Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Владимир Ильич Йохельсон (Владимир Ильич Иохельсон) (1855 жылы 14 қаңтарда (Н. С. 26 қаңтар), Вильнюс, 1937 жылы 2 қарашада, Нью-Йорк) - орыс этнографы және Ресейдің солтүстігіндегі жергілікті халықтарды зерттеуші.
Vladimir Ilyich Jochelson (Владимир Ильич Иохельсон) (January 14 (N. S. January 26), 1855, Vilnius November 2, 1937, New York City) was a Russian ethnographer and researcher of the indigenous peoples of the Russian North.
Өмірбаян
Жокельсон бай, діндар яһуди отбасынан шыққан. Вильня раввиндік семинариясына оқуға түсіп, онда социалистік, революциялық Narodnaya Volya тобына мүше болды. 1875 жылы Ресейден кетуге мәжбүр болған ол алдымен Берлинде, содан кейін 1879 жылы Швейцарияға барып, төрт жыл бойы Цюрихте оқыды, содан кейін Женева көлінің бойындағы мектепте сабақ берді. 1884 жылы Ресейге оралғаннан кейін оны танып, тұтқындап, Санкт-Петербургтегі Петро-Павловск бекінісінде үш жыл қамауға алды, ал 1887 жылы патшаның бұйрығымен он жылға Солтүстік Сібірде, Якутск провинциясында жер аударылуға сотталды. Сибирьде Жокельсон аборигендердің, әсіресе тунгустар мен якуттар мен тез жойылып бара жатқан юкагирлердің тілін, әдет-ғұрыптарын және халық аңыздарын арнайы зерттеді. Бұл тақырыптар бойынша жазған мақалалары көпшіліктің назарын аудара бастады. 1894 жылы ол және оның елдесі Владимир Богораз ("Тан", сондай-ақ яһуди тегімен шыққан) арнайы рұқсатпен Ресейдің Сибирдің сол бөлігіне өнер мен ғылымды дамытатын Сибиряков есімді бай орыс адамдарының есебінен жіберілген Императорлық Ресей географиялық қоғамының алғашқы экспедициясына (1894-97) қосылды. Сол экспедицияда Жокельсон шет аймақтардағы жергілікті тұрғындар арасында екі юкагир диалектісін тапты. Императорлық географиялық қоғам оның этнология саласындағы жаңалықтарын жариялады, ал оның зерттеулерінің лингвистикалық есептері Императорлық ғылым академиясы жариялау үшін сатып алды. Экспедиция зерттеліп жатқан халықтардың толық деректерін құруға бағытталған, және көптеген артефактілер мен материалдық заттар жиналды, сондай-ақ қатысушылардың соңғы этнографиялары мен жазбаша жазбалары жиналды. Жокельсон экспедициямен бірге Америка Құрама Штаттарына оралды. Ол соңғы сапарда онымен бірге болған әйелімен бірге жинаған материалды зерттеді. Жокельсон орыс, неміс және ағылшын тілдеріндегі ғылыми журналдарға көп еңбектер енгізді. Ағылшын тілінде оның ең танымал толық еңбектері - "Коряктар" (1908) және "Юкагир және юкагиризацияланған тунгус" (1926) жинақтары; "Азиялық Ресей халықтары" (1928) кітапшасы; "Американың табиғи тарих мұражайы" (1928) және "Алеут аралдарындағы археологиялық зерттеулер" (1925) және "Камчаткадағы археологиялық зерттеулер" (1928), екеуі де Карнеги институтына арналған. Соңғы еңбектері алеут тіліне арналған еңбектерін жетілдіруге және Камчадаль халқының зерттеуін дайындауға бағытталған.
Jochelson came from a wealthy, religious Jewish family. He attended the Vilna Rabbinical Seminary, where he participated in the socialist, revolutionary group Narodnaya Volya. Compelled to leave Russia in 1875, he went first to Berlin and then in 1879 to Switzerland, where he remained four years, studying at Zurich and then teaching at a school on the Lake of Geneva, while keeping in touch with the revolutionary movement as editor of the Vyestnik Narodnoi Voli, which had a clandestine circulation in Russia. On his return to Russia in 1884 he was recognised, arrested and confined for three years in the Petro Pavlovsk fortress in St. Petersburg, and in 1887 was sentenced by order of the czar to exile for ten years in northern Siberia, in the province of Yakutsk. In Siberia Jochelson made a special study of the language, manners, and folk lore of the aboriginal inhabitants, especially that of the Tungus, Yakuts, and the fast disappearing Yukaghirs. His articles on those subjects began to attract attention, and in 1894 he and a fellow exile, Vladimir Bogoraz ("Tan", also of Jewish descent), were by special permission attached to the first expedition of the Imperial Russian Geographical Society (1894–97), which had been sent to that part of Siberia at the expense of a wealthy Russian promoter of art and science named Sibiryakov. On that expedition Jochelson discovered among the natives in the outlying regions two Yukaghir dialects then considered as extinct. The Imperial Geographical Society published his discoveries in the field of ethnology, while the linguistic reports of his investigation were acquired for publication by the Imperial Academy of Science. The expedition was intended to create a comprehensive record of the peoples being studied, and a very wide range of artefacts and material objects were collected, as well as the final ethnographies and written field notes of the participants. Jochelson returned with the expedition to the United States, studying there the material which he and his wife, who accompanied him in the last journey, had collected. Jochelson contributed extensively to scientific journals in Russian, German and English. In English his best known full works are his volumes The Koryaks (1908) and The Yukaghir and Yukaghirized Tungus (1926) for the Jesup Expedition; his handbook Peoples of Asiatic Russia (1928) for the American Museum of Natural History; and Archeological Investigations in the Aleutian Islands (1925) and Archeological Investigations in Kamchatka (1928), both for the Carnegie Institution. His final work focussed on refining his work on the Aleut language, and preparing a study of the Kamchadal people.