Кіріспе

Бад Камберг - 14 500 тұрғыны бар, Германияның Гессендегі Лимбург Вейльбург округінің екінші ірі қаласы, сондай-ақ Гийсен Regierungsbezirk-тің ең оңтүстік қаласы. Ол шығыс Таунуда, Голденер Грундта (Goldener Grund) Висбаденнің солтүстігінде 30 км, Лимбургтің оңтүстік-шығысында 18 км және Франкфурттың солтүстік-батысында 44 км жерде орналасқан. Бад Камберг - бұл жақсы инфрақұрылымы бар Goldener Grund орталық қоғамдастығы, ал төменгі орталық ішінара орта орталықтың функциясы бар. Кнайп курорты Гессеннің ең көне және Германияның үшінші көне курорты болып табылады. Оберселтерс қаласының шеткі орталығында минералды бұлақ бар, ол танымал Селтерсвасерді береді, ағылшын тілінде көбінесе seltzer деп аталады. Қаланың көрнекті жері - Крейцкапель.

Орналасқан жері

Бад-Камберг Таунусдың негізгі жотасының солтүстігінде, Лимбург-ан-дер-Ланнан оңтүстік-шығысқа қарай 18 км жерде орналасқан, бұл Орта Гессеннің ең оңтүстік қаласы. Ең жақын қалалар (мұнда жолмен берілген қашықтықтар) Висбаден (31 км оңтүстікке қарай), Франкфурт-на-Майне (48 км оңтүстік-шығысқа қарай, 59 км автобанамен), Ветцлар (49 км), Кобленц (72 км) және Гийсен (75 км).

Биіктігі

Қаланың биіктігі 209 м. Лимбург Вейльбург ауданының ең биік биіктігі Кухбет ( Cow Bed; 526 м), Эрбахтың шеткі орталығымен шекарада орналасқан. Орталық қоғамдастықтың ең биік жері - Bad Camberg деп те аталады - Kapellenhügel ( Шатыр төбесі), ол 300 м-ден асады.

Көршілес қауымдастықтар

Бад Камбергтің көршілері солтүстіктен сағат тілімен қарай Селтерс (Лимбург Вейлбург), Вейлрод (Хохтаунскрайс), Вальдемс (Рейнгау Таунус Крайс), Идштейн (Рейнгау Таунус Крайс), Хюнстеттен (Рейнгау Таунус Крайс) және Хюнфелден (Лимбург Вейлбург). Лимбург Вейльбургтің ішінде орналасқан екі қаладан басқалары Гисеннің емес, Дармштадттың Regierungsbezirk ауданында орналасқан.

Құрылтайшы қауымдастықтар

Қала алты Штаттейлден тұрады. Шаһар халқының ауданы Орманды ауданы км2 % халық. тығыздығы Bad Camberg (негізгі қала) 6,903 19.91 10.89 54.7 346.7Erbach 2,804 10.66 4.91 46.0 263.0Würges 2,545 13.82 6.27 45.4 184.1Oberselters 1,173 4.22 0.84 19.9 278.0Schwickershausen 585 2.77 0.66 23.8 211.2Dombach 382 3.26 1.38 42.3 105.5Жалпы 14397 54.64 24.95 45.7 263.5

