Кіріспе
Гуденсберг - Германияның Гессен штатының солтүстігіндегі шағын қала. 1974 жылғы муниципальді реформадан кейін жақын маңдағы Деут, Диссен, Дорла, Глайхен, Маден және Оберворшюц ауылдары муниципалитетке кірді.
География
Гуденсберг Германияның Гессен штатындағы Швалм-Эдер округінде, Хабихтсвальд табиғи паркінің оңтүстік-шығыс шетінде, Кассельден оңтүстікке және Фритцлардан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Қаланың муниципалдық аумағы солтүстік пен солтүстік-шығыста Эдермюндемен, шығыста Эдер өзенінің төменгі ағысы бойымен жатқан Фелсбергтің құрамдас қауымдастықтарымен шектеседі. Емс өзенінің оңтүстігінде және оңтүстік-шығысында Фелсбергтің басқа бөліктері орналасқан. Оңтүстік, оңтүстік-батыста және батыста Фритцлар қауымдастығы орналасқан. Солтүстік-батыста Гуденсбергтің Глейхен қауымы Ниденштейнге жақын орналасқан; осы бағытта Оденбергтің артында (биіктік = ), Лангенберге (төмен таулар тізбегі) көтеріледі, олар Хабихтсвальд табиғи паркіне жатады.
Гуденсберг
Гуденсбергтің айналасындағы көптеген көне және ерте тарихи табылған жерлер бұл аймақта қазіргі уақытта шатилер деп аталатын адамдар өмір сүргенін көрсетті. Ламсбергте Россен мәдениетінің табылгалары ашылған. 1938 жылы Оденберг пен Гуденсберг арасында шамамен б.з.д. Каслер Круз қаласында 1899 жылы темір жол салынып жатқан кезде б. з. б. шамамен 1000 жыл бұрынғы жерленген сүйектері бар зират табылды. 10 ғасырда Гуденсбергтегі Хоф Воденсберг фермасы үш егістік ауыстырып егілетін. Гуденсбергтің өзі алғаш рет 1121 жылы құжаттарда аталып өткен. Қаланың атауы, бәлкім, көне формадан алынған, Wotansberg, Wōdanaz құдайынан кейін, оған Chatti ең жоғары құдай ретінде ғибадат етті. Орта ғасырларда төбеде қамал салынған және ол Обернбург деп аталды. Ол Гессен аймақтық графтарының (Гауграфен) орталығы болды. 1122 жылдан 1247 жылға дейін Гуденсберг Тюрингияның ландграфтарына тиесілі болды. Бұл жер өзінің гүлдену кезеңін бастан кешірді, оның алғашқы қала қабырғасы 1170 және 1180 жылдар аралығында салынған, ал 1254 жылы қала ретінде алғаш рет аталған. Тюрингияның бөлінуіне байланысты Гуденсберг Гессен Ландгравиатына түсті, ал 1277 жылы Генрих I Гуденсбергке жақын Мадер-Хайдеде Гессен Ландгравы болып жарияланды. 1300 жылы Ландграф Генрих I өзінің резиденциясын Гуденсбергтен Кассельге көшірді және Гуденсберг өзінің саяси және әкімшілік маңыздылығын жоғалтты. 1324 жылы Гюденсберг әлі де "Нидерландтың астанасы" деп аталды. 1365 жылы алапеспен ауыратын адамдарға арналған Heiliger Geist (Киелі Рух ауруханасы) ауруханасы құрылды. Майнц архиепископтығы мен Гессен Ландгравиаты арасындағы көптеген қақтығыстарда Гуденсберг Гессеннің негізгі базаларының бірі болды және нәтижесінде бірнеше рет зақымданды. 1387 жылы Гуденсберг пен Венигенбург (қалъа) бірақ Обернбург Майнц әскерлерімен тоналды. Қала бірнеше рет өрт апатына ұшырады. 1587 жылы қала абайсызда қираған. 1640 жылы Отыз жылдық соғыс кезінде қала император әскерлерімен тоналды; осы тонау кезінде философ және теолог Даниэль Ангелократер барлық дүние-мүлкін жоғалтты. 1626 жылы Тилли Гюденсбергте Гессен қалаларының Ландтагын шақырды. 1709 жылы Гессендік Карл Кассель (немесе Гессен Кассель) Мадер-Хайде қазба жұмыстарын ұйымдастырды, олар темір дәуіріндегі қоныстардың қалдықтарын жарыққа шығарды. Жеті жылдық соғыста әлі де ішінара сақталған Обернбург Джон Маннерс басшылығындағы британдық әскерлердің 1761 жылы бомбалауынан қатты зақымдалды. 1806 жылы француз әскерлері Обернбургтің қалған бөліктерін тонап, толығымен жойды. 1823 жылы қала қақпалары жол қозғалысына қауіп төндіргендіктен, бұзылған.
