Кіріспе

Искар су қоймасы (язовир Искър) - Болгариядағы ең үлкен су қоймасы. Искар өзенінде орналасқан, ол астана Софияға судың үштен екісін қамтамасыз етеді, сонымен қатар гидроэлектр энергиясын өндіреді. Су қоймасының жалпы көлемі 673 млн. м3, оның 580 млн. м3 пайдаланылуда, қалған бөлігі резервте. Су қоймасының су ағызу алабының көлемі 1046 км2, ұзындығы 25 км. Оның биіктігі 820 м. Оның бөгеті 204 м. Ұзындығы 76 м.

Тарих

Искарда бөгеттің құрылысын салудың алғашқы жоспарлары 1900-1901 жылдары, Панчарево ГЭС-і салынғаннан кейін жасалды. 1921 жылы бұл идея тағы да көтерілді, бірақ оның орындалуы муниципалитеттің көршілес Горный Пасарел, Шишманово және Калково ауылдарының тұрғындарын өтемелеуге қабілетсіздігіне байланысты сәтсіз болды. Топографиялық суреттер мен бөгетке қатысты геологиялық бағалау жүргізілді және 1932-1941 жылдары Пасарелдегі Искардың су деңгейін бақылау жүргізілді. Бұл бастапқыда Санкт-Петерс су қоймасы деп аталатын (Долни Пасарелдегі монастырь есімімен аталған, ол су қоймасына жақын болуы керек еді). Су қоймасының құрылысына байланысты жаңа геологиялық зерттеу 1947 жылы Горни Пасарель мен Панчарево арасындағы төрт жерде басталды. Искардың 37-ші шақырымында орналасқан жер геология, топография және экономика тұрғысынан ең қолайлы болып таңдалды. Өзен сулары 1947-1948 жылдары зерттеулер жүргізілді. Искар су электр жүйесі жобалары бойынша жұмыстар 1948 жылдың басында жаңадан құрылған Energohidroproekt-те басталды. Жоба мен алғашқы жобаны инженер Моисеев командасы кеңес мамандарының көмегімен жасады. Жобаны Электрлендіру және мелиорация министрлігінің сарапшылар кеңесі мақұлдады, ал су қоймасының жұмыс көлемі 520 млн. м3 және резерв көлемі 60 млн. м3 болатын. Дайындық жұмыстары 1949 жылы басталды, негізгі құрылыс 1950 жылдың соңында жүргізілді, су электр жүйесі 1954 жылы 6 қыркүйекте ресми түрде ашылды. Құрылыс кезінде оның атауы "Гигант язовир Сталин" деп өзгертілді, бірақ кейіннен оның атауы "Искар су қоймасы" деп қайталанды. Сонымен қатар Бели Искар су қоймасы бар, ол тағы бір кіші бөгет және Искар өзенінің жоғарғы ағысында орналасқан.