Кіріспе

Локридегі көне мүсін, Италия Людовизи тағы - Оңтүстік Италиядағы Локридегі ерекше көне мүсін. Бұл нақты таққа емес, ағаш мүсін - ақ мәрмәр блогы, оның үш көрінетін жағында рельефтермен күрделі оюланған, оның негізгі бейнесі көптеген адамдар теңізден көтерілген Афродитаны бейнелейтін деп санайды. Ол б.з.д. 460-жылдардағы архаикалық және ерте классикалық стильдер арасындағы ауыспалы кезеңнен бастау алады. Қазіргі уақытта ол Римдегі Палаццо Альтемпс ұлттық мұражайында орналасқан. Тақтың 0,9 м биіктігі мен 1,42 м ұзындығын қамтитын орталық рельефі дәстүрлі түрде Афродита құдайы ретінде түсіндіріледі, оған екі Хора көмек береді. Дегенмен, бірегей иконография қиындықтар тудырады, бұл кейбір сарапшыларды басқа тақырыптарды болжауға итермелейді, мысалы, хтондық құдай Персефона немесе тіпті Гера Парфенос судан шығады. Бүйірдегі панелдер де түсіндіруге қиындық туғызады, біреуі - шапар иісі бар, бетін бүркемелеп алған әйел, екіншісі - екі флейтада ойнайтын қыз.

Сипаттама

Орталық рельеф әдетте теңізден көтерілген Афродита ретінде оқылады, бұл Венера Анадиомена (биіктігі 0,9 м, ұзындығы 1,42 м) деп аталатын мотив. Құдайына жағада тұрған екі қызметшісі Хора көмектеседі, олар оны белінен төмен қарай жасыратын, бірге ұстайтын матамен бүркеуге дайындалады. Екі жақтағы екі рельеф орталық суретшінің құпиясына жасырын түрде бет бұрады. Оң жақ рельефте сол қолындағы тимиатерионнан түтету затын ұсынатын, бүркенішпен жабылған әйел бейнеленген. Оң жақтағы тақтаның өлшемдері 0,87 м биіктік, 0,69 м ұзындықта. Екіншісінде жас жалаңаш қыз бейнеленген, ол бір тізесін екіншісіне тастап, аулос деп аталатын қос флейтада ойнайды; оның шашы шапанға байланған. Сол жақтағы тақтаның өлшемдері 0,84 м биіктік, 0,68 м ұзындығы. Субъектінің иконографиясы Антикиде теңдесі жоқ, сондықтан рельефтің өзі күмәнді. Қапталдағы қызметшілер таспен қапталған жерде тұрғандықтан, баламалы көзқарастар ұсынылды: пайда болатын фигура - бұл жердің жарығынан көтерілген хтондық құдайдың, мүмкін Персефонаның (Пандора да дәл осылай көрініс тапқан) немесе Тиринт қаласының маңындағы Канат суларынан қайта туылған Гера Парфенос.

Шығу тегі

Тақ 1887 жылы Римдегі Людовизи вилласының бұрынғы кең аумағынан табылды, онда Салусттың ежелгі бақтары орналасқан. Ол Вилла Людовизиге көшірілді, сондықтан оның аты. Людовизи - XVII ғасырдың басынан бері меценаттар мен коллекционерлер болып келген папалық отбасы. Қаржылық қиындықтар 1894 жылы Людовизи коллекцияларын Италия мемлекетіне сатуға мәжбүр етті. Вилла Людовиси аумағы жер телімдеріне бөлінді, көшелер орнатылды және аудан дамыды және өзгермелі түрде өзгерді. Объектінің бастапқы мақсаты, оның рельефтерінің мәні және оның жасалған жері туралы тұжырымдар талқыланады, бірақ 1982 жылы ол Калабриядағы Локридің маңында Марасадағы жаңадан зерттелген ғибадатханамен, яғни 480 жылы қайта салынған Афродитаның ионикалық ғибадатханасымен байланысты болды. Тақтың қайта құрылуы ғибадатхананың іргетасындағы қалған блоктарға дәл сәйкес келетіндігі көрсетілді және Локри Эпизефиридегі құлшылықтардың терракоталық ант тақталары немесе пиналары Таққа стильдік жағынан тек қана ұқсас екендігі айтылды.

Күмәндану

Бұл кезеңдегі әйелдердің ұқсас жалаңаш бейнелерінің болмауы және сурет жұмыстарының анатомиялық сәйкессіздіктері кейбір ғалымдарды оның шығу тегі мен шынайылығына күмән келтіруге итермеледі. 1996 жылғы мақалада сол дәуірдегі белгілі сурет жұмыстарының ықтимал шығарылымдары көрсетілген. Тақтың тарихын одан әрі күрделілендіретін оның қарсыласы, "Бостондық таққа" жатады. Бостонның Көркемсурет мұражайында орналасқан осы ұқсас жасақталған артефакт Людовизи тағына аукционнан кейін пайда болды. Кейбіреулер бұл Римнің шығармасы немесе тіпті 19-шы ғасырдың аяғында жасалған жалған деп болжайды. Бұл кезеңде (шамамен 460 ж.) әйелдер жалаңаш бейнеленген жалғыз суреттер аттик керамикасында кездеседі. Анатомиядағы және егжей-тегжейлі аномалияларды сынға алу және Людовиси танының шынайылығына күмән келтіру, мысалы, Пенелопаның Одиссейді жоқтап жылауының римдік кейінірек бейнесі классикалық мүсіндегі аяқтары қиылысқан әйелді бейнелейтін жалғыз иконологиялық тип болып табылады: Пенелопа толық киінген. Пенелопа (Телемахпен бірге) Одиссейдің Итакаға оралуын күтіп отырған, аяқтары қиылысқан (сол аяғы оң аяғы үстінде, сол жақтан қаралған) Аттик қызыл фигуралы скайфосында Киузиден, шамамен б.з.б. 440 ж. б. з.

Бостондық таққа

Людовизи тағына қарағанда аз жетістіктерге жеткен екіжүзді, Бостонның Көркемсурет мұражайындағы Бостон тағына, ол 1894 жылы Людовизи аукционынан кейін көп ұзамай пайда болды және оны Бостонға сыйға тартқан Эдвард Перри Уоррен сатып алды. 1996 жылы Венециядағы Грасси сарайында өткен конференцияда екі нысан салыстырылды. Егер бұл 1894 жылы жасалма болмаса, онда бұл гректің салдарын толықтыру үшін жасалған римдік мүсін болуы мүмкін. Метрополитен өнер мұражайының бұрынғы директоры Томас Ховинг Италиядағы бір өнер сатушысының Бостондағы қос тақты ұлы қалжыңгер Алсео Доссенаның қолынан шыққан деп айтқандығын еске алады.