Кіріспе

1843 жылы жарық көрген Ирландиялық романтикалық опера "Богемиялық қыз" - Майкл Уильям Балфтың Альфред Баннның либреттосымен жазған Ирландиялық романтикалық опера. Сюжеттің негізі Мигель де Сервантестің "Ла гитанилла" атты ертегісі. Бұл шығарманың ең танымал ариясы - "Мен мраморлы залда тұрғанымды армандадым" ("I Dreamt I Dwelt in Marble Halls") - онда басты кейіпкер Арлин өзінің балалық шағындағы күңгірт естеліктерін баяндайды. Оны көптеген суретшілер жазған, ең танымал - Джоан Сазерленд, сонымен қатар норвегиялық сопрано Сиссел Киркьебо және ирланд әншісі Енья.

Өнер тарихы

Опера алғаш рет Лондонда 1843 жылы 27 қарашада Дрюри Лейн театрында қойылды. Бұл қойылым 100 түннен астам уақыт бойы көрсетіліп, әлем бойынша көптеген қайта жаңғырулар болды, соның ішінде: Нью-Йорк қаласы (25 қараша 1844), Дублин (1844) және Филадельфия (1844). Бальфтың өмірінде бірнеше нұсқасы әр түрлі тілдерде сахналанды. Неміс нұсқасы, Die Zigeunerin, 1846 жылы Венада премьерасы болды, итальяндық бейімделу және аударма, атымен La zingara, бастапқыда 1854 жылы Триестте сахналанды, ал ақырында төрт актілік француз нұсқасы, La Bohémienne, 1862 жылы Руанда монтаждалды, композитор Жюль Массенет, сол кезде 20 жаста, және циган патшайымы рөлінде атақты меццо-сопрано Селестин Галли Мари. Егер Die Zigeunerin неміс тілі мен мәдениеті елдерінде кең таралған болса, La zingara көбінесе ағылшын тілінде сөйлейтін қалаларда, мысалы Лондон, Дублин, Нью-Йорк, Бостон және Сан-Францискода қайта жаңғырды. 1858 жылы Лондондағы Ежесі Театрында "Ла Цингара" қойылымы өте сәтті өтті, ол үшін Бальф елу фунт стерлингтің қосымша чегімен марапатталды, Мариетта Пиколомини, Мариетта Альбони және Антонио Джуглини ойнады. Опера "Британияның гастрольдік компанияларының репертуарында 1930 жылға дейін болды және 1932 жылы Садлерс-Уэллсте қайта жаңғыртылды". Екінші дүниежүзілік соғыстан бастап, 1951 жылы Ковент-Гарденде Дэннис Арунделдің қойылымында Бичем дирижерлік және Роберта Петерс, Энтони Марлоу, Джесс Уолтерс, Эдит Коутс, Хоуэлл Глинн және Мюррей Диккиден тұратын актерлік құраммен, 1978 жылы Ирландияда Уотерфорд халықаралық жеңіл опера фестивалінде Белфаст опера қоғамы, 2006 жылы Солтүстік Ирландияда Стрэнгфорд қаласындағы Каслворд операсы және 2008 жылы Англияда Хаслемер қаласындағы Opera South операсы.

Рөлдер

Роль:Тіл түріПремьерлік актерлік құрам, 27 қараша 1843 ((Кондуктор: Майкл Уильям Балф)) Арлин, граф Арнхаймның қызысопрано Мисс Пэйн (1-акт);Елизавета Рейнфорт (2-акт) 3), поляк қашқан теноріТаддейс, поляк қашқан теноріУильям ХаррисонАрнхайм барритоныКонрадо БорраниЦыганның ханымы контральтоАбигаил Элизабет БеттсДивильсхоф, циганның басшысыБасс Джордж СтреттонФлорештейн, графтың немересіДжеймс ХадсонБуда, Арлиннің көмекшілеріПроно Мисс ПэйнГарда басс ХоуэллОфицеріДжон БинджГипсиБірінші ЖипсиБиртіЕкінші ЖипсиТ. Риджвей

1-ші акті

Польшалық дворян Таддеус Австрияға жер аударылғанда, цыган тобына қосылады. Ол Арнхайм графтың сәби қызы Арлинді еленнің өлтіруінен құтқарады. Граф, ризашылығын білдіріп, оны қонақасына шақырады, онда Таддей Австрия императорының мүсініне тост айтудан бас тартып, шараппен шашып, өзінің досы Дивлсхоуфтың көмегімен ашуланған қонақүйден қашып кетеді.

2-ші акті

Он екі жыл өтті. Арлин өзінің асыл отбасын есіне түсіре алмайды. Ол Таддеуспен бірге, бірақ Циган патшайымы да оны жақсы көреді. Арнхаймның немересі Флорештейн Арлинге ғашық болады (оны танымайды), бірақ королева Флорештейден ұрланған медальонды Арлинге отырғызады. Флорестайн медальонды таниды да, оны тұтқындатады. Ол граф алдында сотталады, ол оның қолында еленнің шабуылынан қалған таңбасын таниды.

3-ші акт

Арлин әкесі сарайдағы балалық шақта, ол өзінің ромалық тәрбиесі мен шынайы махаббатына деген құштарлығын сезінеді. Таддей терезе арқылы қамалға кіреді де, оның қолын сұрап жалбарынады. Ол он екі жыл бұрын қорлаған графтың сенімін жеңіп, граф оларға батасын береді. Циган патшайымы Таддеусті қамалға дейін аңдып, сол терезе арқылы Арлинді мылтықпен өлтіріп, Таддеусті ұрлап алуға тырысады. Алайда, ол өз жоспарын орындамас бұрын, Devilshoof қаруды оның қолынан тартып алуға тырысады және ол қақтығыста кездейсоқ қаза табады.

Фильм нұсқалары

1922 жылы Британияда үнсіз фильм түсірілді. Элен Терри сахналық актриса ретінде танымал, соңғы рет экранда бала күтуші Буда ретінде көрінді. Айвор Новелло Таддеусті, Глэдис Купер Арлинді, ал С. Обри Смит Девлсхопты ойнайды. Операның қысқа дыбыстық нұсқасы 1927 жылы Ұлыбританияда түсірілді, оның басты рөлдерін Паулин Джонсон Арлин және Герберт Лэнгли Таддеус ретінде ойнады. Ең танымал нұсқасы, сөзсіз, 1936 жылы толық метражды Лорел мен Харди фильмі, ол ашылу кредиттерінде "Богемиялық қыздың комедиялық нұсқасы" деп сипатталған. Лорел мен Хардидің кейіпкерлері сахналық операда пайда болмайды, Таддеус фильмде де пайда болмайды. "Гитанилла" үш рет түсірілді, бірақ ешқашан ағылшын тілінде түсірілмеген.