Кіріспе
1929 жылы түсірілген Олександр Довженконың "Арсенал" фильмі - украин режиссері Олександр Довженконың 1929 жылы түсірілген бейсөз совет драмалық фильмі. Фильм 1917 жылғы Революциядан кейінгі оқиғаларды және содан кейінгі Ресейдің Азамат соғысын суреттейді. Бұл революциялық рух пен билік үшін күрес туралы өте символикалық және поэтикалық сурет. Фильмді ВУФКУ-ның Одесса кинофабрикасында оператор Даниль Демуцкий түсірді және Володимир Мюллер жасаған оригиналдік декорациялар қолданылды. Экпрессионисттік бейнелер, камералық жұмыс және түпнұсқа драма фильмді әдеттегі үгіт-насихаттан тыс алып кетті және оны украин авангард киносының ең маңызды туындыларының біріне айналдырды. Фильм 1928 жылы түсіріліп, 1929 жылдың басында жарық көрді. Бұл Довженконың "Украина трилогиясының" екінші фильмі, біріншісі Звенигора (1928) және үшіншісі Жер (1930). Фильм 1918 жылғы Ресей Азамат соғысындағы оқиғаға қатысты. Бұл оқиғада Киев Арсеналы жұмысшыларының Қаңтар көтерілісі Украина Халық Республикасының Орталық Радасына қарсы болшевиктер армиясына көмектесті. Кинотанушы Ванс Кепли кіші "советтік саяси фильмдердің бірі" деп санаған Довженконың соғыс кезіндегі ақымақтыққа көз жұмғаны (мысалы, бос траншеяға шабуыл жасау) Жан Ренуар мен Стэнли Кубриктің фильмдеріндегі бейбітшілік сезімдерін алдын ала болжайды.
Arsenal (Арсенал, Арсенал, also alternative title January Uprising in Kyiv in 1918) is a 1929 silent Soviet drama film by Ukrainian director Oleksandr Dovzhenko. The film depicts events following the 1917 October Revolution in Russia and the subsequent Russian Civil War, and is a highly symbolic and poetic portrayal of the revolutionary spirit and the struggle for power. The film was shot at Odessa Film Factory of VUFKU by cameraman Danyl Demutskyi and used original sets made by Volodymyr Muller. The expressionist imagery, camera work and original drama were said to take the film far beyond the usual propaganda and made it one of the most important pieces of Ukrainian avant garde cinema. The film was made in 1928 and released early in 1929. It is the second film in Dovzhenko's "Ukraine Trilogy", the first being Zvenigora (1928) and the third being Earth (1930). The film concerns an episode in the Russian Civil War in 1918 in which the Kiev Arsenal January Uprising of workers aided the besieging Bolshevik army against the Ukrainian People's Republic’s Central Rada council who held legal power in Ukraine at the time. Regarded by film scholar Vance Kepley, Jr. as "one of the few Soviet political films which seems even to cast doubt on the morality of violent retribution", Dovzhenko's eye for wartime absurdities (for example, an attack on an empty trench) anticipates later pacifist sentiments in films by Jean Renoir and Stanley Kubrick.
Сюжет
Басты кейіпкері - Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде патша әскерінде қызмет еткеннен кейін туған қаласы Киевке оралған Тимош есімді жас жұмысшы. Ол жұмысшылардың қанаушылыққа ұшырағанын, соғыстың және капиталистік жүйенің салдарынан болған өте кедейлікті көреді. Революция идеалдарына сүйенген Тимош большевистік қозғалысқа белсене араласады. Тимош және оның жолдастары Киевтегі жұмысшылар мен шаруаларды ұйымдастырып, билік басындағы буржуазияға қарсы көтеріліске дайындалады. Фильмде революция кезінде шиеленістің артуы, саяси интригалар мен таптық күрес, қаңтарда Киевтегі жұмысшылардың көтерілісі, Украина Халық Республикасының Борборлық Радасына қызмет ететін хаидамак жарымәскери топтарымен олардың қақтығысы және көтерілісшілердің қырғыны көрсетіледі. Бірқатар виньеттер қарапайым халықтың күресі, құрбандығы мен ерлігін бейнелейді. Пролетариаттың ұжымдық күші мен олардың қанаушы күштерден азат болу үшін күресі көрініс табады. Фильмде жұмысшы және буржуазия арасындағы қарама-қайшылық та бар, ол билеуші таптың қатыгездігі мен сыбайлас жемқорлығын көрсетеді. Арсенал туралы әңгіме сызықтық емес, оның хабарын жеткізу үшін поэтикалық және метафоралық бейнелерді қолданады. Фильмде революцияның рухын бейнелейтін символикалық көріністер бар, мысалы, казак жауынгерінің мүсіні өмірге келіп, алегорикалық өлім фигурасы. Сонымен қатар, фильмде тарихи мән-жайлар мен оқиғаның шынайы өмірдегі оқиғаларына ерекше көңіл бөліну үшін деректі фильмдер де бар.