Кіріспе
Балалық семіздік пен бірнеше мүшелердің жұмыс істемеуін қамтитын сирек кездесетін генетикалық аурулар Альстрем синдромы (АС), сондай-ақ Альстрем- Холлгрен синдромы деп аталады, бұл өте сирек кездесетін аутосомалық рецессивті генетикалық ауру, балалық семіздік пен бірнеше мүшелердің жұмыс істемеуін сипаттайды. Симптомдарға 2- типті диабеттің ерте пайда болуы, соқырлыққа әкелетін конус таған дистрофиясы, сенсорлы- жүйкелік есту қабілетінің төмендеуі және кеңейтілген кардиомиопатия жатады. Эндокриндік бұзылулар, мысалы гипергонадотрофты гипогонадизм және гипотиреоз, сондай-ақ гиперинсулинемиядан туындайтын нигрикантты акантоз сияқты. Алстрем синдромы бар адамдардың жартысында дамудың кешігуі байқалады. Ол ALMS1 генінің мутацияларына байланысты, ол жасушалық қылшықтардың пайда болуына қатысады, сондықтан Альстрем синдромы - бұл қылшық ауруы. 2015 жылға дейін ALMS1-де кем дегенде 239 ауруды тудыратын мутациялар сипатталған. Альстрем синдромы кейде Бардет-Бидель синдромымен шатастырылады, бұл ұқсас симптомдарға ие тағы бір цилиопатия, бірақ Бардет-Бидель синдромы оның симптомдары кейінірек пайда болады, оған полидактилия кіреді және ББС гендеріндегі мутациялар себеп болады. Альстрем синдромын емдеу мүмкін емес. Емдеу жеке симптомдарға бағытталған және диета, түзету линзалары, есту аппараттары, диабет пен жүрекке қарсы дәрілер, бүйрек немесе бауыр жетіспеушілігі жағдайында диализ және трансплантация болуы мүмкін. Алстройм синдромымен ауыратын адамдар 50 жастан аспайды. Кем дегенде 900 жағдай тіркелді. Оны алғаш рет швед психиатры Карл Генри Альстрем және оның үш серіктесі Б. Холгрен, И. Б. Нильсон мен Х. Асандер, 1959 жылы.
Alström syndrome (AS), also called Alström–Hallgren syndrome, is a very rare autosomal recessive genetic disorder characterised by childhood obesity and multiple organ dysfunction. Symptoms include early onset type 2 diabetes, cone rod dystrophy resulting in blindness, sensorineural hearing loss and dilated cardiomyopathy. Endocrine disorders typically also occur, such as hypergonadotrophic hypogonadism and hypothyroidism, as well as acanthosis nigricans resulting from hyperinsulinemia. Developmental delay is seen in almost half of people with Alström syndrome. It is caused by mutations in the gene ALMS1, which is involved in the formation of cellular cilia, making Alström syndrome a ciliopathy. At least 239 disease causing mutations in ALMS1 have been described as of 2015. Alström syndrome is sometimes confused with Bardet–Biedl syndrome, another ciliopathy which has similar symptoms, but Bardet–Biedl syndrome tends to have later onset in its symptoms, includes polydactyly and is caused by mutations in BBS genes. There is no cure for Alström syndrome. Treatments target the individual symptoms and can include diet, corrective lenses, hearing aids, medications for diabetes and heart issues and dialysis and transplantation in the case of kidney or liver failure. Prognosis varies depending on the specific combination of symptoms, but individuals with Alström syndrome rarely live beyond 50. At least 900 cases have been reported. It was first described by Swedish psychiatrist Carl Henry Alström and his three associates, B. Hallgren, I. B. Nilsson and H. Asander, in 1959.
Себеп
Альстрем синдромы 2- хромосоманың қысқа бұрышында орналасқан ALMS1 генінің (2p13.2) мутациясынан пайда болады. Гендік мутация аутосомалық рецессивті белгі ретінде мұраланады. Бұл дегеніміз, ата-ананың екеуінде де ALMS1 генінің ақаулы көшірмесі болуы керек, тіпті ата-аналар аурудың белгілері мен белгілерін көрсетпесе де, балаларында синдром болуы мүмкін. ALMS1 генінде ALMS1 деп аталатын белгілі бір белокты кодтау нұсқаулары бар. Осыдан кейін ақуыз цилиарлық функция, жасушалық циклді бақылау және жасушааралық тасымалдауға қатысады. Сонымен қатар, ақуыздың экспрессиясы ағзаның барлық тіндерінде болады. Ол тіршілік ағзасындағы барлық жасушаларда кездесетін ырғақтардың дұрыс жұмыс істеуіне, сақталуына және қалыптасуына әсер етеді. 2015 жылға дейін ALMS1-де кем дегенде 239 ауруды тудыратын мутациялар сипатталған.
