютпен секіруде жоғарыдан түсу, парашютсіз еркін құлау және парашютсіз жылдамдық бойынша рекордтар орнатты. Ол әлі күнге дейін соңғы екі рекордты ұстап тұрса да, біріншісі екі жылдан кейін, 2014 жылдың 24 қазанында Алан Юстас 135890 футтан (41419 м) секіріп кеткен кезде сындырылды. Баумгартнер өзінің мансабында орындаған каскадтардың аса қауіптілігімен де танымал. Ол Австрияның әскерінде парашютпен секіруді, соның ішінде кішкентай нысаналарға түсуді үйренді.

Өмірбаян

Феликс Баумгартнер Австрияның Зальцбург қаласында анасы Еваның қолында дүниеге келген. Оның кіші інісі Жерар. Бала кезінде ол ұшып, парашютпен секіруді армандаған. 1999 жылы ол Малайзияның Куала-Лумпур қаласындағы Петронас мұнарасынан секіріп, ғимараттан ең биік парашютпен секіру бойынша әлем рекордын бағындырды. 2003 жылы 20 шілдеде Баумгартнер арнайы жасалған көміртек қанатты қолдана отырып, ағылшын арнасынан парашютпен секірген алғашқы адам болды. Кристоф Арнспен бірге SKYRAY көміртек қанатын жасаған Альбан Гейслер Баумгартнердің секіруінен кейін ол қолданған қанаттың екі жыл бұрын Red Bull-қа (Баумгартнердің демеушісі) сатылған екі прототиптік SKYRAY қанатының көшірмесі екенін айтты. Баумгартнер Рио-де-Жанейродағы Құтқарушы Мәсіх мүсініне қол тигізіп, ең төменгі BASE секіру бойынша әлем рекордын орнатты. Бұл секіру BASE секірушілерінің арасында да дау тудырды, олар Баумгартнер мүсіннің биіктігін секіру биіктігі ретінде атап көрсетті, бірақ ол мүсіннің аяғынан төменгі беткейге түскен болса да, басқа BASE секірушілер бұған дейін мүсіннен секіріп, бірақ жариядан аулақ болған. Ол 2004 жылы 27 маусымда Францияда аяқталған Милло виадугынан BASE секіруді жасаған алғашқы адам болды. Ал 2006 жылы 18 тамызда Швециядағы Мальмёдегі Turning Torso ғимаратына парашютпен секіруді бастаған алғашқы адам болды. 2007 жылы 12 желтоқсанда ол Тайбэйдегі Тайбэй 101-нің 91-қабаттағы бақылау палубасынан рұқсатсыз BASE секіруді жүргізген алғашқы адам болды. Кейін Баумгартнерге Тайваньға қайта кіруге тыйым салынды.

Red Bull Stratos-тың құрамына кіреді

2010 жылдың қаңтар айында Баумгартнер ғалымдар тобымен және Red Bull компаниясының демеушісімен бірге гелий баллонын қолдана отырып, ең жоғары құлап түсуге тырысқаны туралы хабарланды.

Сынақ секірулері

2012 жылдың 15 наурызында Баумгартнер 2 сынақ секірудің біріншісін аяқтады. Секіру кезінде ол шамамен 3 минут 43 секунд еркін құлауда болды, парашютін ашқанға дейін жылдамдығы 100 м/с-тан асады. Жалпы, секіру шамамен сегіз минут сегіз секундқа созылды және Баумгартнер 96640 фут (29456 м) биіктіктен парашютпен қауіпсіз секіруді жүзеге асырған үшінші адам болды. 2012 жылдың 25 шілдесінде Баумгартнер жоспарланған екі сынақ секірудің екіншісін аяқтады. Баумгартнердің мақсатты биіктікке жетуіне 90 минут уақыт кетті және оның еркін құлауы парашюттері іске қосылғанға дейін 3 минут 48 секундқа созылды деп есептелді.

