Кіріспе
Бахио (орталық) - Мексиканың орталық жазықтығындағы мәдени және географиялық аймақ. Бұл аймақ шамамен Мексиканың солтүстік-батысынан елдің солтүстік-орталық бөлігіндегі негізгі күміс кен орындарына дейін созылады. Бұл (оңтүстіктен солтүстікке қарай) Кверетаро, Гуанахуато штаттарын, Халисконың (Центро, Лос-Альтос-де-Халиско), Агуаскалиентес және Закатекастың, Сан-Луис-Потоси мен Мичоаканның бөліктерін қамтиды. Мезоамерика мен Аридоамерика шекарасында орналасқан Эль-Бахио Колумбқа дейінгі тарих кезінде тұрақты қоныстар мен ірі өркениеттерді аз көрді, көбінесе ацтектерге "Чичимека" халықтары (варварлар) деп белгілі көшпелі тайпалар мекендеді, тағы бір Науа тобы, олардың ішінде Толтектер мен ацтектер болуы мүмкін. Эль-Бахиода тұратын тайпалар испандықтарға ең қиын болып шықты - бітімге қол жеткізілді, бірақ күміс жолындағы стратегиялық орналасуына байланысты ол испан тәжінің назарын аударды және Мексиканың кейбір флагмандық отарлау қалалары Гуанахуато мен Закатекас сияқты. Кен байлығы мол, ауыл шаруашылығының қолайлы жағдайы көп ұзамай бұл аймақты Жаңа Испанияның ең бай аймақтарының біріне айналдырды. 19 ғасырдың басында Эль-Бахио Мексиканың Тәуелсіздік соғысының басталуы болды және соғыстың бастапқы кезеңіндегі шайқастардың көпшілігін көрді, соның ішінде Долорес дауысы, Альхондига де Гранадитас штурмы және Кальдерон көпірінің шайқасы. Қазіргі уақытта аймақта Мексика мен Латын Америкасындағы ең мықты экономикалардың бірі бар, ол көршілес Мексика штатының ішкі инвестицияларын, сондай-ақ арзан мамандандырылған жұмыс күшін және лайықты инфрақұрылымды іздейтін шетелдік компанияларды (негізінен американдық, жапондық және белгілі бір дәрежеде еуропалық көлік және электроника компаниялары) тартады. Бахионың ең ірі қалалары Гвадалахара, Леон, Сантьяго-де-Кверетаро және Агуаскалиентес.
The Bajío (the lowland) is a cultural and geographical region within the central Mexican plateau which roughly spans from northwest of Mexico City to the main silver mines in the northern central part of the country. This includes (from south to north) the states of Querétaro, Guanajuato, parts of Jalisco (Centro, Los Altos de Jalisco), Aguascalientes and parts of Zacatecas, San Luis Potosí and Michoacán. Located at the border between Mesoamerica and Aridoamerica, El Bajío saw relatively few permanent settlements and big civilizations during Pre Columbian history, being mostly inhabited by nomadic tribes known to the Aztecs as "The Chichimeca" peoples (the barbarians), another Nahua group from whom the Toltec and the Aztecs were probably descended. The tribes that inhabited El Bajío proved to be some of the hardest to conquer for the Spanish—peace was ultimately achieved via truce and negotiation—but due to its strategic location in the Silver Route, it also drew prominent attention from the Spanish crown and some of the flagship Mexican colonial cities had to be built there, such as Guanajuato and Zacatecas. Abundant mineral wealth and favorable farming conditions would soon turn the region into one of New Spain's wealthiest. At the beginning of the 19th century, El Bajío was also place to the ignition of the Mexican War of Independence, and saw most of its battles during the initial phase of the war, including the Cry of Dolores, the storming of the Alhóndiga de Granaditas and the Battle of Calderón Bridge. Nowadays, the region features one of the strongest economies in Mexico and Latin America, drawing both domestic investment from the adjacent, industry heavy State of Mexico, as well as foreign companies in seek for cheap specialized labor and decent infrastructure (mostly American, Japanese and to some extent, European vehicle and electronics companies). The largest cities of the Bajío are Guadalajara, León, Santiago de Querétaro, and Aguascalientes.
Тарих
Бахионың соңғы археологиялық зерттеулері аймаққа тән, әсіресе Лерма мен Лаха өзендерінің су тасқыны жазықтарында кең ауқымды тарихи мәдени дәстүрді анықтады. Бахио мәдениеті біздің заманымыздың 300-650 жылдары гүлденді, оның мәдени орталықтары Гуанахуатоның солтүстігіндегі Эль Копородан оңтүстік-батыстағы Плазуэласқа дейін созылды. Гуанахуато штатында 1400-ден астам жер табылған, тек қана Канад-де-ла-Вирген, Эль-Копоро, Пералта және Плазуэлас жерлері кеңінен зерттелген. Кейінгі жылдары аймақ Ла Гран Чичимека деп те аталды және 16 ғасырда Чичимека соғысының эпицентрі және 1810 жылдан бастап Мексиканың тәуелсіздік соғысының бидайы болды. 1915 жылы сәуірде Мексика революциясы кезінде Бахиода генерал Альваро Обрегон Панчо Виллаға қарсы шешуші шайқастарды туғызды, оның әскерлері сол жылдың маусым айында Гуанахуато штатындағы Селая қаласының сыртында жеңілді.