Ерте тарих

Жаңа тас дәуірінен (б.з.д. 5000-3000) шыққан, өз атын өзі өндірген керамикадан алған Линейлік керамика мәдениетіне Камберг аймағындағы ең көне археологиялық табылмалар жатады. Сол кездегі көпшілік топтар аңшы-жинақшылар болса, Л.К. өздерінің азығын өсірумен айналысты (басқалары арасында эмер және бір бұршақ бидай) және мал шаруашылығымен айналысты, соңғылары негізінен қой, шошқа, ешкі және ең бастысы ірі қара мал болды; бұл халықтың ет қажеттілігінің 90% -ын қамтыды. Бұл мәдениеттердің үйлерді қалай салғандығы белгілі. Үйлердің көбісі ұзындығы 20-25 м, ені 5-7 м, бес қатарлы бағаналардан тұрады, үш ішкі бағаналар шатырдың салмағын көтереді, ал екі сыртқы қабырғалар ваттл мен дабб. Бұл үйлер адамдар, керек-жарақтар мен жануарларды орналастыруға арналған және олар әрқашан белгілі бір бағытта (солтүстік-батыс-оңтүстік-шығыс немесе солтүстік-оңтүстік) бағытталған. Елді мекендердегі үйлер салынып жатқан кезде үйлерді қазу үшін пайдаланылған, тұрақты емес шұңқырлар кездеседі. Оларды көмір, жануар сүйектері, күл, тас және қыш құмырасы сияқты қоқыстар толып кетті. Қаланың орталық бөлігіндегі бірнеше құрылыс салынған аудандарда көшелер бірнеше қоқыс орнын қиып өтеді. Жаңа егіндіктер ашқанда, шаруалар лосс егінін таңдады. Қоныс аударушылардың екінші толқыны 600 және 500 жылдар аралығында болған деп анықталды. Теннеге (ауыл) баратын жолдың екі жағындағы қоқыс тақталары осы уақытқа тән.

Орта ғасырлар

1000 жылы 6 ақпанда император Отто III Кагенберг иесін Бюртшейд монастырына сыйға тартты. Кейгенберг дегеніміз - жүк тауы, жүк дегеніміз - Гарганхардт деген атаудың қысқаша түрі. Кейгенберг атауынан Каинбург, Камбург, Камберг және Камберг пайда болды, ал басқа көздер бойынша Кейгенберг (1018), Камберх (1156), Кахберг (1194) Камберц (1197) және кейінірек Кейнбург. 1281 жылы король Рудольф I императорлық Франкфурт-на-Майне қаласының үлгісі бойынша қала құқықтарын берді; олар 1300, 1336 және 1365 жылдары жаңартылды. 1357 жылы Епифаниядан кейін, барлық Камберг қала тұрғындары мас болып ұйықтап жатқанда, Валсдорфтан қалаға қарақшы ерлер келді. Қала қабырғасы әлі аяқталмаған, сондықтан рыцарьларға тек тоқалдан өту керек болды. Алайда, кейбір соқалар өмір сүрді, олар ұрлық әрекетіне назар аударды және қоңырау шалып, қала тұрғындарын оятты, содан кейін шабуылдан қорғайды, Валсдорфтық салт аттыларды қашып жіберді. Бүгінгі күнге дейін шұбар қаланың "ресми емес геральдикалық құсы" болып саналады.

Қазіргі заман

1535 жылдан 1794 жылға дейін Камберг аймағы қолданыста болды, оған қазіргі барлық құрамдас қауымдастықтар Насау үйінің және Трир электоратының ортақ басқаруымен қарасты. Қысқа уақыт француздық оккупациядан кейін қала 1806 жылдан бастап Насау герцогтігінің бөлігі болды. 1866 жылы ол Пруссияға өтті. 1945 жылдан бастап қала Германияның Гессен федералды жерінің құрамына кірді. 1630 жылы және 1659 жылы үлкен сиқыршылық сот өтті. Он үш әйел және бір ер адам кінәлі деп танылып, бес әйел өлім жазасына кесілді; бір адам тұтқында қайтыс болды. Басқалары жиі азап шеккеннен кейін босатылды. 1810 жылы барон Хьюго фон Шуц зу Холцхаузен, өзі туылғаннан естімейтін, алғаш рет Амтхофтың бөлмелерінде естімейтін студенттерді оқытты, оны Германияда осы саланың ізашарсы етті. Кейінгі жылдары осы сыныптардан оқу институты өсіп, 1820 жылы "Дюкальді Нассау саңырау-сүйек институты" пайда болды. 1875 жылға дейін ол ескі қаладағы Гуттенбергер Хофтың қосалқы ғимаратында орналасқан. 1894 жылдан бастап мектептің өз ғимараты болды, ол Камберг қаласы сыйлаған Франкфуртер-Страссе жер учаскесінде салынған. Ол Freiherr von Schütz Schule атауымен әлі күнге дейін сол жерде орналасқан. 1861 жылы Мориц Либер Гисберт Либер Штрасседе Либерш ауруханасын құрды. Ол 1959 жылы таратылды. Қазіргі уақытта ғимаратты Фрайхерр фон Шуц Шкуле пайдаланып отыр. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, әсіресе 1944 жылы қалада Вермахттың көптеген бөлімшелері болды. 1942 жылы ғана сегіз еврей жер аударылып, өлтірілді.

