Кіріспе

Фламанд Брабантындағы муниципалитет, Бельгия.

Ротселар – Бельгияның Фламанд Брабант провинциясында Демер және Дийль өзендерінің қосылатын жеріне жақын орналасқан муниципалитет. 1977 жылдың 1 қаңтарынан бастап муниципалитет Ротселар, Верхтер және Веземаал елді мекендерін қамтиды. 2006 жылдың 1 қаңтарында Ротселардың жалпы халқы 15 068 адамды құрады. Жалпы ауданы 37,57 км² болса, халық тығыздығы шаршы километрге 401 адамнан тұрады.

География

Ротселар екі өзеннің – Демер мен Дийльдің – қосылатын жерде орналасқан, ал олардың салалары Винге және Лостинг болып табылады. Сонымен қатар, Лаак өзені солтүстікке қарай Верхтер мен Тремело арасындағы шекараны құрайды. Бұл аймақ үш географиялық облыстың қиылысында жатыр. Дәлірек айтқанда, Демердің солтүстігіндегі Верхтер Оңтүстік Кампиннің бір бөлігі, ал Везмеал және Ротселар Хейкант Хагеланд аймағына жатады. Дийльдің батысындағы Ротселар орталығы Биннен Влаандереннің (Ішкі Фландрия) құрамына кіреді, ол Дийлеленд деп те белгілі.

Тарих

Роцлаар және Везмеал алғаш рет 1044 жылы жазба деректерде тіркелген. Тек бір ғасыр өткен соң, 1138 және 1152 жылдар аралығында, Верхтер тарихи құжаттарда пайда болды. Ротселар атауы алғаш рет жазбада кездескенде "Ротслар" деп жазылған. Ғасырлар бойы бұл "Ротселер" түріне ауысып, соңында "Ротселар" болып қалыптасты. Орта голланд тілінде "Ротселер" сөзіндегі "е" әрпі, одан бұрынғы дауысты дыбыстың ұзақ екенін көрсететін болған, ал қазіргі правописаниеде сол эффектті алу үшін дауысты дыбыс екі еселенеді, нәтижесінде "Ротселар" сөзі шығады.

Rotselaar атауларының мағыналары

"Ротселар" атауының төрт түрлі мағынасы болуы мүмкін, және осы мағыналардың арасындағы айырмашылықты түсіну маңызды, осылайша түсініксіздіктерге жол бермеуге болады. Бірінші мағынасында "Ротселар" – 1977 жылдың 1 қаңтарында күшіне енген муниципалитеттердің бірігуі нәтижесінде құрылған, Ротселар муниципалитетінің толық атауы. Осы мағынада қолданылғанда, "Ротселар" атауы Везмеал және Верхтерді де қамтиды. "Groot Rotselaar" (Үлкен Ротселар) термині Ротселар, Везмеал және Верхтердің барлығына бірдей сілтеме жасау үшін де жиі қолданылады. Екінші мағынасында "Ротселар" – 1977 жылы Везмеал және Верхтермен бірігуге дейін болған, Ротселар қаласының өзіне ғана қатысты. Бұл, әсіресе Үлкен Ротселар аясында, "Ротселар" атауының ең көп таралған мағынасы болып табылады. Үшінші мағынасында "Ротселар" – қазіргі Ротселар, Везмеал және Верхтер ғана емес, сонымен қатар Хаахт және Ваккерзель сияқты басқа да ауылдарды қамтитын тарихи Ротселар аймағын білдіреді. Бұл мағынада "Ротселар" атауы сирек қолданылады. "Ротселар" төртінші мағынаға да ие болуы мүмкін, онда ол Ротселар орталығын, ал Ротселар Хейкантты – жай ғана "Хейкант" деп аталатын бөліктен ажыратады. Ротселардың өзі (1977 жылға дейін болған күйінде) екі бөліктен тұрады: Ротселар орталығы және Ротселар Хейканты. Егер осы мағынада қолданылса, "Ротселар" атауы тек Ротселар орталығын ғана білдіреді және Хейкантты қамтымайды. Көп жағдайда "Ротселар" атауы Ротселар Хейкантты да қамтиды, бірақ Ротселардың екі бөлігін ажырату үшін "Хейкант" атауы жиі қолданылады.

