Кіріспе

5 6 7

6 жыл – юлиан күнтізбесі бойынша жұма күні басталатын кәдімгі жыл. Рим империясында бұл жыл Лепид пен Луций Аррунтийдің консулдық жылы ретінде белгілі болған (немесе, сирек жағдайда, 759 Ab urbe condita). "Б.з. 6" деген жыл санасы ерте ортағасырлық кезеңде, Anno Domini күнтізбесі Еуропада жылдарды атаудың басым әдісі болған кезде пайда болды.

Рим империясы

Римдегі апатты өрттен кейін, бастапқыда тек бостандық алғандар жұмыс істейтін күзетшілер жүйесі – вигилес, Принцепс Август тарапынан қаладағы өрт оқиғаларына жылдам жауап беру үшін құрылды. Римде азық-түлік тапшылығы болғандықтан, Август халыққа бөлінетін астық мөлшерін екі есеге арттырып, өз құлдары мен үй ішін жіберді және Сенатты белгісіз мерзімге үзіліске жіберді. Принцепс Август зейнеткерлікке шыққан легион ветерандарына сыйлық төлеу мақсатында aerarium militare (170 миллион сестерций) қазынасын құрды. Бұл мұраға салынатын 5% салық есебінен қаржыландырылды, бұл жүйені Юлий Цезардың естеліктерінде ұсынған деген пікір бар. Римдегі Кастор мен Поллюкс храмы Тиберийге қайта бағышталды. Римдегі үгіттеме науқаны Принцепс Август тарапынан тоқтатылды. Публий Плавтий Руф айыпталып, бірақ қылмыста кінәлі емес деп танылды. Принцепс Август өзінің асырап алған ұлдарының бірі – Агриппа Постумды Планазия аралына қуды. Тиберий Карнунтумды Марободусқа қарсы операциялардың базасы етіп алды; Рим легионы XX Валерия Виктрикс Тибериймен бірге Маркоманндарға қарсы шайқасты. Римдік бекіністің салынуы Висбаден қаласының пайда болуын білдіреді. Далмация мен Паннониядағы Иллирия тайпалары көтеріліс жасап, Bellum Batonianum немесе Ұлы Иллирия көтерілісін бастады. Іллирияға жіберу үшін Римде бостандық алғандар мен құлдардан әскер жиналды. Гай Цецина Северус Моэзияның губернаторы болып тағайындалды және Bellum Batonianum немесе Ұлы Иллирия көтерілісінің алғашқы шайқастарына белсенді қатысты. Марк Плавтий Сильван Галатия мен Памфилияның губернаторы болып тағайындалды және Памфилиядағы Исаврлардың көтерілісін басты. Самария, Иудея және Идумея этнорхы Ирод Архелай тақтан алынып, Галлиядағы Виеннеге жер аударылды. Иудея мен Моэзия Рим провинцияларына айналды. Кириний Иудеяда халық санағын жүргізді (Жозефтің сөзіне сүйенсек), бұл провинцияда Галаилеялық Иуда басқарған көтеріліске әкелді, оған парызшыл Задок қолдау көрсетті. Көтеріліс басылып, көтерілісшілер айқышталды, бірақ бұл Зелоттар қозғалысының пайда болуына себеп болды, олардың мүшелері Яһуди дінінің Құдайын жалғыз егесі деп есептейді.

Қытай

Қаңтар – Осы айда Марс планетасы Айдың артына кеткендіктен, кейбір қытайлар жас, ауырып жатқан император Пинг Дидің өмірі үшін қорқады. 3 ақпан – Бала император Пинг Ди 14 жасында күтпеген себептермен қайтыс болады; Ван Манг жалғыз өзі жаңа императорды – 2 жасар Рузи Инды таңдайды, соның арқасында Хан әулетінің Жуше дәуірі басталады. Мемлекеттік қызметке үміткерлер мемлекеттік қызмет емтиханынан өтуі керек. Императорлық Лю әулеті Ван Мангтың ниетіне күдікпен қарап, Рузи Ин билік құрған жылдары аграрлық көтерілістерге ұйымдастырады. Бірінші көтерілісті Ан Чун маркизі Лю Чонг бастады, ол мамыр немесе маусым айларында шағын күшпен көтеріліс жасады.