Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мандау - Борнеодағы даяқтар халқының дәстүрлі қаруы. Бұл жерді бидайу, ибан және пенан халықтары арасында Паранг Иланг, кайан халықтары арасында Малат немесе кениях халықтары арасында Байенг немесе Лун Бавангтың Бандау немесе лундайхтың Пелепет / Фелепет деп те атайды. Мандау негізінен салтанатты түрде өтеді. Алайда, Ambang деп аталатын аздаған күрделі нұсқасы күнделікті практикалық құрал ретінде қолданылады. Адамдар басқа тайпаларға шабуыл жасауға жиналатын және түрлі мерекелерде пайдаланылатын бас жиналатын бас аулау рәсімімен байланысты Мандау өзі де өнер туындысы, сонымен қатар қару болып табылады.
Traditional weapon of the Dayak people of Borneo
Mandau is the traditional weapon of the Dayak people of Borneo. It is also known as Parang Ilang among the Bidayuh, Iban and Penan people, Malat by the Kayan people or Baieng by the Kenyah people or Bandau by Lun Bawang or Pelepet/Felepet by Lundayeh. Mandau is mostly ceremonial. However, a less elaborate version called Ambang is used as an everyday practical tool. Associated with the Headhunting Ceremony, where people would gather to attack other tribes, and gather heads to be used in various festivities, Mandau is both a work of art in itself and a weapon.
Сипаттама
Мандауның ерекшелігі - оның бесігі бір жағынан дөңес, екінші жағынан біршама қуыс. Оның көбі қалың металдан, сәнді шараптан және мыстан жасалған. Тұтқаның тұтқасы жануар мүйізінен, мысалы, бұғы мүйізінен жасалады, бірақ адам сүйектері мен хош иісті ағаштан жасалған кейбір түрлер де табылған. Қолына және қолына қалың қауырсын киіп, қалың қауырсынмен қапталған. Кескіндемелердің егжей-тегжейі тайпадан тайпаға әр түрлі, бірақ көбінесе тіршілік иелерін бейнелейді немесе егер адам сүйектері қолданылса, антропоморфты құдайлар. Мандау көбінесе кесу пышағымен бірге жүреді, оны әдетте Пизау раут деп атайды.
Characteristics for the Mandau is that the blade is shaped convexly on one side and somewhat concavely on the other side. The blade is mostly made of tempered metals, with exquisite vine works and inlaid brass. The hilt is made from animal horns, such as deer's horns, although some variations with human bones and fragrant wood also have been found. Both the hilt and scabbard are elaborately carved and plumed. Details of carvings vary from tribe to tribe, but mostly depict creatures or, if human bones were used, anthropomorphic deities. A Mandau is often accompanied with a whittling knife, generally referred to as Pisau raut.
Амбанг
Амбанг - қарапайым болаттан жасалған мандау үшін қолданылатын термин. Көбінесе оны естелік ретінде де жасайды. Мадаумен таныс емес адамдар, мадау мен амбанның айырмашылығын ажырата алмайды, өйткені олар бір-біріне ұқсас көрінеді. Алайда, бұл екеуі өте ерекше. Егер егжей-тегжейлі қарастыра отырып, айырмашылықтар өте айқын болады, өйткені ойып жазылған жазулар бесіктен кездеседі және ол алтынмен, мыспен немесе күміспен қапталған. Мандаудың ең мықты және икемді жиегі бар, өйткені мандауды шебер теміршілермен қаланған тау-тастан алынған темір рудасынан жасалады. Ал амбанг кәдімгі болаттан жасалған.
Ambang is a term used for Mandau that is made from common steel. Often it is also made as souvenir. For the untrained eye and those who are not familiar with the Mandau, will not be able to distinguish the difference between a Mandau and an Ambang because of the outlook appearance that looks almost similar. However the two are actually very different. If one examines in detail, the differences are very obvious that the engravings can be found on the blade and it is embedded with gold, copper or silver. The Mandau holds a stronger edge and with flexibility, as it is said that the Mandau is made from iron ore obtained from rocky mountains forged by skilled blacksmiths. Whereas the Ambang is made from ordinary steel.
Танымал мәдениетте
Даяқ мәдениетінің символы ретінде мандау әртүрлі жолдармен суреттеледі. Индонезияның Шығыс Калимантан, Батыс Калимантан және Орталық Калимантан провинцияларының эмблемасында мандау бейнеленген. Мандау Талаванг Панкасила жарымәскери ұйымы қарудың атымен аталды. Индонезиядағы Кодам VI/Мулаварман және Кодам XII/Танжунгпура әскери командаларының белгілерінде де мандау бейнеленген.
As a symbol of Dayak culture, mandau is frequently depicted in various ways. Indonesian provinces of East Kalimantan, West Kalimantan, and Central Kalimantan all featured mandau in their provincial emblem. Paramilitary organization Mandau Talawang Pancasila was named after the weapon. Insignia of military command Kodam VI/Mulawarman and Kodam XII/Tanjungpura in Indonesia also featured mandau.