Қалалық кеңес

Қалалық кеңес – 25 кеңесшіден тұратын, қала әкімі мен кенешшілерді қоса алғандағы бірпалаталы орган. Кеңесшілер муниципалитеттегі сайлаушылармен тікелей сайланады. Қалалық кеңес әр алты жыл сайын толығымен жаңарып тұрады. 2006 жылғы 8 қазанда өткен муниципалды сайлаулар, 2001 жылғы 13 маусымда муниципалитеттер мен провинцияларға қатысты құзыреттіліктер Федералды үкіметтен Аймақтарға берілгеннен кейін Бельгиядағы алғашқы муниципалды және провинциялық сайлау болып табылды. Қалалық кеңес жергілікті маңызы бар барлық мәселелерге жауапты. Бұл орган ережелер мен жарлықтарды қабылдайды, муниципалды салықтарды белгілейді, муниципалитеттің бюджеті мен есептерін бекітеді, жергілікті қызметтерді қадағалайды және халықтың мүддесін қорғайды (жерді жоспарлау, жол салу, қауіпсіздік, денсаулық сақтау, жастар саясаты, спорт және т.б.). Кеңес сондай-ақ кенешшілерді тағайындайды. Қала әкімі көпшілік тарапынан ұсынылып, Фламанд үкіметі тағайындайды. Кеңес айына бір рет отырыс өткізеді. 2007-2013 жылдар аралығында көпшілікті CD&V/N-VA біріктірілген тізімі құрады, олар 25 орынның 14-ін иеленді. VLD (5 орын), SP.A Spirit (2 орын), Groen!Sociaal (2 орын) және Vlaams Belang (2 орын) оппозицияда болды және барлығы 25 орынның 11-ін алды. Қалалық кеңестің төрағасы Вернер Мертенс (CD&V) болды. 2013-2018 жылдар аралығында көпшілікті CD&V және OpenVLD құрады, CD&V 12 орынға, ал OpenVLD 3 орынға ие болды, осылайша көпшілік қалыптасты. N-VA (5 орын), GroenSociaal (2 орын) және anders (жергілікті партия, 3 орын) оппозиция құрамына кірді. 2018 жылғы қазан айында өткен сайлауда CD&V 10 орынмен ең ірі партия болып қала берді, одан кейін N-VA (5 орын), Open VLD (3 орын), anders (3 орын), Groen (3 орын) және SP.A (1 орын) орналасты. CD&V екінші партия N-VA-мен коалиция құрып, 2019 жылғы және одан кейінгі заңнамалық сессияда көпшілікті құруға келісті.

Қала әкімі мен кенешшілер алқасы

Қазіргі уақытта Ротселар қаласының әкімі – Джелле Вуттерс (CD&V). Әкім ретінде оның басты жауапкершіліктеріне, алайда олармен ғана шектелмейді: қауіпсіздік (полиция, өрттен қорғау қызметі), персонал, байланыс, мерекелік шаралар, арнаулы құрмет және заңдық мәселелер кіреді. Әкімге бірнеше алқа мүшелері көмектеседі, олар бірге әкім мен алқа мүшелерінің коллегиясын құрайды. Ротселар қаласы 10 000 мен 19 999 тұрғыны болғандықтан, бес алқа мүшесіне иелік етеді.

Герб пен логотип

Ротселар муниципалитетінің ресми гербі 1968 жылы муниципалитет кеңесімен қабылданды және 1973 жылы Корольдік жарлықпен бекітілді. Верхтер және Веземаал муниципалитеттерімен біріккеннен кейін, герб муниципалитет кеңесімен 1981 жылы қайта бекітіліп, 1982 жылы ратификацияланды. Герб күміс фонға салынған үш қызыл флер-де-лис-тен тұрады. Көптеген басқа муниципалитеттер сияқты, заманауи үлгіні қабылдау ниетімен, муниципалитет әкімшілігі 2002 жылы коммуникацияларда және муниципалитет құжаттарында гербтің орнына жаңа корпоративтік стильдегі заманауи логотипті енгізу туралы шешім қабылдады. Логотиптің мағынасы мынадай: "Ter Heide" бекінісі – Ротселардың мәдени мұрасының символы, егістік алқаптары муниципалитеттің және ауыл шаруашылығының ауылдық ерекшеліктерін көрсетеді, көк өзен – Ротселардың үш өзенін, Демер, Дийле және Вингеді, ал көлді білдіреді. Жасыл түс – Ротселардың табиғи ортасын, табиғат қорықтарын, плантацияларды және орманды төбелерді көрсетеді. Соңғысы ретінде, күн Ротселардың гүлдейтін жүзімдіктерін сыйлайды және Ротселардағы демалыс мүмкіндіктері мен шараларын көрсетеді.

