Кіріспе
Американдық ақын (туған 1964) Тодд Темкин (туған 1964) - американдық ақын. Висконсин штатының Милуоки қаласында туған Темкин ақын, әлеуметтік кәсіпкер және мәдени белсенді ретінде өзін танытты. Оның өлеңдері күлкіге, жақындыққа, өзін-өзі қорлайтын иронияға бай. Темкиннің өлеңдері оқырмандарды "жалған позалар мен асыра сілтеулерсіз, ақыл-ойдың жарылуымен" таң қалдырады. Жақында Чили телеарнасында көрсетілген деректі фильмде Темкин былай деді: "Біз қоғамның бізге берген есімдері мен белгілерінің ауыртпалығынан қажып өмір сүреміз. Меніңше, өлең бізді осындай ауыртпалықтардан азат етпесе, өлең өмірге енбейді". Темкиннің өлеңдері қарапайым әрі күрделі, әрі өлең мен сөз арасындағы айырмашылықты ашады". Темкин өзінің асырап алған елі Чилидегі әлеуметтік белсенділігімен де танымал. Ол Вальпараисоның ірі мәдени орталыққа және ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұрасына айналуына үлкен үлес қосты. Темкиннің Вальпараисо үшін жасаған жұмыстарының көп бөлігі 1998 жылы ақын құрған коммерциялық емес Вальпараисо қоры арқылы жүзеге асырылды. Сондай-ақ, Чилидің ең көне газеті "El Mercurio de Valparaiso" үшін танымал және ықпалды жексенбілік колонка жазады. 2010 жылы Меркурио Агилар "Moriré en Valparaíso" [Маған Валпараисода өлсін] деген атпен Темкиннің жексенбілік бағандарының жинағын жариялады. Қаланың атынан көптеген үлестерін қосқан үшін Вальпараисо мэрі Тодд Темкинге 2009 жылға арналған "Премио Хуан Росс" сыйлығын (Хуана Росс сыйлығы) берді. Чилидің сыншысы Матиас Аяла "Sunday Book Review" (El Mercurio) журналында былай деп жазады: "Темкин таңғаларлықтай кең ауқымдылықпен көңілділіктен элегияға дейін және керісінше, абсурдты және құлшылықты элементтерді біріктіріп, терең жарық беру үшін қозғалады". Чилидің құрметті ақыны Эннио Молтедо "Тодд Темкиннің өлеңдері таңдап өмір сүру мен міндетті өмір сүрудің айырмашылығын анық көрсетеді" деп жазды.
Todd Temkin (born 1964) is an American poet. Born in Milwaukee, Wisconsin, Temkin has carved a niche as poet turned social entrepreneur and cultural activist. His poems are rich in humor, intimacy, and self deprecating irony. Temkin's poems startle the reader with "bursts of lucidity stripped bare of false poses and exaggerated gestures." In a recent documentary on Chilean television, Temkin stated: "We live our lives weighed down by the burden of names and labels that society bestows upon us. For me, a poem doesn't come alive until it sets us free from such burdens." Temkin's poems surprise us with their complex simplicity, breaking through the barriers that separate verse from oral speech." Temkin is equally well known for his social activism in Chile, his adopted country, where he is said to have played an instrumental role in the transformation of Valparaíso into a major cultural center and UNESCO world heritage site. Much of Temkin's work on behalf of Valparaiso has come through the non profit Valparaiso Foundation, which the poet created in 1998. He also writes a popular and influential Sunday column for El Mercurio de Valparaiso, Chile's oldest newspaper. In 2010, Mercurio Aguilar published a collection of Temkin's Sunday columns under the title "Moriré en Valparaíso" [Let me die in Valparaíso]. For his many contributions on behalf of the city, the mayor of Valparaiso conferred upon Todd Temkin the "Premio Juan Ross" for 2009 (Juana Ross Prize), the highest honor the city of Valparaíso can bestow upon a citizen or institution for their work on behalf of the city. In the "Sunday Book Review" (El Mercurio), Chilean critic Matías Ayala writes: "Temkin moves with surprising range from joviality to elegy and back again, combining elements both absurd and profane to reveal a deeper illumination." Esteemed Chilean poet Ennio Moltedo has written, "Todd Temkin's poems clearly establish the difference between inhabiting by choice and inhabiting by obligation."
Университет
Темкинді ақын он алты жасында қатерлі меланомадан қайтыс болған әпкесі қатты өзгертті деп айтылады. Ол Индиана университетінде өнер тарихы мен психологияны оқыды. Кейін ол Пулитцер сыйлығының иегері Чарльз Симиктің тәрбиесімен ақын ретінде өсіп-жетілді. Ол М. А. М. Ертедегі поэтикалық әсерлерге Джеймс Райт, Уильям Карлос Уильямс, Галвей Киннелл, Филип Левин және В. С. Мервин кірді. 1992 жылы Темкин Чилидің Вальпараисо қаласындағы католик университетінде Солтүстік Америка әдебиетін оқытуға ұсынысты қабыл алды.
