Кіріспе
1995 жылы Томас Адестің екі актідегі камералық операсы Powder Her Face, Op. 14 (1995) - британ композиторы Томас Адестің екі актідегі камералық операсы, ағылшын либреттосы Филипп Хеншердің. Операның ұзақтығы 100 минут. Ол Лондонның Алмейда театрының бір бөлігі - Алмейда операсының тапсырысы бойынша Челтенхэм музыка фестивалінде орындалды. Операның тақырыбы - "Қылай герцогиня", Маргарет Кэмпбелл, Аргил герцогинясы, оның жыныстық іс-әрекеті 1963 жылы Ұлыбританияда оның ажырасу процессі кезінде жанжал мен уәде-шарттың тақырыбы болды. Операның тілі мен егжей-тегжейі өте анық. Ол алғаш рет 1995 жылы 1 шілдеде Челтенхэмде, басты рөлде Джилл Гомеспен орындалды. Рецензиялар әдетте жақсы болды, бірақ опера феллационы музыкалық бейнелеуімен танымал болды: британдық Classic FM радиостанциясы оны таратуға жарамсыз деп тапты.
Powder Her Face, Op. 14 (1995), is a chamber opera in two acts by the British composer Thomas Adès, with an English libretto by Philip Hensher. The opera is 100 minutes long. It was commissioned by the Almeida Opera, a part of London's Almeida Theatre, for performances at the Cheltenham Music Festival. The subject of the opera is the "Dirty Duchess", Margaret Campbell, Duchess of Argyll, whose sexual exploits were the stuff of scandal and gossip in Britain in 1963 during her divorce proceedings. The opera is explicit in its language and detail. It was first performed on 1 July 1995 in Cheltenham, with Jill Gómez in the leading role. Reviews were generally good, but the opera became notorious for its musical depiction of fellatio: British radio station Classic FM considered it unsuitable for transmission.
Стиль
Жыныстық тақырыптағы операның музыкасында Альбан Берг, Игорь Стравинский және Бенджамин Бриттеннен Курт Вейлге және Астор Пьяццолланың танголарына дейінгі әсерлер біріктірілген. Либреттоның жалпы әсерін және бүкіл қойылымның театралдылығын сипаттап, Алекс Росс былай дейді: Хеншер опера тарихында сахнадағы алғашқы соққыны жасау мүмкіндігін пайдаланды, бірақ ол әңгімені неғұрлым жалпы және экспрессионисттік нәрсеге айналдырды: Маргарет жартылай комикалық, жартылай трагикалық тұлғаға, заңсызға айналды. Албан Бергтің "Лулу" деген епопеялық көрінісімен салыстыруға болады. Либреттосы әзіл-оспақ сияқты көрінеді, бірақ музыка қосылғанда эмоционалды кеңістікке ие болады. Ол 30-шы жылдардағы халық әуенінің бірнеше таңғажайып әуендерімен герцогиня жоғалтқан әлемді көрсетеді, ал оның жарқын үйлесімділігі қорқынышты B фла минорға түсіп, оның құлдырауын тездеткен еркек қатыгездігін ашып көрсетеді. Адестің гармониялық трюктері театрлық әсерге ие: әдемі көркемсурет суық, шеттетілген бөлшектерге бөлініп кеткенін қайта-қайта сезіну.
Hensher seized the opportunity to create the first onstage blow job in opera history, but he also twisted the story into something more generalised and expressionistic: Margaret becomes a half comic, half tragic figure, a nitwit outlaw. There were clear parallels with Alban Berg’s epic of degradation, Lulu [ ] The libretto reads like a nasty farce, but it takes on emotional breadth when the music is added. With a few incredibly seductive stretches of thirties era popular melody, Adès shows the giddy world that the Duchess lost, and when her bright harmony lurches down to a terrifying B flat minor he exposes the male cruelty that quickened her fall. Adès's harmonic tricks have a powerful theatrical impact: there’s a repeated sense of a beautiful mirage shattering into cold, alienated fragments.