Сауықтыру курорты

Камберг 1927 жылдан бері Кнайп курорты болып табылады. 1937 жылы оған Anerkanntes Heilbad (Танылған сауықтыру моншасы) атағы берілді. 1977 жылдан бері Камберг "Statelich Anerkanntes Kneippheilbad" (Мемлекет тарапынан танылған Кнейп емдейтін моншасы) болып табылады. 1981 жылы қала құқығының берілуінің 700 жылдығына орай Камбергке Bad (Bath, яғни шипажай) ресми атағы берілді. Содан бері бұл қала Бад-Камберг деп аталады. 1973 жылы Хоэнфелд клиникасы ашылды. 1974 жылдың 1 шілдесінде Камберг, Вюргес, Эрбах, Швикерсхаузен және Домбах күшпен біріктірілді. Оберселтер қауымы қосылды.

Әміршілер

1000 жылы алғашқы құжаттамалық ескерткіштен бастап Камберг Диц графтығына қарады, ол 1388 жылы Насау Диленбург графтығына өтті. 1420 жылы Эппштейн иелері қаланың жартысын мұра етті, ал екінші жартысы Диленбургте қалды. Сегіз жылдан кейін Эппштейн иелері Камбергтің тағы бір төрттен бір бөлігін сатып алды. Бұл 1453 жылы Кацененленбоген графтары сатып алды, олар бір жылдан кейін Диленбургтен тағы бір сегізінші сатып алды, бірақ олар оны бір жылдан кейін ғана Диленбургке қайта сатып берді. 1470 жылы Кацененнбоген Гессен Марбургке, ал 1508 жылы Эппштейн Кенигштейн графтарына өтті. 1535 жылы Кенигштейн графтары қайтыс болғаннан кейін Трир электораты Камбергті басып алып, қаланың жартысын иеленді. 1557 жылы Франкфурт келісім-шарты бойынша Гессендік төртінші аудан Нассау Дилленбургке қосылды. 1607 жылдан 1628 жылға дейін Диленбургтің төрттен бір бөлігі, бұған дейін және одан кейін де, Насау Хадамарға тиесілі болды. 1652 жылы Диленбургтің жартысы Нассау Диеске, ал 1743 жылы Оранж Нассау әулетіне өтті. 1802 жылы Насау Вейлбург Трирдің жартысын алды. 1806 жылы Оранж Нассау, Нассау Усинген және Нассау Вейлбургтен Нассау герцогтығы пайда болды, осылайша қаланың көптеген иеліктері аяқталды. 1816 жылы Камберг амты Идштейн амты құрамына енді. 1866 жылы Насау Пруссияға өтті, онда ол Гессен провинциясына, Висбаденнің Regierungsbezirk және Untertaunuskreis округіне қарады. 1886 жылы Камберг жаңа Лимбург округінің құрамына енді. 1945 жылы қала АҚШ-тың оккупациялық аймағына және осылайша Гессенге тағайындалды. Қала 1968 жылы жойылғанға дейін Висбаденнің Regierungsbezirk-іне қарасты, содан кейін Камберг Дармштадт Regierungsbezirk-інің құрамына кірді. 1981 жылы ол Гисеннің Regierungsbezirk бөлігіне айналды. Камберг 1974 жылы Лимбург Вейлбург ауданының бөлігіне айналды.