Диагностика
Алстрем синдромын клиникалық тұрғыдан нәресте кезінен анықтауға болады, бірақ көбінесе ол өте кеш анықталады, өйткені дәрігерлер симптомдарды жеке проблемалар ретінде анықтауға бейім. Қазіргі уақытта Альстрем синдромы клиникалық тұрғыдан диагностикаланады, өйткені генетикалық тестілеу қымбат және шектеулі түрде қол жетімді. Отбасылық және жеке медициналық тарих қажет. Адамның денсаулығы туралы ақпарат өте маңызды, өйткені ол генетикалық диагнозға жол ашады. Генетикалық ауруларды анықтау үшін зертханалық зерттеулер, әсіресе генетикалық зерттеулер жүргізіледі. Генетикалық тестілеудің кейбір түрлері молекулалық, биохимиялық және хромосомалық. Басқа зертханалық зерттеулер арқылы несеп пен қандағы белгілі бір заттардың мөлшерін өлшеу мүмкін, бұл да диагнозды анықтауға көмектеседі.
Қарым- қатынас бұзылулары
Генетикалық зерттеулердегі соңғы зерттеулер бұрын медициналық әдебиетте байланысты деп анықталмаған көптеген генетикалық аурулардың, генетикалық синдромдар мен генетикалық аурулардың, шын мәнінде, кеңінен өзгеріп отыратын, фенотиптік байқалатын аурулардың генетикалық түпкүлкілі себептерімен тығыз байланысты болуы мүмкін екенін көрсетті. Сонымен, Альстром синдромы - бұл цилиопатия. Басқа белгілі цилиопатияларға бастапқы цилиарлық дискинезия, Бардет-Бидл синдромы, поликистоздық бүйрек және бауыр аурулары, нефронофтиз, Меккель-Грубер синдромы және ретинаның кейбір дегенерациясы жатады.
Алдын алу
Алстрем синдромының алдын алу басқа аурулар / синдромдармен салыстырғанда қиын деп саналады, өйткені бұл тұқым қуалайтын жағдай. Алайда, Альстрем синдромы бар отбасылық тарихы бар ата-аналар үшін басқа да мүмкіндіктер бар. Генетикалық тестілеу мен кеңес беру жеке адамдар генетикалық кеңесшімен кездесуі мүмкін, онда олар аурумен ауыратын балалардың тәуекелдерін талқылайды. Генетикалық кеңесші адамның балалы болуына дейін ALSM1 ақаулы генінің бар-жоғын анықтауға көмектеседі. Генетикалық кеңесшілердің кейбір сынақтары қариялық желшіктерден (CVS) үлгі алу, имплантацияға дейінгі генетикалық диагностика (PGD) және амниоцентез. ПГД кезінде ұрықтар ALSM1 генін тексереді және тек зақымданбаған ұрықтар ғана ин витро ұрықтандыру арқылы имплантация үшін таңдалуы мүмкін.
Емдеу
Альстрем синдромын емдеу мүмкін емес, бірақ оны емдеудің мақсаты - аурудың белгілерін азайту және одан әрі асқынудың алдын алу. Бұл емдеу мақсаттарының кейбіреулері мыналарды қамтиды: Жүрекке арналған дәрілер: ангиотензинді түрлендіру ферментінің (АЖФ) ингибиторлары, диуретиктер, дигоксин және бета- блокаторлар кардиомиопатия мен жүрек жетіспеушілігін емдеуге көмектесуі мүмкін.
Heart medications: Angiotensin converting enzyme (ACE) inhibitors, diuretics, digoxin and beta blockers may help with the management of cardiomyopathy and heart failure.
Зерттеу
Бар-Харбордағы (Мэн штаты, АҚШ) Джексон зертханасы Ұлыбританияның Саутгемптон университетімен бірге Альстрем синдромына жауапты бір генді (ALMS1) оқшаулады.