Чили
Чилидің тарихи портына қоныстанғаннан кейін, Темкин сабақ берді, өлеңдер шығарды және Вальпараисоның сүйкімді хаосына әуре болды. 1998 жылы ақын академиялық лауазымын тастап, Вальпараисоның мәдени мұра ретінде қайта туылуын насихаттауға арналған коммерциялық емес ұйым Вальпараисо қорын құрды. Тез арада Темкиннің қоры жетістіктер тізіміне ие болды, гранттар алды және көршілікті қайта дамыту жобаларын жүзеге асырды, бұл қозғалысты Вальпараисо атынан ұлттық науқанға айналдыру үшін жұмыс істеді. Соңғы жылдары Темкиннің қоры маңызды мәдени жобаларды басқаруға кірісті, ол белгілі кино сыншысы Альфредо Барриямен Вальпараисо кинофестивалінің бағытында және Чилидің меццо-сопраносы Мария Сесилия Толедомен бірлесіп, "Теңіз жағасындағы опера" деп аталатын 15 күндік жыл сайынғы іс-шараны жүргізді. Сондай-ақ, Темкин Вальпараисоның ең маңызды мәдени орындарының бірі - Вальпараисоның Консепсион ұлттық тарихи ауданындағы Deutsches Haus театрын қалпына келтіру жұмыстарына белсене қатысады. 2002 жылы Чилидің Ұлттық сәулетшілер қоғамы Тодд Темкинді Чилидің ұлттық мұрасын қалпына келтірудегі үлкен үлесін мойындау үшін "Құрметті сәулетші" деп атады. 2003 жылы Вальпараисоның тарихи бөлігі ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұралық орны деп жарияланды. 2007 жылдың тамызында Чилидің 13 каналы (Universidad Católica Televisión) шығарған Темкиннің өмірі мен Чили қоғамына қосқан үлесі туралы отыз минуттық деректі фильм көрсетілді. Бұл бағдарлама "Иммигранттың іздері" деп аталды.
Поэзия мен саясаттың араласқандығы
2003 жылы ақынның Вальпараисодағы істерге талмай қатысуы өз зардабын тигізе бастады. Темкин саяси және кәсіби ортада үлкен құрметке ие болса да, "El Mercurio de Valparaiso" газетінің "Жыл адамы" атағына екі рет ие болды. Кейбір жергілікті белсенділер Вальпараисоға қатысты барлық мәселелерде Темкиннің шектен тыс рөлін ашық түрде күмәнге ұшыратты. Мұндай қызғаныш қызу өршуге дейін жетті, Чилидің мемлекеттік хатшысы Соледад Альвьер (1998 2004) Темкинді ЮНЕСКО-ның әлемдік мұра конференциясында Вальпараисоға дауыс берген 21 елшінің делегациясының ресми жетекшісі болуға шақырды. Бұл жергілікті лауазымды адамдарды ашуға салды, олар мұндай құрмет ешқашан жерлесінен тыс адамға, тіпті америкалықтарға берілмеуі керек деп ойлады. 2004 жылы Темкин өзін жол қиылысында тауып, газеттер мен радио сұхбаттарында өзін бұрышқа түсіріп, жазуға қайта оралуды қалайтынын ашық айта бастады. 2005 жылы жарық көрген "Enloquecidos Moradores de un Mundo Sin Quehacer" атты еңбегін кейбіреулер ақын мен азаматтық белсенді арасындағы татуласу ретінде қарастырады. Жоғалған әлемнің ақымақ тұрғындары" кітабының алғы сөзінде Чили президенті Рикардо Лагостың (1998-2004) мәдени атташесі Агустин Сквелла былай деп жазды: "Тодд Темкин туралы сөз қозғағанда, ақынды мәдени белсендіден адамнан ажырату мүмкін емес сияқты. Мен белсенді, мәдени кәсіпкер, азаматты мадақтап, оған өзі қандай жақсы ақын екенін дәлелдеуге уақыт бөлгені үшін алғыс айтамын. Португалияның ұлы ақыны Фернандо Пессоа бірде біз бір адамнан артықпыз, біз әртүрлі адамдардың қазынасымыз деп айтқан. Мұндай идеяны осы кітаптың авторынан артық ешкім жүзеге асыра алмайды".
"When it comes to Todd Temkin, it seems unthinkable to separate the poet from the cultural activist from the man. I prefer to celebrate the activist, the cultural entrepreneur, the citizen, while thanking the man for taking the time to demonstrate the fine poet that he also is. The great Portuguese poet, Fernando Pessoa, once suggested that we are more than one person, that we are indeed a treasure chest of different people. Such an idea can find no better embodiment than the author of this book."