Білім

Ротселар қаласында 7 бастауыш мектеп бар. Сонымен қатар, Ротселар қаласында Монфорт колледжі деген орта мектеп бар, ол аймақтағы білім беру саласында жақсы даңққа ие. Монфорт колледжінде жатақ та бар. Ротселардың көптеген жастары бастауыш мектептерге Ротселардың өзінде оқыса да, орта мектептерге көбінесе Ротселардан тыс жерлерге барады, себебі Монфорт колледжіне тіркелу тізімі көбінесе өте ұзын болады, жатаққа түсетін оқушыларды есептемегенде. Ротселардан тыс орта мектептерге баратын жастардың көпшілігі Лёвенде білім алады. "Hagelandse Academie voor Beeldende Kunst" (Hageland Academy for Visual Arts) да Ротселар қаласында орналасқан.

Қызықты орындар

"Ter Heide" мұнарасы, бұл ерекше мұнара грек кресінің қабат жоспары негізінде салынған және шамамен 1350 жылы Брабант Дроссары Герард ван дер Хейденнің тапсырысымен тұрғызылған. Ол әйелі арқылы ақсүйектер қатарына көтерілген. Мұнара және оны қоршаған ор, оның мәртебесін көрсету үшін салынған. Мұнарада спиральді баспалдақпен байланысқан алты қабат бар. Сірәң мен кіреберіс деңгейі цилиндрлі күмбезбен жабылған. Мұнара суға тікелей орналасқан ақ тас негізге кірпіштен салынған. Құрылыс құмтас және темір таспен әшекейленген. Мұнара 1942 жылдың 3 шілдесінен бастап ескерткіш ретінде қорғалып, 1948 жылы толыққанды қайта жаңартылған. "Ter Heide" мұнарасы қазір қоғамға ашық емес. "Van Doren" су тірмені, бұл су тірмені алғаш рет 12 ғасырда айтылған және 16 ғасырдан бері бірнеше рет кеңейтіліп, қалпына келтірілген. Осының барлық кезеңдері сақталған, сондықтан ғимарат археологиялық және өнеркәсіптік тарихына шолу ұсынады. 1902 жылғы су турбинасы 1995 жылы қалпына келтірілді, содан бері ол қайтадан электр энергиясын (70 кВт) өндіруде. Верхтердегі Сент-Жан Де-Допер шіркеуі (Жақсы Жан шіркеуі), бұл шіркеу 1439 жылға дейін салынған. Ротселар қаласындағы Сент-Питер шіркеуі (Қасиетті Петір шіркеуі), 1846 жылы қайта салынған, Ротселар қаласының орталығында орналасқан неоготикалық шіркеу. Бұрынғы Mena сыра зауытының ғимараты.

Демалыс

Тер Хайд домені – Ротселардың негізгі демалыс орны. Ол голланд тілінде «het meer van Rotselaar» немесе «de Plas van Rotselaar» (Ротселар көлі) деп те аталады. Бұл орын жаяу жүргіншілер, велосипедшілер және құс қадағалаушылар үшін танымал. Балық аулау аймағында 1 маусымнан 15 сәуірге дейін, күн шығысынан күн батуға дейін балық аулауға рұқсат беріледі. Бірақ сізге Фламанд мемлекеттік балық аулау рұқсаты қажет, оны пошта бөлімдерінен алуға болады. Суға түсу, күнге шаруашылық жасау сияқты басқа да демалыс түрлері де мүмкін. Суға түсу маусымынан тыс уақытта, суға түсу аймағы күн сайын сағат 08:30-дан күн батуға дейін ашық, ал суға түсу маусымында сағат 10:00-ден 20:30-ға дейін ашық болады. Ротселар тұрғындары үшін жүзу аймағына кіру тегін. Басқалар кіру үшін ақы төлеуі керек, және жүзуге тек қана құтқарушылар болғанда және жасыл ту көрсетілгенде ғана рұқсат етіледі. Суға түсу маусымы шамамен мамырдың ортасынан тамыздың соңына дейін, ауа райына байланысты созылады. Жүзу аймағы каналмен және буйлар қатарымен шектеледі, және осы аймақтан тыс жерде жүзуге тыйым салынады, себебі серфинг аймағы да бар. Гигиеналық талаптарға байланысты, жүзу маусымында бүкіл доменде иттерге рұқсат етілмейді, бірақ 1 қыркүйектен бастап, доменде баулы иттерге рұқсат беріледі, бірақ жүзу аймағында емес. Вестсерфингке Пасха мерекесінен 15 қазанға дейін, қауіпсіздік мақсатында жүзу аймағынан бөлек орналасқан серфинг аймағында рұқсат етіледі. Табиғи мұзда коньки тебуге де болады, бірақ бұл сирек кездеседі, алайда муниципалитет рұқсат бермесе, мұзға кіруге қатаң тыйым салынады. Егер муниципалитет коньки тебуге рұқсат берсе, ол туралы жергілікті баспасөзde, «Dorpskrant» (муниципалитет шығаратын жергілікті газет) және Ротселардың веб-сайтында жарияланады. Доменде сонымен қатар, көпшілікке жабық табиғат аймағы да бар. Басқа да мүмкін болатын іс-шараларға сквош және жағажай волейболы жатады.

