Кіріспе

Джон Бойл О'Райлидің 1879 жылғы романы және 1913 жылғы австралиялық фильм Моондин - Джон Бойл О'Райлидің 1879 жылғы романы. Бұл фильм Батыс Австралияның қашқан тұтқыны және қылмыскер Моондин Джоның өміріне негізделген. Бұл Батыс Австралияда орын алған алғашқы көркем роман деп саналады. 1913 жылы Мельбурн кинорежиссері В. Дж. Линкольн осы есімді үнсіз фильм түсірді.

Өмірбаян

О'Райли - Батыс Австралияға тұтқын ретінде әкелінген фениан революционері. Батыс Австралиядағы жазалау жүйесінде болған кезінде. Батыс Австралияда он үш ай болғаннан кейін О'Райли американдық "Газель" кит аулау кемесімен колониядан қашып кетті. Ол 1869 жылы Америкаға келіп, Бостонға қоныс аударды, онда өзін құрметке ие журналист, газет редакторы, романист және ақын ретінде танытты, кейіннен 1876 жылы Батыс Австралиядан келген алты фениандық сотталғандарды құтқаруды ұйымдастырды. О'Райли 1868 жылы Банбериде орналасқан кезде ол 1867 жылы Фримантель түрмесінен қашып шыққаннан кейін биліктен қашып жүрген тұтқын Джозеф Болито Джонстың, яғни Моондин Джоның ерліктері туралы естій бастады. 1869 жылы О'Райлидің қашып кетуі Джонстың қашып кету оқиғаларынан алған әсеріне байланысты болды. О'Райли 1869 жылдың ақпан айында сотталған лагерінен қашып шыққаннан кейін бір аптадан кейін Джонс Перттегі Хоутон шарапханасының жертөлелерінде тұтқындалды, ол түрмеге қайтарылды, бірақ 1871 жылы оған жолдама берілді. О'Райли "Мундинді" жариялаған кезде Джонс Фримантл қаласында Луиза Хернмен үйленген болатын және Оңтүстік Крест маңында алтын іздеп жүрді. Ол өмірінің қалған уақытында романның басты шабыт көзі екенін білмейтін шығар.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Мундин Джо - қатыгез қылмыстық жүйе құрбаны болғаннан кейін қашып құтылған тұтқын. Ол қашып жүрген кезде, ол үлкен алтын кен орнының құпиясын бөлісетін аборигендер тайпасымен достық қарым-қатынас жасайды. Жо жаңа байлығын пайдаланып, Англияға оралады және Уайвилл деген жалған есіммен қадірлі гуманитарлық адам болады. Қылмыстық реформаны жүзеге асыруда тәжірибелі деп танылған ол, ақыр соңында, батыс Австралияға колонияның қылмыстық жүйесін реформалауға көмектесу үшін жіберіледі. Осылайша ол бірнеше қосалқы сюжеттерге, соның ішінде өз баласын өлтіргені үшін кінәлі деп айыпталған Элис Уолмсли есімді жас әйелге қатысты іске араласады. Уайвилл / Мундин Алисаны жалған түрмеден құтқаруға қол жеткізеді, Батыс Австралияның қылмыстық жүйесін реформалауға көмектеседі және Алиса мен Шериданды орман өрттерінен құтқару үшін өлмес бұрын басқа да көптеген керемет мақсаттарға қол жеткізеді.

Мұра

2019 жылы Фримантл қаласында О'Райлидің қашып кетуінің 150 жылдығына арналған фестиваль өтті. Оқырман тізіміне Батыс Австралияның бұрынғы премьер-министрі Питер Доудинг, эпидемиолог Фиона Стэнли, жазушы және журналист Питер ФитцСимонс және актер Питер Роусторн кірді.