Негізгі секіру

Бастапқыда ұшу 2012 жылдың 9 қазанына жоспарланған болатын, бірақ ауа райының қолайсыздығына байланысты тоқтатылды. Ұшыру қайта жоспарланып, 2012 жылдың 14 қазанында өтті. Баумгартнер сол кездегі әлем рекордыннан секіріп, сол кездегі әлем рекордыннан құлап, финалда парашютпен секіріп, батысқа түсті. Бұл түсу кезінде Баумгартнер еркін құлаудың ең жылдам жылдамдығы бойынша рекорд орнатты. Баумгартнер еркін құлауда 4 минут 19 секунд болды, бұл уақыт 1960 жылы 16 тамызда ұстазы Джозеф Киттингердің секіруі кезінде орнатылған рекордтан 17 секундқа қысқа болды.

Секіруге арналған жаттығу

Баумгартнер бастапқыда секіру үшін қажетті қысымды костюмде уақыт өткізгеннен кейін клаустрофобиямен күресті, бірақ спорт психологы мен басқа да мамандардың көмегімен оны жеңді.

Audi Motorsport спорттық жарысы

2014 жылы Баумгартнер 2013 жылы Volkswagen Polo жарыстарында жарысқа шыққаннан кейін 2014 жылғы Нюрбургрингтің 24 сағатына Audi R8 LMS жүргізу үшін Audi Motorsport-қа қосылуға шешім қабылдады. Ол жарысқа дайындалу үшін тағы да күшті жаттығулар мен жаттығулар өткізді. Ол командаға жалпы есепте тоғызыншы орынға көтерілуге көмектесті.

Кәсіби бокс

Баумгартнер бір рет соғысып , жеңіп шықты .

Жеке өмір

2012 жылдың қазан айында Баумгартнерден Австрияның Kleine Zeitung газетінің сұхбатында саяси мансап оның болашақ өмірі үшін мүмкіндік болып табыла ма деп сұрағанда, ол "Арнольд Шварценеггердің мысалы" "демократияда ештеңе қозғала алмайтындығын" көрсетті және ол "жеке (экономиканың) секторынан келген тәжірибелі тұлғалар басқаратын [ ] орташа диктатураны" таңдайтынын айтты. Ақырында ол "саяси істерге араласпайтынын" айтты. 2012 жылдың 6 қарашасында Баумгартнер грек жүк көлігі жүргізушісінің бетін соққыға жыққаннан кейін, екі ер адамның арасындағы ұсақ-түйек пікірталастан кейін, айыппұл салуға және 1500 евро айыппұл салуға сотталды. 2016 жылдың қаңтар айында Баумгартнер босқындарға қарсы бірнеше сын пікір жариялап, Венгрияның премьер-министрі Виктор Орбанды Нобель сыйлығына ұсынуы үшін өзінің отанында сын жаңалықтарды жариялады. Кейін Баумгартнер оңшыл популистік Австрияның бостандық партиясының президенттікке үміткері Норберт Хоферді қолдады. 2016 жылдың 13 шілдесінде Facebook 1,5 миллион жанкүйерін қамтыған оның фан-парағын өшірді. Баумгартнер кейіннен "саяси элиталар" үшін "өте ыңғайсыз" болған болуы керек деп мәлімдеді. Австрия билігі Баумгартнерге спорттық салықтан жеңілдетуді ұсынбағаннан кейін, ол Арбонға (Швейцария) көшіп барды, содан кейін оның Зальцбургтегі үйі мен тікұшағы тәркіленді. 2014 жылдан бастап ол румындық тележүргізуші Михаэла Радулескумен қарым-қатынаста болды.

Сыйлықтар мен марапаттар

2012 жылы "Миллениум" номинациясында Bambi сыйлығын жеңіп алды. 2012 жылдың желтоқсан айында Баумгартнер Top Gear журналының "Жылдың еркектері" қатарына кірді. Ол Laureus World Action Sportsperson of the Year (2013 жылдың 12 наурызында) атағын алды. Ол 2013 жылы Spike Guys' Choice Awards-та Адамзат сыйлығын алды. Flying журналы оны 2013 жылы "Авиацияның 51 батыры" тізімінде 46-шы орынға ие етті; ол тізімдегі ең жас адам. Ол Be Global Fashion Network 2017 жылы ең сәнді ерлер рейтингісінде екінші орын алды.