Қарыз
Құжаттарда Дюте туралы алғашқы сөз 1314 жылға дейін барады. 1665 жылы салынған үй әлі күнге дейін тұр. 18 ғасырда Дютте қоңыр көмір кеніші жұмыс істеді.
Тағамдар
Диссеннің алғашқы жазба есімі 1061 жылы жазылған.
Дорала
Емс өзенінде орналасқан Дорла 1040 жылы алғаш рет құжаттарда аталып өткен. Ауылдағы шіркеу 1718 жылы бағышталған.
Медлен
Шатилер сол аймақта өмір сүрген кезде Маден негізгі қала болған, ал Мадер-Стейнде олар өз заттарын сақтаған. Маденнің Mathanon in pago Hassorum ретінде алғаш рет 800 жылы Брессиарий Луллиде айтылған, бұл Маденді Гессеннің ең көне ауылдарының біріне айналдырды (кем дегенде құжаттамалық атау бойынша) және 2000 жылы ол 1225 жылдығын атап өтті. 1046 жылы Маден Маданум, 1061 жылы Мадена және 1295 жылы Майор Маден деп аталды. Император Ұлы Оттон Маденді Майнц архиепискобына сыйлады. Маденнің графы Вернер IV 1113 жылы Гукхагенге жақын Брейтенаудың бенедиктиндік монастырына негіз құрды. 1121 жылы Вернер қайтыс болғаннан кейін, басқару және меншік құқығы Гүлдендер Бургынан граф Гизо IV-ке өтті. Төменгі юрисдикцияны 14 ғасырдан бастап Альб. Лүгелин, Герлах фон Линне және фон Холзадель отбасы. Маден Гессен графлығының орталығы болды. 1325 жылы ол "Гессеннің округтік және мемлекеттік соты, оны Маден соты деп атайды" деп аталды. Мадендегі Воданштейн алғаш рет 1408 жылы аталып өткен. Маден мен Гуденсберг арасында тарихи маңызды Мадер-Хейде (Heide) орналасқан.
Обервершюц
Бұл аймақтағы тас балтаның табылуы біздің заманымызға дейінгі 3000 жыл шамасында Оберворшюц ауданында қоныстанған өте ерте мәдениетке куәлік етеді. Рим дәуірінің соңғы кезеңдерінде металл бұйымдарын табуға арналған римдік белбеудің германиялық бейнесі бар, бұл аймақта білікті шебердің бар екендігін көрсетеді. Алайда, ауылдың алғашқы құжаттық есімі 1074 жылға дейін Бурисузе атауымен айтылмаған. Кейінірек 1275 жылы ол вилла-супериор Vorskutheund ретінде және 1357 жылы Obirm Vorschütz ретінде аталды.
