Кіріспе

Scherpenheuvel Zichem () – Бельгияның Фламанд аймағындағы Фламанд Брабант провинциясында орналасқан қала және муниципалитет. Оған Авербоде, Месселбрук, Окселар, Шерпенхьювел, Шондербукен, Кейберг, Каггевинне, Тестелт және Зихем (бұрынғысы Сіхем деп жазылған, сияқты библейлік қала) қалалары кіреді. 2020 жылдың 1 қаңтарындағы мәлімет бойынша, Шерпенхьювел Зихемнің жалпы халқы 23 135 адамды құрады. Жалпы ауданы 50,50 км² болса, халық тығыздығы шамамен 458,1 адамға 1 км² шақпада.

Қасиетті жер

Scherpenheuvel (ағылшынша: "Шарп Хилл"), Бельгиядағы ең маңызды қажырлық орын (Рим католиктері), Брюссельден шығысқа қарай шамамен 50 км қашықтықта орналасқан. Оның тарихы орта ғасырларда осы төбедегі қасиетті емен айналасында сақталған, ескі діни сенімдерге дейін жетеді. Айқыш тәрізді ағаш Мәриямның мүсінімен "христиандыққа айналдырылды". Дәстүрге сәйкес, шамамен 1500 жылы Мәриям осы жерде керемет жасады – үйіне мүсінді апаруға тырысқан шалғақты тоңазытып, ұрлыққа жол бермеді. 1550 жылдардан бастап, айналасынан келген қажырлы зыяратшылар ағашқа келіп, ауру жақындарының сауығуы үшін дұға ете бастады. 1580 жылы мүсін голланд протестанттарының аймақты тонауы кезінде жоғалып кетті. Жеті жылдан кейін оның орнына жаңа мүсін қойылды, ол бүгінгі қажырлық шіркеуінің алтарында тұр. Ескі емен ағашы дерлік өлгенімен, фетишизм және Рим католиктерінің Мәриямға деген құлшынысы үшін әлі де құрметке ие болды, содан кейін Антверпен епискобының бұйрығымен кесілді. Оның орнына алғашқы ағаш шіркеу салынды, ал ағаштан жасалған Мәриямның бірнеше мүсіндері түрлі қасиетті орындарға (мысалы, Люксембургке) таратылды. Шерпенхьюэлдің даңқы артып, "Сегіз жылдық соғыс" (Голланд революциясы) салдарынан Төмен елдерді қампқан оба мен ашаршылықтан қорғауды сұрап, келушілер саны көбейді. Шіркеу тез арада олардың бәріне сыймай қалды. 1603 жылдың қаңтар айында тағы бір керемет оқиға тіркелді: мүсін қан жасын төкті. Нидерландтағы діни жарылыс Мәриямның қайғысына себеп болды деп есептелді. 1603 жылдың қараша айында испан әскері Солтүстік Брабанттағы маңызды бекініс Гертогенбосты қоршаған протестант әскерлерін жеңді. Австрияның эрцгерцогы Альберт (Испания королі төменгі елдердің губернаторы етіп тағайындаған) және оның әйелі, эрцгерцогиня Изабелла (Испания королі Филипп II-нің қызы) Шерпенхьюэлдегі тас шіркеудің құрылысына қаржы бөлді және өздері қажырлық сапар жасады. 1604 жылы Мехелен епискобының салтанатты түрде ашуынан кейін бірнеше ай өткен соң, жаңа шіркеуді Солтүстік әскерлері тонады. Мүсін иезуиттер қорғады. Екі айдан кейін протестанттар Оңтүстік Нидерландындағы соңғы бекінісі Остендтен қуылды. Бұл жеңіс те Мәриямға байланысты деп есептелді. Шерпенхьюэл қала мәртебесіне ие болды. Сондай-ақ 1604 жылы Мехелен архиепископының хатшысы Филипс Нуманн өзінің "Кереметтер тарихы" (Historie der Mirakelen) атты еңбегінде Шерпенхьюэл туралы аңызды сипаттады. Бұл аңыз "халық ертегісі" деп жіктеліп, бірақ ол католик шіркеуі мойындаған кереметтер туралы да хабарлады. Оның кітабы голланд тілінен француз, испан және ағылшын тілдеріне аударылып, Шерпенхьюэлдің даңқын Батыс Еуропаға таратты. 1607 жылы атақты инженер-архитектор Венцелас Кобергерге католиктік контрреформацияның бекінісін салу тапсырылды: бүкіл қала Құдайдың Анасына арналған аллегориялық құрметке толуы керек еді, оның мәңгілік тазалығын бейнелейтін жабық бақ (hortus conclusus). Жеті көше шіркеуге қарай жетеді. Оның жоспары жеті бұрышты жұлдызға негізделген, ол Құдайдың мейірімділігінің молдығын білдіреді. Шіркеуде Исаның келуін Ескі өсиеттің алты пайғамбары жариялайды, ал Мәриям Мәсіхті дүниеге әкеледі. 1609 жылы жоғары дамыған барокко стиліндегі ерекше құрылыстың алғашқы тасы қаланды, ол 1627 жылы толыққанды ашылды. Қаланың көшелері мен жоспары оның пішінін бейнелеу үшін жасалған. Айналасымен бірге, ол Бельгиядағы Контрреформацияның триумфалистік архитектурасының ең жақсы мысалы болып табылады. 298 алтын жұлдызбен әшекейленген күмбез әлемді бейнелейді. Бас алтарь ескі емен ағашының тұрған жеріне орналасқан деп есептеледі. Архигерцогиня Изабелла қайтыс болған күйеуісіз ашылу салтанатына қатысты. Ол жақын маңдағы Дисттен жаяу келді, бұл Маастрихт және Берген оп Зум сияқты алыс жерлерден келетін жаяу қажырлық сапарлардың пайда болуына себеп болды. Ол барлық алтын мен зергерлік бұйымдарын алтарь алдына қойды, бұл әлі күнге дейін монета тастау түрінде сақталған дәстүр. Шерпенхьюэлдегі қажырлық сапар гүлденді. Діни ғибадат пен қажырлық сапарларды ұйымдастырумен айналысатын діни әкелер ордені – Ораториандар шіркеумен "барокко галереясымен" байланысты аббатханаға ие болды. Олар 1797 жылғы революциядан кейін француз оккупациясы кезінде қуылды және 19 ғасырдың басында діни жаңарудан кейін ғана қайтып келді. 1927 жылы шіркеу Рим-католик "кіші базиликасы" деп жарияланды. Шерпенхьюэлдегі ғасырлар бойы сақталған басқа да дәстүрлер – 2 қарашадағы Каарскенспросесси (Шамдар шеруі) және адамдарға, үй жануарларына және көлік құралдарына арналған бата беру шерулері. Қажырлық сапардың танымалдығына осы жердің жыл бойына сақталып келе жатқан жәрмеңке атмосферасы да әсер етеді: сувенирлер, тәттілер, "пепернотен" және "ноппен" сияқты дәстүрлі нан өнімдерін сататын көптеген дүкендер, сондай-ақ түрлі мейрамханалар мен қонақүйлер.