География
Жалпы қолданыста аймақ әдетте Гуанахуато және Кверетаро штаттарымен байланысты, тіпті бұл екі мемлекет Бахионың бір бөлігін ғана құраса да. Қазіргі кезде оның ерекшелігі - механикаландырылған егіншілік, орташа жауын-шашын мөлшері жылына 400 метр шамасында (елдегі ең жоғарылардың бірі). Жаңа Испанияның вице-корольдігі кезінде бұл аймақ аумақтың нан себеті ретінде белгілі болды. 2014 жылы аймақта сорго, бидай және жүгері өсіріледі. Бахио аймағы Лерма және Сантьяго Гранде өзендерінің алабында орналасқан.
Мемлекеттер
МемлекетAguascalientes GuanajuatoJaliscoQuerétaroSealCapitalAguascalientes GuanajuatoGuadalajaraQuerétaroКейде Эль-Бахиоға ішінара үлес қосатын немесе оны қоршап тұратын деп саналатын екінші деңгейлі мемлекеттер: Мичоакан, Закатекас, Сан-Луис-Потоси және Мехико штаты.
Экономика
Бүгінде бұл аймақ елдегі ең жылдам дамып келе жатқан аймақтардың бірі. Бұл мегаполистерге Мексиканың басқа аймақтарынан көптеген көшіп келушілерді тартуға себеп болды. Өңір соңғы 15 жылда өнеркәсіптік және экономикалық жағынан ерекше дамыды. Эль-Бахио қалалары Мексикадағы жан басына шаққандағы ең жоғары табыстардың біріне ие.
Өнеркәсіп
Ел Бахио ұзақ уақыттан бері ұлттық өнеркәсіптік нарықтың орталығы болды, өйткені ол Мексиканың үш негізгі қаласының арасында орналасқан: оңтүстіктегі Мехико қаласы, батыста Гвадалахара және солтүстік-шығыста Монтеррей. Аймақ АҚШ-қа салыстырмалы жақындығымен шетелдік компанияларды тартты, ол Мексика мен АҚШ шекарасына дейін американдық өндіріс орындарынан кейін екінші орында тұр. Шекаралық қалаларға қарағанда Манзанильо, Тампико және Веракрус сияқты порт қалаларына жылдам қол жеткізу Азия және Еуропа нарықтарына да тартымды. Негізгі инвестор Жапония болды, бірақ АҚШ, Оңтүстік Корея, Германия, Франция, Италия және Испания да бұл аймақта маңызды. 2016 жылға қарай Азияның тікелей шетелдік инвестициялары 1,5 миллиард доллардан асты деп бағаланады. Гуанахуатода (Леон Силао мен Селая) General Motors, Pirelli, Honda, Toyota, Mazda, Denso, Mitsubishi және Sumitomo зауыттары орналасқан. Агуаскалиентесте Nissan, Renault, Mercedes, Yazaki және Jatco зауыттары орналасқан. Керетарода Mitsubishi, Samsung, Bombardier және Safran зауыттары орналасқан. Сан-Луис-Потосиде BMW және Язаки командалары кездеседі. Бахио аймағын қамтамасыз ету үшін 2016 жылдың қаңтар айында Леонда алғашқы жапон консулдығы ашылды. 2017 жылы иммиграциялық органдардың мәліметтері бойынша Агуаскалиентесте 1143 жапон, 294 америкалық және 200 испандық заңды иммигранттар болды, бірақ иммигранттардың жалпы саны әлдеқайда көп деп есептеледі. 2015 жылы билік өкілдері Кверетаро штатында 6230 заңды түрде тіркелген көшіп келушілердің бар екенін хабарлады, олардың көпшілігі АҚШ, Испания, Колумбия, Оңтүстік Корея, Германия, Куба, Франция, Канада, Жапония және Венесуэладан. Жергілікті биліктердің даму жоспарларында осы бизнес серіктестіктер көпұлттық корпорациялармен Мексиканың әлсіз еңбек заңдары мен төмен жалақыларды пайдаланған, жергілікті халыққа ұзақ мерзімді пайда әкелмейтін және жұмыс орындарын дамыған әлемдегі өз елінен аутсорсингке бергені үшін сынға түсті.
Мәдениет
Бахио Мексиканың Испания империясынан тәуелсіздік алуының ошағы және Мексика католиктерінің консервативті бекіністерінің бірі ретінде танымал.