Ғимараттар
Қаланың үстінде, Шлоссбергтің басында, Обернбург ескі қамалының қираған жері жатыр. Ол қалада әлі күнге дейін қала қорғанысының бір бөлігі болып табылатын мұнара тұр. Биік төбеден саздағы, Мадер-Штейн, Ненкель және Оденберг (және басқа да таулар) тамаша көрінеді. Қаланың орталық бөлігінде түрлі тарихи ғимараттар бар, олардың көбі жартылай ағаштан жасалған үйлер, олардың ішінде ескі Амтхаус ренессанстық верандасымен, 1642 жылдан бастап, 1643 жылы салынған Рентхоф және қаланың ең көне ғимараты, 1596 жылы салынған Акербюргерхаус. Евангелистік шіркеу - 14 ғасырдағы готика стилі, 15 және 16 ғасырларда қосымшалар мен жөндеулер жүргізілді. Касселер-штрасседе, Фритзларер-штрассе бұрышында 1365 жылы алапеспен ауыратын адамдар үшін құрылған, бірақ 18 ғасырға дейін көптеген рет жаңартылған Киелі Рух ауруханасы орналасқан. Классицистік қала әкімдігі 1839 жылдан бастау алады. Сондай-ақ, Ескі қалада 18-19 ғасырлардағы тарихи қабір тастары бар ескі зират бар. Қонақ үй қабырғасындағы тасқа ат жамылғысының бедері қойылған. Бұл белгі Карл Македонскийдің аты қазір тасталып кеткен Карлскирхен ауылында, оның аттысы сонда соғысқа шыққаннан кейін осы тасқа басқанда жасады деп айтылады. Аңыз бойынша, жылқы Глисборнды осылай жасады, немесе бұрынғы аңыздар да бар.
Табиғи ескерткіштер
Диссеннің ең көрнекті жері - базальт тау - Шарфенштейн. Сонымен қатар галереялы қабір бар. Глисборн (немесе кейде Глисборн деп аталады) - бұл Шафенштейннің солтүстігіндегі қайнар көзі, ол шипагерлік күші бар және құдайлық шығу тегі бар деп сенетін шатилерге қасиетті орын болды. Гуденсберг қала орманында Лаутариус қабірі орналасқан. Бұл жаңа тас дәуірінен шыққан археологиялық нысан, оны Вартберг мәдениеті салған. Гюденсбергке жақын маңдағы көрікті тау шыңдары: Мадер-Штейн (Mader Stein) Маден-Хейдтің (Mader Heide) шетінде, Оденберг, Ненкель және Вартаберг.
Көлік
Гуденсберг А49 автобасында орналасқан. Гуденсбергті Кассель мен Фритцлармен, кейде Бад-Вилдунген мен Франкенбергпен біріктіретін экспресс автобус желісі бар.
Грифте-Гюденсбергер Клейнбань
Клайнбан "кіші" темір жол болды, операциялық тұрғыдан кіші; жол стандартты кеңістікте болды және пойыздар толық көлемде болды. Бұл жол 1898 жылы басталды, ал төрт стансасы бар ұзын желі 1899 жылы 15 шілдеде ашылды. Қызмет келесідей жүрді: Грифте, 0,00 км Халдорф, 2,58 км Диссен, 4,25 км Гуденсберг, 7,72 км 1954 жылдың 31 желтоқсанында желідегі жолаушылар қызметі тоқтатылды. Содан кейін тек Гуденсбергтегі қаптама машиналарын өндіруші ғана өз тауарларын жеткізу үшін желіді қолданды, тіпті апта сайын ғана. 1980 жылы жолдар алынып тасталды, ал темір жол беткейі қазіргі уақытта велосипедпен және жаяу жүру жолы ретінде қолданылады.
Grifte, 0.00 km
Haldorf, 2.58 km
Dissen, 4.25 km
Gudensberg, 7.72 km
Passenger services on the line were terminated on 31 December 1954. Thereafter, only a packaging machine manufacturer from Gudensberg used the line to ship his wares, and even then only weekly. The tracks were removed in 1980, and the railway embankment is nowadays used as a cycling and hiking path.
Кәсіпорындардың құрылуы
Дупон бисквиттері, GTS Stanztechnik, Вебер Нетце, DPD Lager 34, Столле.
Білім
Қалада үш балабақша, екі бастауыш мектеп (оның бірі Оберворшюцте), мектеп обсерваториясы бар бір жалпы білім беретін мектеп, арнайы мектеп және медиа орталық бар.