Дін

Камбергтің барлық орталықтары негізінен католик. Бад-Камберг пасторальдық аймағына қосылған алты католик шіркеулері бар: Камбергтегі Санкт-Петр және Пауль, Эрбахтағы Санкт-Маврикий, Вюргестегі Санкт-Ферруций, Оберселтердегі Санкт-Антониус, Швикерсхаузендегі Санкт-Георг және Домбахтағы Санкт-Венделин. Қасиетті Петр мен Пауылдың шіркеуіне 3600 католик жатады, сондықтан қала тұрғындарының үштен екісі. Мартин шіркеуі 1890 жылдан бері Камбергте орналасқан.

Халық санының өсуі

Жыл Халық саны Шетелдіктер % 1993 ж. желтоқсан 13,483 1,070 7,9 1994 ж. желтоқсан 13,576 1,122 8,3 1995 ж. желтоқсан 13,701 1,222 8,9 1996 ж. желтоқсан 13,781 1,235 9,0 1997 ж. желтоқсан 13,884 1,264 9,1 1998 ж. желтоқсан 13,835 1,105 8,0 1999 ж. желтоқсан 13,983 1,082 7,7 2000 ж. желтоқсан 13,982 1,050 7,5 2001 ж. желтоқсан 13,885 1,017 7,3 2002 ж. желтоқсан 13,916 1,017 7,3 2004 ж. наурыз 14,103 991 7,0 2004 ж. желтоқсан 14,282 2005 ж. наурыз 14,324 985 6,9 2005 ж. желтоқсан 14,391 1,013 7,0

Қасиетті Петір мен Пауылдың католик шіркеуі

Қария қаланың солтүстік-батысында Санкт-Петер және Санкт-Пол католик шіркеуі орналасқан. Камбергтегі "Санкт-Петр шіркеуі" (Санкт-Петр шіркеуі) 1156 жылы алғаш рет құжаттамалық түрде аталып өткен. Қазіргі шіркеудің ең көне бөлігі - 1580 жылы салынған мұнара. ХVІІІ ғасырда соғыс кезінде соғыс кемесі құлағаннан кейін жаңа шіркеу салуға тура келді. Ол Диленбургтің құрылыс инспекторы Иоганн Фридрих Скеллдің Zopfstil (соңғы Рококо және ерте классицизм дамуы) стилімен салынған, сондықтан бұл аймақта осы құрылыс стиліне арналған бірнеше мысалдардың бірі. Трирдің көмекші епископы Иоганн Мария фон Гербайн бұл шіркеуді 15 шілде 1781 жылы елшілер Петір мен Пауылдың құрметіне бағыштады.

Мартин шіркеуінің евангелисі

Сент-Мартин евангелистік шіркеуі мен приход үйі 1896-1897 жылдары преподобный Эрнст кезінде салынған. Бұл жобаны Висбаденнің құрылыс кеңесшісі Эггерт жасаған. Патша үкіметі бақылауымен құрылыс жұмыстарына Герборн қаласынан келген сәулетші Л. Хофман жетекшілік етті.

Курпарк

Бад-Камбергтегі салауатты демалыс саябағын (Курпарк) 18 ғасырда Шютц фон Холцхаузен отбасы жасаған. Парк Ескі қаланың шетіндегі Жоғарғы қақпаның жанында орналасқан. Кнейп су бассейні, ескі ағаштар мен су ойындарынан басқа, саябақта шағын гольф және бірнеше теннис алаңдары бар. 2002 жылы шипажай паркіне 800 м2 шамасындағы шөп бақшасы қойылды.