Өнер тарихы
Премьерадан кейін Лондондағы Альмейда театрында бес спектакль қойылды. 2006 жылы 8 маусымда Лондонның Барбикан орталығында Лондон симфониялық оркестрімен композитордың дирижерлігімен концерт қойылды. 2008 жылдың 11-22 маусымында Лондонның Корольдік опера үйіндегі Линбери студиялық театрында Тимоти Редмондтың жетекшілігімен Саутбанк симфониясы және Джоан Роджерс герцогиняның рөлінде орындалды. АҚШ-тағы сахналық премьерасы 1997 жылы 25 шілдеде Аспен музыка фестивалінде болды, композитордың жетекшілігімен, герцогиня ретінде Маир О'Брайен, Хизер Бак және Эдвард Берклидің режиссері Ален Шрот. Сол актерлер кейіннен 1998 жылы 10 желтоқсанда Бруклин музыка академиясында (BAM) Роберт Спаноның жетекшілігімен Бруклин филармониясымен өнер көрсетті. Бостон операны алғаш рет 2003 жылдың 6 маусымында Бостон операсы шығарған. Бостон заманауи опера жобасын Гил Роуз жүргізді, герцогиня ретінде Джана Бати болды; Бак және Шрот өз рөлдерін қайта алды. Opera Vista 2011 жылдың қараша айында Хьюстонның сахналық өнер орталығындағы премьерасын сахналады. Кассандра Блэк герцогиня, Кайл Альбертсон, Келли Уэгиспак және Бенджамин Робинсон ретінде Хьюстон Гранд Операсының Сандра Бернхард сахналады және Висва Суббараманның жетекшілігімен. Нью-Йорк Сити Операсы операны 2013 жылдың ақпан айында Джей Шейбтің қойылымында және Аргилл герцогинясы рөлінде сопрано Эллисон Куктың қатысуымен БАМ-да орындады. Филадельфия опера компаниясы 2013 жылдың маусым айында Патрисия Шуманның басты рөлінде операны орындады. Неміс премьерасы 2001 жылы 17 сәуірде Хеббель театрында Берлин Камероперасы және Амстердам Музыкалық Театр Тобы бірлесіп жүргізген копродукцияның бір бөлігі ретінде өтті. Оркестр Бринмор Джонстың музыкалық жетекшілігімен Сали Сильвер, Айлин Хулс, Ричард Эдгар Уилсон және Мартин Нельсонмен бірге Ателас Синфониетта Копенгаген болды. Данияда премьера сол жылы (2001) Den Anden Opera-да дәл сол актерлік құраммен және оркестрмен болды, оны Бринмор Джонс жүргізді. Швейцарияда премьера 2021 жылдың 30 мамырында Фрибургтегі Эквилибрде өтті. Қосымша қойылымдар Штадт-театр Шаффхаузенде; Париждегі Théâtre de l'Athénée; және Италиядағы Бользандағы Театро коммуналеде. 2024 жылдың 20 қаңтарында Nederlandse Reisopera голланд премьерасын Wilminktheater en MuziekcentrumEnschede-де ұсынды. Лаура Бон герцогиня, Джон Савурнин, Элисон Шерцер және Дэниел Арнольдос ретінде, сахналық режиссері Пол Карр және музыкалық режиссері Отто Тауск.
1-ші акті
1-ші сахна 1990 (Отель). Герцогиня электрші мен кішкентай қызметші қызды өз пәтерінде табады, олар оны мазақ етеді. Сцена ер адамның кіруімен аяқталады. 2-ші сахна 1934 (Ауыл үйі). Герцогиняның жан досы мен қонақ бөлмесі шегірткесі оның соңғы ажырасуын талқылайды. Герцог таңғажайып түрде кіреді. 3-ші сахнада: 1936 жыл. Герцог пен герцогиняның үйлену тойы келіншекпен әсем арияда сипатталған. 4-ші сахнада: 1953 жыл. Герцогиня қонақ үйде қалып, келіншекке қыспақтайды. Серверлер ақыны қабылдап, герцогиняның іс-әрекеттерінің қайталануын көрсетеді. 5-ші сахнада: 1953 жыл. Герцог өзінің сүйіктісіне барады. Олар флирт жасайды, ал ол герцогиняның сериялық азғырулары Лондонның әңгімесі екенін айтады.
2-ші акті
6-сынып 1955 жыл. Екі адам ажырасу туралы заңға қайшы пікір білдірді. Сот герцогиняның адамгершілігін қорлайды. 7-ші сахна, 1970 жыл. Герцогиня қоғам журналисімен сұхбат алады. Оның шоттары жеткізілді. 8-ші сахна 1990 жыл. Мейрамхананың басқарушысы герцогиняға есеп-қисаптарын төлей алмайтындықтан, мейрамханадан кетуін айтады. Ол оны азғыруға тырысады, бірақ сәттіліксіз. Ол кетіп барады. Эпилог. Электрик пен кішкентай қызметші төсек астынан шығып, қонақ үйдің бөлмесін талқандайды.
Фильм нұсқасы
"Поудер Хер Фейс" фильмін Ұлыбританияның Channel 4 телеарнасы түсіріп, 1999 жылы Рождество күні көрсетті. Фильм 2005 жылы Ұлыбританияда Рождествода DVD-де жарық көрді; DVD-де Джеральд Фокстың Адес туралы деректі фильмі бар.
Жазбалар
Аудио CD: Композитордың Альмейда ансамблімен бірге жүргізген және Джилл Гомес, Валдин Андерсон, Ниалл Моррис және Роджер Брайсон орындаған. 1998 жылы жазылған, 1999 жылдың 1 қазанында жарық көрген. (EMI: CDS5566492) DVD: режиссері Дэвид Алден, композитормен бірге Birmingham Contemporary Music Group және Мэри Плазас, Хизер Бак, Дэниел Норман және Грейм Бродбент орындады. 2006 жылы АҚШ-та шығарылған (DC10002).
DVD: Directed by David Alden, conducted by the composer with the Birmingham Contemporary Music Group and performed by Mary Plazas, Heather Buck, Daniel Norman, and Graeme Broadbent. Released in 2006 in the US (DC10002).