Рок Верхтер

Rock Werchter – Верхтерде жазғы демалыстың алғашқы күндері жыл сайын өткізілетін музыка фестивалі. Ол алғаш рет 1974 жылы ұйымдастырылды және 2003 жылдан бері фестиваль төрт күнге созылады. 2003 және 2005 жылғы шаралар Халықаралық тікелей музыка конференциясының «әлемдегі ең жақсы фестиваль» арнаулы сыйлығын жеңіп алды. Бұл Бельгиядағы ең ірі музыка фестивалі және Еуропадағы ірі фестивальдердің бірі. Ол Бельгия шекарасынан тыс жерлерде де танымал. Жыл сайын Rock Werchter фестиваліне көптеген белгілі топтар мен әртістер қатысады, ал фестивальге 320 000-нан астам адам келеді. Алғашқыда бұл «Rock Torhout Werchter» деп аталған екі фестиваль болды, Бельгияның әртүрлі аймақтарында екі фестиваль алаңы бар: біреуі Верхтерде, екіншісі Торхутта. Сонымен қатар, Верхтер мен Лёвен айналасында «Rock Werchterroute» велосипед жолы бар, ол Бельгиядағы ең танымал музыка фестивальдерінің бірі – Marktrock фестивалін ұйымдастырады.

Халықаралық достық

Rotselaar 1987 жылдан бері Ханновер мен Кассель арасында орналасқан Германияның оңтүстік Төменгі Саксониядағы Бад Гандерсхайм қаласымен бауырлас қала қатынастарын ұстап тұр. 1990 жылы Ротселар мен Бад Гандерсхайм арасындағы байланыстарды нығайту мақсатымен, сапарлар, көрмелер, тіл курстары және басқа да бастамалар арқылы жұмыс істейтін қалаларды бауырластыру комитеті құрылды. Жыл сайын Rotselaar және Bad Gandersheim қалаларында кезекпен қалаларды бауырластыру демалыс күндері ұйымдастырылады. Ротселар мен Саль аралы арасында ынтымақтастық жобасы іске асырылды. Аралдың ұзындығы шамамен 30 км, ені 15 км және тұрғындар саны Ротселар тұрғындарымен шамалас. Сальде 4 елді мекен бар: Эспаргос – негізгі қалалық және әкімшілік орталық, сонымен қатар Кабо-Верде халықаралық әуежайы орналасқан, Санта-Мария – туризм мен қонақүйлер шоғырланған жер, Педра-де-Луме – бір кезде тұз жинау орыны болған (аралдың атауы, "sal" португал тілінде "тұз" деген мағынаны білдіреді), және Палмейра – порты бар балықшылар ауылы. Ынтымақтастық туралы ұсыныс Сальден түсті. Сол кездегі Саль қаласының мэрі Базилио Рамос Левен қаласының жанындағы муниципалитетпен байланыс орнатуды көздеді. К.У.Левеннің бұрынғы студенті ретінде ол Бельгиямен байланысты нығайтуға мүдделі болды. Бұл ынтымақтастық түрі басқаларынан өзгеше. Сальмен ынтымақтастық – даму ынтымақтастығының бір түрі, онда әкімшілік және кәсіби салалардағы алмасу мен серіктестікке, әсіресе қоршаған орта және жастар жұмысы саласындағы тәжірибе алмасуға басымдық беріледі. 1989 жылы муниципалитет "AdoptieDorpen Roemenië" (Румыниядағы асырап алынған ауылдар) жобасы аясында Бакау облысының шығысындағы Кэюци құрамына кіретін Вранчени румындық ауылын қабылдады. Жергілікті әрекет комитеті жыл бойы түрлі шаралар ұйымдастырады, олардан түскен қаражат асырап алынған ауылға жұмсалады. Мысалы, Ротселардың көмегімен Вранчениде мектеп ғимараты салынды.