Күзгі базар

Бад-Камбергеде 1781 жылдан бастап күзгі базармен (Хербстмаркт) бір уақытта жыл сайын Камбергер Керб, шіркеудің құлшылық ету мерекесі немесе керамис өткізіледі. Ол әрдайым қазан айының екінші жексенбісінде өткізіледі, бірақ шіркеудің нақты бағышталу мейрамы 29 маусымда (Қасиетті Петір мен Қасиетті Пауыл) атап өтіледі. 2004 жылдан бастап бұл Pfortenwiesen (ескі спорт алаңы) алаңында өткізіледі. Кербті "Verein zur Förderung des Brauchtums Camberger Kerb e. V". және жыл сайынғы "Кербежрганг" деп аталатын комитет ұйымдастырады.

VW ардагерлерінің митингісі

Лотерманн отбасының VW Veteranen Treffen, бүкіл әлемге Volkswagen сахнасында танымал, 1979 жылдан бері Бад-Камбергте дәстүрлі болып келеді. Әр төрт жылда ең көне және сирек кездесетін автомобильдерді осы жерден табуға болады. Тіпті, 2007 жылдың 22 маусымынан бастап, 8-ші митинг негізін қалаушының өлімінен кейін, отбасы қолдауының арқасында екінші рет өткізілді.

Кәсіпорындар

Оберслтерс қаласының шеткі орталығында "Оберслтерс" бұлақ сулары кәсіпорны орналасқан. Мұнда минералды су әр түрлі брендтермен, мысалы, Nassauer Land, Oberselters және Bad Camberger Taunusquelle сияқты бөтелкелерге салынады. Сонымен қатар, бүкіл Еуропаға танымал HACA Leitern (жоғарғы сатылар) фирмасының штаб-пәтері Бад-Камбергте орналасқан.

Курорттық бизнес

Сауықтыру курорттық ұсыныстары: Hohenfeldklinik (психосоматикалық медицина: 160 төсек, ішкі медицина: 120 төсек, ортопедия: 87 төсек) денсаулық клиникасы, неврологиялық оңалту клиникасы (150 төсек), бірнеше санаторийлер, Kur und Gesundheitszentrum (аудандық шомылу бөлімі аурулар үшін гимнастикамен) және бірнеше Кнайп су бассейндері. 2005 жылы Bad Camberg курорты қонақтарының 176,663 түнде тұруын тіркеді. Орташа тұруы 8,6 күн болды.

Көлік

Бад-Камберг А3 (Кельн-Франкфурт) автожолында орналасқан, ол әлемдегі ең көне сауда жолдарының біріне және Кельн-Франкфурт InterCityExpress желісіне жатады. Қаланың және оның маңындағы орталықтардың көптеген тұрғындары Франкфурт-Рейн-Майн аймағына жұмыс істеуге келеді.

Hohe Straße - Автобана

Бронза дәуірінде, яғни 1750 жылы Германияда басталған, Хохе Штрассе (Жоғары жол) Константинополден Брюссельге дейін жүретін Эмс Вёрс су бассейні арқылы өтті. Қаладан Жоғарғы жолға дейінгі қоректендіру жолы Limburger Weg (алғаш рет 1355 жылы Lympurger Weg деп аталды), оның атауы 1959 жылы Taunusstraße және 1979 жылы Limburger Straße-мен шатасудан аулақ болу үшін Lahnstraße болып өзгертілді. 18 ғасырда Жоғарғы жол енді қолданылмай қалды. 1934 жылы Камберг қаласы Франкфурт-Кельн автобанын дайындау үшін компанияға қосылды. Бұл рейхс-автобайн (қазіргі Bundesautobahn 3/Europastraße 35) 1937-1939 жылдар аралығында салынған. Алтын Грундта оның бағыты ескі Жоғарғы жолды жалғастырады. Бад Камберг автобанамен сол сияқты аталатын алмасу арқылы байланысты. Бұл алмасу бастапқы жоспарларда болмаған, бірақ кейіннен Алтын Грунттағы қауымдарға көлік пен экономикалық дамуға қатысуға мүмкіндік беру үшін салынған. 1954 жылы Автобанның Кельнге дейінгі жағында Bad Camberg Ost сервистік орталығы ашылды; бір жылдан кейін Bad Camberg West Франкфуртқа дейінгі жағында.

