Кіріспе

Ежелгі грек және римдік сарбаздар қолданған қалқанның түрі жәндіктің анатомиялық құрылысы Классикалық антикалық әскери қызметте клипеус (; Ежелгі грек: ἀσπίς) грек гоплиттері мен римдіктер жауларының соққысынан қорғау үшін қолдарында ұстаған қорғаныш бронь бөлігі ретінде киген үлкен қалқан болды. Оның ортасында бір темір не басқа бір металл бұрандасы бар, ұшы өткір болатын. Клипеус ертедегі асписке аз-кем ұқсас болды.

Өнер саласында

Ежелгі Плиний де ата-бабаларының бюст суреті клипеусқа суреттеліп, ғибадатханаға немесе басқа да қоғамдық орындарға іліну салтын сипаттаған. Осыдан бастап саркофагтардағы медальондағы және басқа да формалардағы дөңгелек басрельефтер imago clipeata немесе "clipeus портреттері" деп аталады, бұл термин әдетте римдік өнермен шектеледі.

Римдіктер қолданысы

Клипеусты Рим империясы мен алғашқы республика кезінде римдіктер қолданған, бірақ кейінгі Рим республикасында легионерлік скутуммен, дөңес төртбұрышты қалқанмен алмастырылды. Алайда, III ғасырдағы дағдарыс кезінде скотч жоғалып кетті. Барлық әскерлер қосымша овалды (ал кейде дөңгелек немесе алты бұрышты) қалқанды (парма немесе клипеус) қабылдады. Дура Европос пен Нидам Мозеден табылған қалқандар тік тақтадан жасалған, тақталар жабыстырылған, ішкі және сыртқы беттері боялған былғарымен қапталған. Қалқанның шеттері тігілген шикі термен байланған, ол кептіргенде қысқарып, құрылымдық біріктіруді жақсартты. Сондай-ақ, бұл қалқан Римнің бұрынғы қалқандарында қолданылған мыс қорытпасының жиегінен жеңіл болған. Латын тілінде "батырлық қалқаны" дегенді білдіретін "клипеус виртутис" ордені Августқа "батырлығы, мейірімділігі, әділдігі мен діндарлығы" үшін сенаттың атынан берілді және Юлия Куриясында көрініс тапты.