Via Publica - Bundesstraße 8 (Бендесштрассе)

12 ғасырда аңғарларда жолдар біртіндеп салынды. Бұл тек тауар саудасының өсуіне ғана емес, сонымен қатар Жоғарғы жолда қаупі арта түсуіне де байланысты болды. Осылайша, Брюссель мен Прага арасындағы ескі Via Publica бөлігі Emstalstraße (Эмс аңғары жолы) пайда болды. 1768 жылы Трир электораты автомобиль жолдарын бульвар тәрізді жолдарға кеңейтуді бастады, сонымен қатар 1780 жылы аяқталған Вюргес пен Вальсдорф арасындағы шекараға дейін Лимбургтен жол да солай болды. Бұл жолдың жұмысы, ол сол кездегі қала шекарасының батысында Untertortum арқылы жүрді, екі-үш жылдан кейін, көлік қозғалысының көптігіне байланысты, тағы да мүлдем жойылды. Осыны ескере отырып, қала Erbach-тен Obertorturm-ке, содан кейін қала арқылы Untertortum-ке және одан әрі Würges-ке дейін жүретін жолды ұсынды. Алайда бұл ұсыныс қабылданбады. 1753 жылғы Трирдің сайлаушыларының жол құрылысы туралы бұйрығына сәйкес, Камберг провинциясының азаматтары жылдың басында және күзде жолдарда міндетті жұмыс істеуге міндетті болды. Көпір құрылысына арналған жалақы мен материалды шығындарды Сайлау сотының палатасы (kurfürstliche Hofkammer) көтерді, ал қауымдастықтар мен Amt материалдарды төлейді деп күтілді. Тек 1848 жылғы төңкерістен кейін ғана барлық мәжбүрлі еңбек жойылды. Бұл жолдан 20-ғасырдың басында Императорлық ұзақ қашықтыққа жол (Reichsfernstraße) 8 пайда болды, қазір Bundesstraße 8, қазіргі уақытта Эрбах, Бад-Камберг және Вюрге арқылы және Оберслер арқылы өтеді. Алғашқы үш жерде 30 жылдан астам уақыт бойы айналма жол жоспарланып келеді.

Автобус және темір жол

1876 жылы Эштофен Нидерсльтерс темір жолы Бад-Камбергке дейін шамамен 5 км ұзартылды. Кейіннен желі кеңейтілді, сондықтан пойыздар қазіргі уақытта Лимбург Бад Камберг Нидернхаузен Франкфурт / Висбаден желісін пайдалана алады. Франкфуртқа дейін RMV желісі 20 (Main Lahn Bahn) жүреді, ал Висбаденге дейін 21 (Ländchesbahn) желісі жүреді. 2004 жылдың желтоқсанынан бастап Бад-Камберг қаласында қалалық автобус қызметтері жұмыс істейді. Екі бағыт бар, LM 31 (темір жол станциясы Erbach қала орталығы) және LM 32 (темір жол станциясы Würges қала орталығы). Әрқайсысы теміржол станциясынан қала орталығына дейін әртүрлі бағытпен жүреді, содан кейін Эрбах немесе Вюргеске жүреді.

Білім

Бад-Камберге үш бастауыш мектеп бар, Регенбогеншюле ( Rainbow School) Эрбахта, Атцельшюле Бад-Камберге және Вюргес бастауыш мектебі (Grundschule Würges) Вюргесте. Taunusschule Bad Camberg - бұл жалпы білім беретін мектеп, онда бітіру аттестатын (Hauptschulabschluss), төменгі орта білім беру сертификатын (Mittlere Reife) немесе Abitur алуға болады. Freiherr vom Schütz Schule 1810 жылға дейін жалғасып, қазір интернатқа кіреді, жеті Гессен округін саңыраулар мектебі ретінде қызмет етті.

Балабақшалар

Бад-Камбергте алты балабақша бар, олардың үшеуі муниципалды, ал үшеуі католик шіркеуінің демеушілігімен жұмыс істейді.